Ağız Hastalıkları

Tükürük Bezi İltihabı Nedenleri ve Belirtileri

Tükürük bezi iltihapları (Sialadenitis), tükürük salgılayan bezlerin viral ya da bakteriyel enfeksiyonlarıdır.

Tükürük bezi enfeksiyonu nedenleri, belirtileri ve tedavisi

Tükürük bezi iltihapları (Sialadenitis), tükürük salgılayan bezlerin viral ya da bakteriyel enfeksiyonlarıdır. Üç adet büyük, 400-500 adet küçük tükürük bezi vardır. Büyük tükürük bezleri parotis bezleri, submandibuler bezler ve sublingual bezleridir. Bütün tükürük bezleri ağız içerisinde çeşitli yerlere açık kanallar aracılığı ile ürettikleri tükürükleri boşaltırlar.

  1. Parotis bezi nedir? : Parotis bezi kulakların ön kısmında, çene üzerinde her iki yanak bölgesinde 1 adet olmak üzere 2 adet bulunmaktadır. Bu bezlerin enflamasyonu kabakulak ya da protit olarak adlandırılır.
  2. Submandibuler bezler : Submandibuler bezler çene altının her iki tarafında yer alır ve 2 adettir.
  3. Sublingual bezler : Sublingual bezler dilin altında ağız tabanında yer alır ve 2 adettir.

Tükürük bezi iltihabı (enfeksiyonu) neden olur?

Tükürük bezi iltihapları oldukça sık meydana gelen enfeksiyonlardır ve bazen tekrarlamaya eğilimlidir. Örneğin kabakulak virüsü gibi virüsler tükürük bezlerinde iltihaplanmaya neden olurlar. Kabakulak enfeksiyonu nedeni ile oluşan tükürük bezi iltihapları genellikle çocuklarda görülür iken, yetişkinlerde de görülebilir. Kabakulak aşısı sayesinde günümüzde çok sık kabakulak enfeksiyonu görülmemektedir.

Bakteriyel tükürük bezi enfeksiyonları genellikle tıkanıklık nedeni ile (tükürük bezi taşı oluşması gibi) ya da ağız bakımının yeterli olmamasından kaynaklanır. Bakteriyel tükürük bezi enfeksiyonları çok az su veya sıvı tüketen ya da hastanelerde bulaşabilen enfeksiyonlardır.

Akut bakteriyel tükürük bezi enfeksiyonu genellikle Staphylococcus aureus kökenli meydana gelir. Bazen geçirilen parotis bezi iltihabı, geçirilen bir cerrahi operasyon nedeni ile de oluşabilir.

Tükürük bezi iltihabı nedir

Tükürük bezi iltihabı nedir

Tükürük bezi iltihabı (enfeksiyonu) belirtileri

Tükürük bezleri iltihaplandığında görülen belirtiler arasında kulak önünde ya da çene altında şişlik olması, anormal tat duyusu, ağzı açma zorluğu, ağız kuruluğu, ateş yükselmesi, yemek yerken ağızda ya da yüzde ağrı hissetme, yüzün yan kısmında ya da boynun üst kısmında kızarıklık oluşması gibi belirtiler görülebilir.

Tükürük bezi iltihabı (enfeksiyonu) teşhisi

Tükürük bezi iltihabına bağlı şikayetleri olan hastanın bir diş doktoru ya da KBB uzmanı tarafından değerlendirilmesi ve muayene edilmesi gereklidir. Hastanın fizik muayenesinde çene altında ya da yüzünde şişlik, tükürük bezlerinde büyüme ve eğer var ise tükürük bezindeki taşın görülmesi sonucu tükürük bezi iltihabı teşhis edilir. Bazen ve bazı hastaların ağzında iltihaplı akıntı görülebilir.

Enfeksiyon bakteriyel bir enfeksiyon ise hastada ağrılı şikayetler olur. Hastalığın daha iyi teşhis edilmesi ve başka sorunların olup olmadığının tespit edilmesi için muayeneden sonra bilgisayarlı tomografi ve ultrasonografi tetkikleri istenir. Kabakulak ve benzeri virüslerin neden olduğu enfeksiyonların teşhisi için kan tetkikleri ve ağız salgısı kültürleri yapılır.

