Çocuk Hastalıkları ve Tedavileri

Yenidoğanda – Neonatal Polisitemi Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi

Yenidoğan bebeklerde eritrosit kütlesindeki artışı ifade eden polisitemi, santral sinir sistemi başta olmak üzere, dolaşım ve gastrointestinal sistemi etkileyen klinik bir durumdur.

Yenidoğan bebeklerde eritrosit kütlesindeki artışı ifade eden polisitemi, santral sinir sistemi başta olmak üzere, dolaşım ve gastrointestinal sistemi de etkileyen klinik bir durumdur. Polisitemik bebeklerin pek çoğunda hiperviskozite de bulunmaktadır. Polisitemi görülme sıklığı yenidoğan bebeklerde %1-5 arasındadır.

Yenidoğanda polisitemi nedenleri

Neonatal (yenidoğan dönemi) polisitemi ya artmış intrauterin eritropoez ya da fetal hipertransfüzyona bağlı olarak gelişmektedir. Normal miadında doğan bebeklerde en sık görülen polisitemi nedeni göbek kordonunun geç klempe edilmesidir. Akut intrapartum hipokside artan plasental transfüzyon, eritrosit kütle artışından sorumlu olabilir. Plasental yetmezlik ve kronik intrauterin hipoksi gibi nedenler de intrauterin eritropoez artışına yol açabilir.

Kordonun geç klempe edilmesi: Plasental damarlardaki kan, fetal kan volümünün 1/3’üdür. Bir dakikada yarısı bebeğe geçebilir. Kordonun klemplenmesinde 15 saniye gecikme ile 75-78 ml/kg, 1 dakika gecikme ile 80-87 ml/kg, 2 dakika gecikme ile 83-93 ml/kg kan akışı olmaktadır.

İntrauterin eritropoez artışı: Fetal hipoksi ya da eritropoetin üretimi regülasyonundaki değişiklikten dolayı eritropoetin yükselir. Hipertansif anne bebekleri, diyabetik anne bebekleri ve zamanından önce doğan bebekler bu grup içinde önemli bir yere sahiptir. Down sendromu da kronik fetal hipoksi kaynaklı polisitemiye neden olabilir.

Hipertransfüzyon: Doğumda plasental transfüzyonu arttıran durumlardır.

İkizden ikize transfüzyon: Monokoryonik ikizlerde %15 sıklıkta görülür. Alıcı venöz taraftadır.

Maternofetal transfüzyon: Normalde anneden bebeğe doğum sırasında az miktarda kan geçer. Transfüzyon fazla geçmiş ise bebek bu bakımdan birkaç gün izlenir.

İntrapartum asfiksi: Uzamış fetal distreste bebeğe doğru umblikal kan akımı artar. Asidoz kapiller sızmayı arttırarak plazma volümünü düşürür. Gebelik sürecinde sigara kullanmak hem polisitemi riskini hem de parsiyel exchange transfüzyon ihtiyacını arttırır.

Yenidoğanda polisitemi belirtileri ve bulguları

Olguların yarısından fazlası asemptomatiktir (herhangi bir belirti ve bulgu göstermez). Venöz Hct değerinin %65 ve üzerinde olduğu polisitemik bebeklerin %47 kadarında aynı zamanda hiperviskozite’nin de eşlik ettiği bildirilmiştir.

Santral sinir sistemi ile ilgili belirtiler ve bulgular: Bilinç değişiklikleri, paroksismal kas hipotonisi, vazomotor instabilite, kusma, konvülsiyon, tromboz ve iskemik doku nekrozu.

Kardiyopulmoner sistem ile ilgili belirtiler ve bulgular: Siyanoz (morarma), respiratuar distres sendromu, taşikardi, konjestif kalp yetmezliği, pulmoner hipertansiyon.

Gastrointestinal sistem ile ilgili belirtiler ve bulgular: Beslenme güçlüğü, nekrotizan enterokolit.

Genitoüriner sistem ile ilgili belirtiler ve bulgular: Oligüri (günlük idrar miktarında azalma), akut böbrek yetmezliği, Renal ven trombozu, priapizm (erkek cinsel organının cinsel zevk olmaksızın dik durması), testiküler infarkt.

Metabolik belirtiler ve bulgular: Hipoglisemi (şeker düşüklüğü), hipokalsemi (kalsiyum düşüklüğü), hipomagnezemi (magnezyum düşüklüğü).

Hematolojik belirtiler ve bulgular: Hiperbilirubinemi (kanda aşırı miktarda bilirubin bulunması), trombositopeni (dolaşım kanındaki kan pulcuklarının göreceli olarak azlığı), kuagülasyon bozuklukları.

Diğer belirtiler ve bulgular: Kan toplanması, siyanoz, sarılık, periferik gangren,

Yenidoğanda polisitemi teşhisi

Belirli yüksek risk gruplarında doğum sonrası polisitemi taraması yapılması gerekir. Yüksek risk grubundaki yenidoğanların doğuma takiben 2. saatte taranması önerilmektedir.

Semptomatik (belirti ve bulguları olan) bir bebekte hematokrit ve hemoglobin değerleri incelenir. Gerçek polisitemi, venöz kanın Hct değerinin %65 ve üzerinde olması olarak kabul edilir. Yalancı yüksek Hct değerinin dışlanması için topuktan alınan kan ile venöz kan değerlerinin karşılaştırılması gerekir. Topuktan alınan Hct değeri venöz kana göre daha yüksek çıkar. Dehidratasyon varlığında da yalancı yüksek hematokrit değerleriyle karşılaşılır.

Polisitemiyi düşündürecek klinik semptomu olan tüm yenidoğanların polisitemi açısından değerlendirilmesi gerekir.

Polisitemi tanısı konulduktan sonra nedenin araştırılması gerekir, ancak olguların önemli bir kısmında bir neden bulunamaz. Bir bebekte polisitemi saptandığında serum bilirubin, glukoz, kalsiyum, kan üre nitrojeni ve kreatinin analizleri de yapılması gerekir ve olası komplikasyonlar değerlendirilir.

Yenidoğanda polisitemi tedavisi

Polisitemi olgularında bu durumun nedeni araştırılıp, belirtileri ve bulgularının olup olmadığı yönünden değerlendirilerek tedavileri yapılır.

Dehidratasyon varsa, sıvı tedavisi uygulanır. Dehidratasyon düzeltikten sonra hematokrit tekrar ölçülür.

Hiperviskozite duruma eşlik ediyorsa, tedavi yaklaşımı öncelikle metabolik bozuklukların ve hipoksinin düzeltilmesi gibi destekleyizi tedavileri içerir.

Yenidoğan polisitemi tedavisi için iki tedavi yöntemi uygulanmaktadır. Bu yöntemler; hidrasyon uygulanarak konservatif tedavi yapılması, parsiyel exchange transfüzyonu (PET) gibi yöntemlerdir.

Parsiyel exchange transfüzyon (PET) endikasyonları

  • Polisitemi ve hiperviskoziteyi düşündüren semptomlar (belirtiler ve bulgular)
  • Asemptomatik (belirti ve bulguları olmayan) yenidoğanda venöz Hct değerinin %70’in üzerinde olması.

Benzer sağlık yazıları

  1. Polisitemi ve polisitemi vera nedir
  2. Nekrotizan enterokolit nedir
  3. Respiratuar distres sendromu
  4. Çocuklarda şeker düşüklüğü nedenleri
  5. Bebeklerde kusma neden olur

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Popüler Konular

Üste Git