Eklem Hastalıkları

Reaktif Artrit – Reiter Sendromu Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi

Erken belirtiler genellikle ekstraartiküler bulgulardır. En belirgin belirti olan eklem iltihabı genellikle diğer belirtilerden sonra ortaya çıkar.

Reaktif artrit nedir?

Genital infeksiyon (ör. klamidya enfeksiyonu gibi), bağırsak enfeksiyonu (ör. gastroenterit gibi) bir enfeksiyon sonrası ortaya çıkan bağışıklık yanıtı (vücudun yabancı maddelere karşı savunma yanıtı) sonucunda oluşan eklem iltihabı reaktif artrit olarak adlandırılır.

Vücudun başka bir yerinde (ör. göz gibi)  enflamasyon varsa bu duruma Reiter sendromu adı verilir. Reiter sendromuna genetik yatkınlık da neden olmaktadır. HLA-B27’nin Reiter sendromuna yatkınlığı arttırdığı bilinmektedir. Ancak tek genetik faktör HLA-B27 değildir, çünkü ABD’nde Reiter sendromu bulunan zencilerde HLA-B27 sıklığı düşük oranda saptanmıştır.

Reaktif artrit (reiter sendromu) belirtileri

Erken belirtiler genellikle ekstraartiküler bulgulardır. En belirgin belirti olan eklem iltihabı genellikle diğer belirtilerden sonra ortaya çıkar. Eklem iltihabı enfeksiyondan sonraki 4 hafta (ortalama 3 hafta) içinde gelişir. Hastalığın başlangıcındaki belirtiler arasında ateş, sabah tutukluluğu, titreme, yorgunluk, bitkinlik, kilo kaybı, eklem ve kas ağrıları gibi belirtiler olabilir. Şiddetli vakalarda karaciğer fonksiyon testleri bozulabilir.

Reaktif artrit eklem tutulumunda görülen belirtiler ve bulgular: Eklemlerde tutukluk, kaslarda ağrı ve bel ağrısı hastalığın erken belirtileridir. Sıklıkla alt ekstremitelerden (dizler, ayak bileği, ayak parmakları gibi) başlar. Tek başına üst ekstremite tutulumu nadir görülür (üst ekstremitelerde omuz, dirsek ve el bileği tutulur.) Bel ağrısının nedeni tam olarak belli değildir. Eklemlerde enflamasyon (yangı) bulguları hafif şiddetlidir. Eklemlerde hassasiyetlik, tutukluk, hareket kısıtlılığı ve şişlik oluşur. Parmaklar, özellikle ayak başparmağı tümden şişerek ”sosis parmak” görünümü alabilir. Sosis parmak, Reiter sendromu ve  psöriatik artrit için tipik bir bulgudur. Ağır vakalarda omurga özellikle hastalığa katılır. Hastaların bazılarında sakroileit görülür. Sternum ve kostavertebral eklemlerin, interkostal kasların tendonlarının enflamasyonu nedeni ile göğüs ağrısı ortaya çıkar. Sternoklaviküler eklemde tek taraflı ağrısız yumuşak doku ve kemik genişlemesi gibi durumlar meydana gelebilir, bu hastalarda gut artriti ve sarkoidoz’da görülebilir.

Reaktif artrit gastrointestinal sistem tutulumunda görülen belirtiler ve bulgular: Hastalarda genellikle hafif ishal olabilir, ancak nadiren uzun süren, kanlı ishal görülebilir. Reaktif artritin diğer gastrointestinal sistem bulguları bu olaydan 1-3 hafta sonra başlar. İnflamatuar bağırsak bulguları hastaların çoğunda vardır. Bağırsak enflamasyonunun şiddeti çoğunlukla eklem hastalığının aktivitesi ile paraleldir. Bazı hastalar Crohn hastalığına benzer ciddi gastrointestinal sistem problemlerine maruz kalırlar.

Reaktif artrit ürogenital sistem tutulumunda görülen belirtiler ve bulgular: Üretrit (üretra iltihabı) reaktif artritin önemli bir ürogenital sistem bulgusudur. Bu durum bazen dizanteri’den sonra reaktif artrit gelişen hastalarda görülür. Hastalarda ağrılı idrar yapma (işeme), sık idrara çıkma gibi belirtiler vardır. Peniste meatus üretra çevresi eritemli ve ödemlidir. Üretradan berrak mukoid bir akıntı gelebilir. Hastaların büyük kısmında prostatit (prostat iltihabı), hemorajik sistit, kadınlarda salpenjit (fallop tüplerinin iltihaplanması) ve rahim ağzı iltihabı, vulvovajinit gibi belirtiler ve bulgular da görülür.

Reaktif artritin kardiyak tutulumunda görülen belirtiler ve bulgular: Kalp tutulumu nadirdir. Uzun süren ve ağır seyirli reaktif artritli hastaların bir kısmında kalp komplikasyonları da gelişebilir. Bu komplikasyonlar kalbin ileti sistemine bağlı patolojiler, aort yetmezliği, perikardit, aortit, miyokardit şeklinde görülebilir. Aort yetmezliği, aort duvarı ve aort kapağın enflamasyonuna ve fibrozisine bağlı gelişir. İleti sistemindeki anormallikler, interventriküler septumun membranöz kısmının enflamasyonu ve fibrozisine bağlı gelişir. İkinci dereceden Wenkebach tipi A-V blok ve tam blok geliştiği bilinen nadir vakalar da vardır.