Tükürük bezi iltihabı (enfeksiyonu) tedavisi

Tükürük bezi enfeksiyonu için bazen herhangi bir tedaviye gerek kalmayabilir. Hastada ateş yükselmesi veya iltihap var ise bakteriyel bir enfeksiyon olabileceği göz önünde bulundurularak antibiyotik tedavisi verilir fakat viral bir enfeksiyon nedeni ile oluşan iltihaplanmalarda antibiyotik tedavisine gerek yoktur.

Tükürük bezinin enflamasyonel durumlarında ağız bakımı, yeterli su tüketimi, sigara kullanımı söz konusu ise sigaranın bırakılması gibi önlemler faydalı olur. Ayrıca tükürük salgısını arttıracak yöntemler hem tükürük bezi iltihabı tedavisinde hem de tükürük salgısını arttırmada fayda sağlar. Tükürük bezindeki iltihap apseye neden olmuş ise apsenin boşaltılması işlemine gerek duyulur.

Tükürük bezi iltihabından korunmak için neler yapılabilir?

  1. Tükürük salgısını arttırmak için limonlu su içmek, ılık temiz bir bez ile ağız bölgesine masaj yapmak etkili olabilir.
  2. Bunların yanı sıra ağız bakımı için, ada çayından ya da tuzlu sudan yapılan gargara sıvıları da oldukça fayda sağlar.
  3. Bir su bardağı kaynamış suda 3-4 yaprak ada çayını rengi çıkana kadar demleyip süzdükten sonra bir şişeye koyarak her gün iki kez bir iki yudum ağızda gargara yapılıp tükürülür. Bu gargara sıvısı 3-4 gün buz dolabında saklanarak kullanılabilir.
  4. Yine bir litre kaynamış suya 2 çay kaşığı tuz eklenir ve bu su ile günde 2 kez gargara yapılır. Bu su hem buz dolabında hem de bir hafta oda sıcaklığında kalabilir ve bu gargara işlemleri bir hafta kadar hazırlanacak sıvıdan herhangi biri ile yapılabilir.
  5. Ağız bakımında dişleri fırçalamanın yanı sıra bu gargaralardan aralı aralı yapmak da fayda sağlar.
  6. Tuz kısıtlaması olan hastalar ya da kişiler bir litre kaynamış suya 2 çay kaşığı kadar toz soda eriterek bu sıvı ile günde 1-2 kez gargara yapılır, hazırlanan bu sıvı buz dolabında 4-5 gün kalabilir.
  7. Ağız bakımı önemlidir, bu nedenle ağız ve diş iltihaplarında ya da diş çürüklerinde diş muayenesi ihmal edilmemelidir.
  8. Bunların yanı sıra yeterli su tüketmek ve vücudu susuz bırakmamak da gerekir.
  9. Tükürük salgısını arttırmak için şekersiz sakız çiğnemek gün içinde aralı aralı 1-2 kez fayda sağlar.

KBB hastalıkları ile ilgili benzer sağlık yazıları

  1. Tükürük bezi taşları neden olur
  2. Tükürük bezi kanseri nedenleri ve tedavisi
  3. Kabakulak nedir
  4. Ağız kuruluğu neden olur
  5. Bademcik şişmesi nedenleri, belirtileri ve tedavisi
  6. Ses kısıklığı nedenleri, belirtileri ve tedavisi
  7. Adenit nedenleri, belirtileri ve tedavisi

24 Yorum

  1. Mustafa

    10 Ekim 2016 at 21:42

    İyi Akşamlar,
    Yaklaşık 3 haftadır sağ kulak mememin altında küçük ve ağrısız bir şişlik var. Daha önceleri de bu şişlik oluyordu ve bir iki gün içinde kayboluyordu. Fakat bu kez kaybolmadı. Bir de kulaklarım sık sık tıkanıyordu; fakat bu ara tıkanma yok.
    Ne önerirsiniz?
    Teşekkür ederim.

    • Sağlık Ocağım

      12 Ekim 2016 at 10:35

      Kulak çevresindeki görülen şişlikler (özellikle kulak memesinde, hemen kulağın arkasındaki cilt altında) meydana gelen kitleler genellikle yağ kistidir.

