Boyun Hastalıkları

Boyun Eğriliği Nedenleri ve Tedavisi (Tortikollis Nedir?)

Kas spazmına bağlı tortikollis (boyun tutulması) : Tortikollisin en yaygın tipidir ve hiç bir tahrik olmadan gece boyu gelişir. Kendini sınırlar ve belirtiler bir iki hafta içinde geriler.

Eğri boyun hastalığı nedir?

Boyun eğriliği, eğri boyun veya tortikollis, başın aynı taraf omzuna doğru yatması ve çenenin karşı taraf omzuna doğru yaklaşacak biçimde başın, düşey ekseni etrafında dönmesi sonucu meydana çıkan görünüme tortikollis (eğri boyun hastalığı) denir. Kulak, bozulup düzelmeyen kas tarafına eğilir ve çene ise ters yönde uzanır.

Eğri boyun (Tortikollis) nedenleri

Boyun eğriliği bir çok farklı durumun bulgusu olabilir. En sık nedenler, doğumsal (konjenital) anne karnında bebeğin anormal boyun pozisyonu ve zor doğum gibi problemler, travmalar ve enfeksiyonlar olarak bilinmektedir. Eğri boyun hastalığında baş ve boyun eğik, dönme ve bükülme halindedir. Genellikle tek tarafın diğer taraftan daha baskın olduğu SCM (sternokleidomastoid) kası, trapezius ve diğer boyun kaslarının spazmı başın dönmesine neden olur. Görülme sıklığı, konjenital musküler tortikollis yeni doğanların % 0,4’ten daha az oranda görülür.

Konjenital (doğumsal) olmayan, erişkinlerde musküler tortikollisin başlama yaşı yaklaşık 40 yaşları civarıdır ve kadınlarda erkeklerden iki kat daha fazla görülür ve kadınlarda 30-60 yaşları arasında daha çok bu soruna rastlanır.

Eğri boyun (Tortikollis) tipleri

Kas spazmına bağlı tortikollis (boyun tutulması) : Tortikollisin en yaygın tipidir ve hiç bir tahrik olmadan gece boyu gelişir. Kendini sınırlar ve belirtiler bir iki hafta içinde geriler.

Servikal spinal tortikollis : Kırığa bağlı eklemlerin yaralanmaları, kısmen çıkması (eklemlerin yüzeylerinin tam olarak ayrılmaması) ve yerinden oynaması, enfeksiyonlar, kireçlenmeler, tümörler, skar dokusu (travmalarda oluşan yaraları kapatan doku) veya atlantoaksiyal (birinci ve ikinci boyun omuru arasındaki eklem) bölgesinde bağ gevşekliği (ligamantöz laksite) ile ilgili olabilir.

İnflamatuar tortikollis : Miyozitler (kas iltihabı), lenfadenitler (lenf düğümü iltihabı) veya tüberküloz gibi inflamatuar (iltihabi) süreçler kas hasarına neden olabilir.

İnfeksiyöz tortikollis : Geniz ve boğaz (nazofarengeal) bölge apseleri, ağız ve burun boşlukları ve gırtlak ve yemek borusu arasındaki boşluk (retrofarengeal) bölge apseleri, boyun lenf bezlerinin şişmesi, bademciklerin iltihabı ve sinüzitler gibi yumuşak doku enfeksiyonları tarafından oluşabilir ve aynı zamanda tortikollis travmaya bağlı enfeksiyonlar nedeni ile de oluşabilir.

Eğri boyun (Tortikollis) teşhisi

Eğri boyun teşhisi

Eğri boyun teşhisi

Tortikollis tanısını koymak için, doktor muayenesinde öncelikle hastanın hikayesi dinlenir ve iyi bir fizik muayene yapılır. Hastanın başı bir tarafa doğru döndüğü gibi, çenesi de karşı omuza döner. SCM, trapezius ve diğer boyun kaslarının aralıklı olarak, ağrılı spazmı görülebilir. Belirtiler ayakta durma, yürüme ve stresli durumlar ile daha da kötüye gidebilir.