Reaktif artritin deri ve mukoza tutulumunda görülen belirtiler ve bulgular: Balanitis sirsinata denen, glans penis ve üretra meatus’unda küçük, yüzeyel, ağrısız ülserler oluşabilir. Derinin eritemli zemini üzerinde şeffaf veziküller (içi sıvı dolu kabarcıklar) ile başlayan, sonra makül, papül ve nodüller gelişir. Bu lezyonlar sıklıkla ayak tabanında bulunur. Ayak başparmağı, skrotum, penis, avuç içi, gövde ve saçlı deride de bu lezyonlar görülebilir. Hastalarda yüzeyel ağız ülserleri de görülebilir, fakat ağız ülserleri ağrısız olduğu için hasta farkında olmayabilir. Yersina sonrası gelişen artritli hastaların bazılarında eritema nodozum da görülebilir.

Reaktif artritin göz tutulumunda görülen belirtiler ve bulgular: Reaktif artritin en sık karşılaşılan göz bulgusu konjonktivit’tir. Konjonktivit Shigella enfeksiyonu olan hastaların çoğunda, sıklıkla başlangıç belirtisidir. Diğer enfeksiyonlar (Salmonella, Campylobacter ve Yersina gibi) sonucunda da, çok sık görülmese de konjonktivit gelişir. Hastaların gözünde kızarıklık, yanma, göz sulanması, ışığa karşı hassasiyet, konjontivanın altında sıvı birikmesi, göz kapağında ödem gibi şikayetlere yol açar. Belirtiler genellikle bir hafta içinde geçer, fakat bazen aylarca sürebilir. Bazı hastalarda ve genellikle tek gözde üveit (üvea iltihabı) görülür. Bazen keratit, hipopiyon, kornea ülseri, posterior üveit, optik nörit ve göz içi kanaması gibi komplikasyonlar da meydana gelir.

Reaktif Artrit belirtileri

Reaktif artrit (reiter sendromu) teşhisi

Reaktif artrit teşhisinde birinci grup laboratuvar testleri bakteriyel enfeksiyona neden olan etkenin saptanmasına yöneliktir. Klamidya enfeksiyonunu tespit etmek için boğaz, üretra ve serviksten alınan materyaller laboratuvara gönderilir. Bağırsak enfeksiyonlarını (Salmonella, Shigella, Campylobacter ve Yersina gibi) tespit etmek için gaita (dışkı) kültürü yapılır.

İkinci grup laboratuvar testleri enflamasyon varlığını tespit etmede yararlıdır. Kan testlerinde eritrosit sedimantasyon değerleri, C-reaktif protein değerleri, lökositoz, anti-nükleer antikor ve romatoid faktör gibi tetkikler yapılır.

Üretrit (üretra iltihabı), sistit gibi durumları tespit etmek için idrar, üretra salgısı, prostat masaj sıvısı gibi sıvı örnekleri alınır.

Eklem içi enflamasyonun teşhisi için de sinoviyal biyopsi yapılması gerekebilir.

Reaktif artritin eklem dışı bulguları olmadığında HLA-B27 genetik testleri tanıda yardımcı olabilir.

Reiter sendromunun eklem ve omurga patolojilerinin tespiti için radyolojik yöntemler (manyetik rezonans görüntüleme ve bilgisayarlı tomografi gibi) kullanılır.

Reaktif artrit (reiter sendromu) tedavisi

  • Reaktif artrit tedavisinde tedavinin ilk basamağını non-steroidal antiinflamatuar (NSAİ) ilaçlar oluşturur. Dirençli reaktif artritli hastalarda DMARD’lar kullanılabilir.
  • Enfeksiyon kültürleri pozitif çıkan reaktif artritli hastalarda uygun antibiyotik tedavisi uygulanır, ancak negatif çıkan hastalarda antibiyotik tedavisi tartışmalıdır.
  • Son yıllarda dirençli reaktif artrit olgularında TNF inhibitörleri de tedaviye eklenmiştir.
  • Klamidya enfeksiyonundan şüphelenilen hastaların eşlerinin de tedavi alması gerekebilir.
  • Ağır seyreden veya tedaviye dirençli Reiter sendromunda sistemik glukokortikoid kullanılabilir.
  • Diz ekleminde kronik efüzyon ya da popliteal kist gelişen hastalarda cerrahi veya artroskopik sinovektomi gibi cerrahi yöntemler uygulanabilir.

Reaktif artritin seyri nasıl olur?

Artrit birkaç haftadan 6 aya kadar devam edebilir. Nadir vakalarda hastalık tek artrit atağı ile sınırlı kalabilir, fakat hastaların çoğunda tekrarlamaya yatkındır. Reiter sendromlu bazı hastalarda ise omurga ya da periferik eklemlerde gelişen artrit kronikleşir.

Benzer sağlık yazıları

  1. Romatoid artrit neden olur
  2. Jüvenil romatoid artrit nedir
  3. Septik artrit nedenleri ve tedavisi
  4. Spondiloartrit nedenleri ve tedavisi
  5. Romatim jel nedir ve ne için kullanılır

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Popüler Konular

Üste Git