      Bu durum yağ kisti olabilir, yağ kistleri kendiliğinden de kaybolabilir fakat enfekte olur ise doktora gitmek gerekir.

      Bir cildiye uzmanına ya da KBB uzmanına gitmenizde fayda var.

  2. Habibe

    27 Ekim 2016 at 09:57

    Mrb iyi günler Sag submandibuler de şişkik var beze oluşmuş ıkı tane bırtanesı 6,5 cm olmuş bır dgrıde 9 mm olmuş amaliyat olacgmı söyledı doktor risklerıde varmş sanrm felç kalma gıbı ben korkuyorum ama agrıdan duramıyorm artık bu hakknda bilgı verebılırmısnz

    • Sağlık Ocağım

      28 Ekim 2016 at 10:41

      Tükürük bezi taşlarına bağlı ya da kanallardaki anormalliğe bağlı kanallarda tıkanmalar oluşabilir ve bu durumda da tükürük bezleri şişebilir ve iltihaplanabilir.

      Tükürük bezlerinde kistler de oluşabilir, kistler genellikle ağrısız büyüyen kitlelerdir fakat kistler nedeni ile kanallarda tıkanma oluşur ise yine iltihap oluşur ve ağrılar meydanna gelir.

      Tükürük bezindeki kitlelerin çoğu iyi huyludur fakat bu kitlelerin çıkartılması önemlidir. Kitlelerin çıkarılması sırasında yüz sinirine yakın olan kitlelerde riskler olabileceği için bu ameliyatın deneyimli ellerde yapılması gerekir.

      Riskler tüm ameliyatlarda vardır.

      Bunları doktorlarınız ile görüşmenizde ve iyi bir KBB veya baş-boyun cerrahisi ile bu durumların riskleri hakkında konuşmanızda fayda var.

      Her şeyin iyi geçmesi dileğiyle.

  3. Ulaş

    5 Kasım 2016 at 18:07

    Iyi gunler bir kac haftadır yutkunurken tukuruk sıkışması oluyor bu durumu nasıl duzeltebilirim napmam lazım ?

    • Sağlık Ocağım

      6 Kasım 2016 at 22:17

      Öncelikle bir KBB uzmanına buradan bir sonuç alamazsanız ghastroloji uzmanına gitmeniz önemlidir, çünkü başlayıp 1-2 hafta geçmeyen sorunların altında yatan bir neden vardır genellikle.

      Bu durum gastroözofageal reflüye bağlı olabilir. Boğaz içindeki diğer yapılara bağlı olabilir.

      İyi sonuçlar almanız ve sağlıklı kalmanız dileğiyle.

  4. cigdem

    28 Kasım 2016 at 15:11

    Merhaba yutkunmada güçlüğüm var.sol çene altında parça parca ele gelen yağ bezesi gibi seyler.var hafif bastırınca acıyolar.cene altıni bastirdigimdada acıma gibi bisey.var.yemegi ilk yemeye başladığımdaçenemde acıma hissi oluyor.nedeni nedir acaba

    • Sağlık Ocağım

      2 Aralık 2016 at 16:06

      Lenf nodülleri olabilir.

      Lenf bezi büyümesi olabilir.

      Tiroid bezleri ile ilgili enfeksiyonel ya da kötü huylu bir durum olabilir.

      Bademcikler ile ilgili şişlik, iltihabi bir durum olabilir.

      Lenf nodüllerinin kötü huylu hastalığı (lenfoma) gibi bir durum olabilir.

      Vakit kaybetmeden bir KBB uzmanına gitmeniz gerekir.

      Sağlıklı kalmanız dileğiyle.

  5. Arda

    13 Aralık 2016 at 08:54

    Merhabalar,
    Dudagimin icinde sivilce benzeri bir sisme oluyor. bir anda basliyor ve 1 gun icerisinde buyuyor sonrasindada patliyor bir sekilde
    ayni noktada son 2 ay icerisinde 5-6 defa oldu.
    Hicbir agri sizi yok, patlayincada icinden bir sivi cikiyor ve birazda kan geliyor.
    Sizce bu nedir/ne yapmaliyim ve neyden kaynaklaniyor?