Doğumsal tortikolliste ilk bulgu, bebeklerin % 60’ında boyunda SCM (sternokleidomastoid) kasının üzerinde sert kitle bulunur. SCM kasının genişlemiş ve gergin hali olabilir. Genellikle doğumda boyun muayenesi yapılır. Zaman içerisinde şişlik olan kısma doğru boyun hareketleri kısıtlanır. Bu bulguların yanı sıra görüntüleme yöntemleri kullanılır.

Pozitron emisyon tomografisi (CT) veya manyetik rezonans (MR) görüntüleme yöntemleri, retrofarengeal apse ya da boyun kitlelerinde kullanılır. EMG (elektromiyografi) testi, kas ve sinir bozukluklarını belirlemede kullanılır. Tortikolis şüphesinde gecikmeden ortopedi ve travmatoloji, fizik tedavi rehabilitasyon veya çocuk cerrahisi uzmanlarınca değerlendirme yapılması gereklidir.

Eğri boyun (Tortikollis) hastalığı tedavisi

Sebebi belli olmayan kas spazmlı tortikollisin tedavisinde, ilaç tedavileri ve lokal intramusküler botoks enjeksiyonu kullanılır. Doğumsal musküler tortikollis tanısı konur konmaz pasif germe egzersizlerine hemen başlanır. Bebek, sırt üstü sert bir zemine yatırılır ve egzersizin ilk aşamasında normal olan tarafın kulağı o taraf omzuna değecek şekilde boyun lateral fleksiyona zorlanır.

İkinci aşamada çene gergin (kontrakte) taraftaki omuza yaklaşacak biçimde, baş düşey ekseni etrafında döndürülür. Üçüncü aşamada baş geride (ekstansiyonda da) tutulurken, boyuna lateral fleksiyon ve rotasyon zorlamaları beraber uygulanır. Her hareketin sonunda beşe kadar sayılarak kas gergin durumda tutulur ve her hareket en az yirmişer defa tekrarlanır. Bu egzersizler fizik tedavi bölümünde veya fizyoterapist eşliğinde doktorun önerdiği şekilde aile tarafından dikkatlice uygulanır.

Bu seans günde 4-6 defa tekrarlanır. Bu esnada gövde ve özellikle de kontrakte taraf omuzu diğer el yardımıyla sabit tutulur. Bu egzersizler sakin ve nazikçe yapılır ve dikkatli yapılmaz ise kas yırtılması meydana gelebilir. Egzersizlerin, çocuk uyurken veya beslenme öncesi yapılması tavsiye edilir. Egzersizleri yaparken çocuk zorlanmamalı ve yorulmamalıdır.

Tortikollis ameliyat ile tedavi edilir mi?

Koruyucu tedavinin en az 6 ay sürmesine rağmen, yanıt vermeyen olgularda bir yaşından sonra cerrahi girişim uygulanır. Bu çocuklarda ameliyat sonrası özel yapım yakalık 6 hafta süresince kullanılır. Ameliyat sonrası bir yıl boyunca pasif ve aktif egzersizlere devam edilir.

Cerrahi tedavi ile boyun hareketlerindeki kısıtlılık ortadan kalkar. Fakat, belli bir yaştan sonra yapılan ameliyatlardan sonra yüzdeki asimetrinin belli bir miktarı kalıcı olabilir. Ayrıca omurlar da boyundaki eğriliğe uyum sağladığı için, belli bir yaştan sonra boyundaki eğrilik tam olarak düzelmez. Hastanın bu gerçeği bilmesi gereklidir. Bu nedenle çocuklarda veya erişkinlerde boyun eğriliği şüphesinde geciktirmeden araştırılması önemlidir.

Boyun hastalıkları ile ilgili benzer sağlık yazıları

  1. Boyun hastalıkları
  2. Kısa boyun nedir
  3. Boyun düzleşmesi neden olur
  4. Derin boyun enfeksiyonları
  5. Boyun kırıkları neden olur

142 Yorum

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Popüler Konular

Üste Git