Akciğer Hastalıkları

Yenidoğanın Geçici Takipnesi – YGT Nedir ve Neden Olur?

Yenidoğan geçici takipnesi gelişiminde en önemli risk faktörlerinden ikisi sezaryen doğum ve zamanından önce (prematüre) doğumdur.

Yenidoğanın geçici takipnesi (solunumun hızlı olması), doğum sonrası erken dönemde, anne karnında bebeğin akciğerlerini dolduran sıvının bebek doğduktan sonra emilmesinde gecikme sonucu gelişen, kendi kendini sınırlayan, yenidoğan dönemine özgü bir akciğer hastalığıdır. Sürfaktan fonksiyon bozukluğu etyolojide rol oynayabilir. Tüm yenidoğan bebekler açısından bakıldığında doğan her 1000 bebekten yaklaşık 10-11’inde geçici takipne görülmektedir.

Yenidoğanın geçici takipnesi risk faktörleri

Yenidoğanın geçici takipnesi gelişiminde en önemli risk faktörlerinden ikisi sezaryen doğum ve zamanından önce (prematüre) doğumdur.

Yenidoğanın geçici takipnesi risk faktörlerini sıralayacak olursak;

  • Prematürite
  • Sezaryen doğum
  • Çoğul gebelikler
  • Diyabetik anne bebeği olma ve makrozomi
  • Astımlı anne bebeği olma
  • Erkek cinsiyet
  • Hızlı ya da uzamış doğum eylemi
  • Umbilikal kordun geç klemplenmesi
  • Apgar skorunun düşük olması
  • Anneye aşırı sedatif verilmesi
  • Anneye aşırı intravenöz hipotonik sıvı verilmesi
  • Hipoproteinemi.

Yenidoğanın geçici takipnesi belirtileri ve bulguları

Bu bebeklerde doğumu takiben birkaç saat içinde hızlı ve sık soluk alıp verme, siyanoz (morarma), inleme, göğüs duvarı çekilmeleri, apne (solunum durması) gibi belirti ve bulgular görülür. Bu ana bulgulara sıkıntılı yüz ifadesi, taşikardi, hipotoni, halsizlik, irritabilite gibi bulgular eklenebilir.

Yenidoğan döneminde akciğer enfeksiyonu ve sepsis denilen durumlar da bu tür belirti ve bulgularla ortaya çıkabileceğinden, bu bebeklerin yakından takip edilmesi gerekir.

Yenidoğanın geçici takipnesi nasıl teşhis edilir?

Yenidoğanın geçici takipnesi tanısı klinik ve radyolojik bulgular ile konur.

Klinik bulgular doğumdan hemen sonra veya ilk 1-2 saat içinde başlar. Solunum sıkıntısına ait tüm bulgular görülebilir. En belirgin klinik bulgu takipnedir. Solunum sayısı 100-120/dk’ya kadar çıkabilir. Sonum sıkıntısının diğer klinik bulguları olan göğüs duvarında çekilmeler, inleme, burun kanadı solunumu ve siyanoz tabloya eşlik edebilir.

Akciğer muayenesinde akciğer sesleri yoğun solunum güçlüğü bulgularına rağmen genellikle normaldir. Hava hapsi nedeniyle diyafram düzleştiği için karaciğer muayene sırasında palpe edilebilir.

Rutin laboratuvar testlerinde genellikle patoloji saptanmaz. Kan gazlarında hafif hipoksemi saptanabilir. Nadiren belirgin solunumsal ya da metabolik asidoz vardır.

Akciğer grafisi, yenidoğanın geçici takipnesi tanısının desteklenmesinde ve bu durumun ayırıcı tanısında yer alan diğer akciğer hastalıklarının ayırt edilmesinde oldukça yardımcıdır.

Yenidoğanın geçici takipnesi ayırıcı tanısında dışlanması gereken bazı durumlar:

  • Mekonyum aspirasyon sendromu
  • Respiratuar distres sendromu
  • Pnömoni
  • Konjenital (doğumsal) kardiyak hastalıklar
  • Hipokalsemi
  • Persistan hipoglisemi
  • Polisitemi.

Yenidoğanın geçici takipnesi nasıl tedavi edilir?

Yenidoğanın geçici takipnesinde destek tedavisi genellikle yeterli olmaktadır. Duruma özgü bir tedavisi yoktur.

Bu bebeklerin çoğu sadece oksijen tedavisi ile düzelebilir, fakat durumu ağır olan bazı bebeklerde solunum desteği için nefes borusuna veya burnuna tüp takılarak mekanik ventilatör cihazıyla solunumun sağlanması gerekebilir.

Bebekte enfeksiyon olup olmadığı anlaşılana kadar antibiyotik tedavisi de gerekebilir.

Bebekteki solunum sıkıntısı fazla ise ağızdan beslenme verilmez. Bu bebeklerin damar yolu açılarak serum ve damar yoluyla beslenmesi sağlanır.

Yenidoğan geçici takipnesinde prognoz

Prognoz genellikle iyidir. Eğer radyolojik bulgular üçüncü günden sonra düzelmiyorsa veya solunum semptomları beşinci günden sonra da sürüyorsa altta yatan başka bir neden olup olmadığının araştırılması gerekir.

Yenidoğan geçici takipnesi geçiren bebeklerde okul öncesi dönemde astım ve hışıltı atağı geçirme riskinin arttığına dair bilgiler vardır.

Benzer sağlık yazıları

  1. Respiratuar distres sendromu nedir
  2. Solunum yetmezliği neden olur
  3. Total pulmoner venöz dönüş anomalisi
  4. Bronkopulmoner displazi nedir
  5. Bebeklerde sepsis neden olur

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Popüler Konular

Üste Git