    • Sağlık Ocağım

      15 Aralık 2016 at 17:04

      Bu normal sivilce olabilir, uçuk olabilir, yemek yerken tekrarlayan ısırmalara bağlı olabilir, diş ve ağız içinde iltihabi bir duruma bağlı olabilir, B vitamini eksikliğine bağlı olabilir, Behçet hastalığı gibi bazı sistemik hastalıklara bağlı bu tür aftlar olabilir ve durum dururken tekrarlayarak devam edebilir.

      Sivilce aktif durumdayken bir cildiye doktoruna gitmeniz uygun olur.

      İyilik ve sağlık dileğiyle.

  6. Anne

    18 Aralık 2016 at 01:11

    Merhaba kizim 4 yasinda iki yildir kış aylarinda ayda bir yada iki kez tukuruk bezleri intihap doluyor ve sisiyor surekli doktordayiz cok fazla antibiyotik aliyor ve bu durum beni uzuyor kulak ameliyatida oldu tup takildi fakat fayda etmedi neden kroniklesti bu hastakik kizimda ne onerirsiniz

    • Sağlık Ocağım

      21 Aralık 2016 at 14:32

      Çocuğun dişlerinde veya diş etlerinde bir sorun olabilir veya bu durumun altında yatan sistemik bir hastalık ya da alerjik bir reaksiyona bağlı bu iltihap sık sık oluşuyor olabilir ve bunlara bağlı böyle bir durum oluyorsa zaten tekrarlar durur. Altta yatan nedenin araştırılması da gerekebilir.

      İyi bir araştırma hastanesine gitmeniz belki daha iyi olur.

      Sağlık ve iyilik sizinle olsun.

  7. Anne

    24 Aralık 2016 at 17:03

    Tükürük bezi iltihabı bulaşıcı mıdır?

    • Sağlık Ocağım

      27 Aralık 2016 at 11:22

      Kabakulak en sık görülen tükürük bezi hastalığıdır ve kabakulak enfeksiyonu hava yoluyla bulaşabilir. Kabakulak enfeksiyonu tedavisi ihmal edilmemesi gereken bir durumdur ve mutlaka bir KBB doktoruna muayene olmak gerekir, özellikle bakteriyel tükürük bezi iltihapları tehlikeli olabilir. Yani tükürük bezi iltihabına neden olan faktöre göre bulaşıcı olup olmayacağı değişiklik gösterebilir.

      Sağlıklı kalmanız dileğiyle.

  8. Nejdet

    7 Ocak 2017 at 01:05

    İyi günler benim yenim tükürük bezi enfeksiyonu geçirdi 3 kez boşaltılması ragman igelmedi bunun nedeni ne olabilir olmadan önce dişe kanal tedavisi yapilmistir yaşı ise 13 ne yapmamiz gerekir

    • Sağlık Ocağım

      12 Ocak 2017 at 13:43

      Tükürük bezi enfeksiyonları tükürük üreten bezlerin viral ya da bakteriyel iltihapları dır. Üç büyük tükürük bezi vardır bunlardan parotis bezi iltihabı (kabakulak) olarak tanımlanır.

      Tükürük bezi iltihabı oldukça sık görülür ve tekrarlamaya yatkındır. Bakteriyel tükürük bezi iltihapları genellikle bir tıkanıklıktan (tükürük kanalı taşları gibi) meydana gelir, eğer böyle bir durum varsa öncelikle kanalın açılması sağlanmalıdır. Diğer tükürük bezi iltihapları ise hastane enfeksiyonundan veya sıvısız kalmaktan kaynaklanabilir. Kanal tedavisine bağlı da gelişebilir. İyi hijyen sağlanmamış diş malzemeleri bu duruma neden olabilir.

      İyi bir diş doktoru ya da KBB doktoru tarafından bu durumun değerlendirilmesinde fayda vardır. İltihaptan örnek alınarak çıkan sonuca göre tedavi uygulanması daha doğru olur. Eğer tükürük kanalı taşlarına bağlı bu durum gelişiyor ise öncelikle kanalın açılması gerekir.

      Sağlıklı kalmanız dileğiyle.

  9. Gamze

    9 Ocak 2017 at 22:49

    Merhabalar tam boğazın kavis yaptığı bölgede gırtlakta bi ağrı var burda ne gibi bi bez olabilir ?

    • Sağlık Ocağım

      13 Ocak 2017 at 12:58

      Larenjit (gırtlak iltihabı) olabilir. Bademcik iltihabı olabilir. Farenjit (yutak iltihabı) olabilir veya bunlara bağlı başka hastalıklar olabilir.

      Bir KBB uzmanına gitmeniz önemlidir.

      Sağlıklı kalmanız dileğiyle.

  10. gizem

    10 Ocak 2017 at 23:40

    Merhaba kulagimin altinda deri altinda elime beze gbi birsey geliyor yuvarlak agri yok fakat bastirinca agri oluyo siskinlikte yok bakinca belli deil bu ne eolabilir sizce

    • Sağlık Ocağım

      11 Ocak 2017 at 12:27

      KULAK ARKASINDA VEYA ALTINDA ŞİŞLİK; boyun lenf bezlerinde şişlik veya büyüme olabilir (boyun lenf bezleri diş iltihabına, diş çürüğüne bağlı da şişebilir), kist olabilir (kistler genellikle ağrısızdır), kötü huylu bir kitle olabilir, yağ bezesi olabilir, orta kulak veya kulak yolunda enfeksiyon olabilir.

      Vakit kaybetmeden bir KBB uzmanına gitmeniz doğru olur.

      Sağlıklı kalmanız dileğiyle.

  11. Gülhan

    3 Şubat 2017 at 15:54

    Merhabalar yaklaşik 1 ay once sağ kulak altinda şişlik hissederek doktora gittim.ultrasyon emar ve biyopsi yapildi iyi huylu oldugu söylendi.enson 2 kutu antibiyotik verildi acaba bu etkili olurmu yoksa ameliyat olmam lazimmi

    • Sağlık Ocağım

      6 Şubat 2017 at 19:40

      İyi huylu dediğiniz kist veya tümör benzeri bir oluşum ise bunların tedavisi farklı olabilir fakat enfeksiyonel bir durumsa ve doğru mikroba doğru antibiyotik uygulanmış ise antibiyotik tedavisi faydalı olacaktır. Antibiyotikler saati saatine (10-15 dakikalık bir gecikme ya da erken alma olmaksızın) kullanılmalıdır. Antibiyotik tedavisi bittikten sonra doktor kontrolü önemlidir.

      Sağlık dileğiyle.

  12. Gülhan

    13 Şubat 2017 at 17:09

    İyi günler ben 2 kutu antibiyotik kullandim şişligim biraz küçüldü ama tam anlamiyla geçmedi yinede alinmasi gerekirmi yoksa kendiliğinden geçermi yada tekrar büyürmü teşekkürler

    • Sağlık Ocağım

      16 Şubat 2017 at 13:31

      Tükürük bezi iltihabı kronikleşebilir. Enfeksiyonun etkeninin belirlenmesi için örnek alınması, kan testlerinin yapılması tedavinin başarısı için önemlidir. Tükürük bezi iltihabı viral ya da bakteriyel olabilir. Viral enfeksiyona bakteri eklenebilir. Sadece viral enfeksiyonlarda antibiyotik tedavisi verilmesine gerek olmaz genellikle. Ayrıca bu enfeksiyonlar tekrarlayabilir de.

      Tükürük bezi iltihabının nedeni tükürük bezi taşları ise bu durum altta yatan neden tedavi edilmediği sürece tekrarlar ya da geçmez. Hijyenik ağız bakımı ve yeterli su tüketimi de iyileşmek için önemlidir. Enfeksiyon yayılabilir. Enfeksiyon tekrarlayabilir. Apse oluşabilir.

      Doktorunuza tekrar gitmeniz ve enfeksiyona yönelik daha detaylı araştırma yapılmasını istemeniz önemlidir. Fakat başka başka doktorlara giderseniz her doktor kendi tedavi yöntemini uygulayabilir ve gereksiz antibiyotik kullanımına maruz kalabilirsiniz, bu nedenle aynı doktora gitmek ve şikayetlerinizin geçmediğini doğru anlatmak, daha önce kullandığınız ilaçları yanınızda götürmek ve bunun sebebinin araştırılmasını istemek daha uygun olur.

      Sağlık dileğiyle.

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Popüler Konular

Üste Git