Endokrinolojik Hastalıklar ve Tedavileri

Reaktif – Yemek Sonrası Hipoglisemi Nedir? Reaktif Hipoglisemi Belirtileri

Reaktif hipoglisemisi veya yemek sonrası hipoglisemi, glukozdan zengin besinlerin tüketilmesinden sonra birkaç saat (3-5 saat gibi) içinde ortaya çıkan hipoglisemi (kan glukoz düzeyinde düşme) şeklidir.

Reaktif hipoglisemi nedir?

Reaktif hipoglisemisi veya yemek sonrası hipoglisemi, glukozdan zengin besinlerin tüketilmesinden sonra birkaç saat (3-5 saat gibi) içinde ortaya çıkan hipoglisemi (kan glukoz düzeyinde düşme) şeklidir. Reaktif hipoglisemide vücut kan şekerindeki ani yükselmeye aşırı tepki göstererek büyük miktarlarda insülin salgılar. Sonuçta kan şekeri hızla, aşırı şekilde düşer ve buna bağlı hipoglisemi (şeker düşüklüğü) belirtileri ortaya çıkar.

Reaktif hipoglisemi neden olur?

İdiopatik (nedeni bilinmeyen) reaktif hipoglisemi oldukça sık rastlanan bir durumdur. Bu hipoglisemi şekli karbonhidrattan zengin bir öğünden 3-5 saat sonra ortaya çıkar.

Reaktif hipoglisemi nedenleri

  • Prediyabetik dönemde
  • Gastrik boşalma süresinin kısaldığı (dumping sendromu) gibi durumlarda
  • Duodenal ülser varlığında
  • Gastrojejunostomi operasyonlarından sonra
  • Aşırı kilo (obezlik) sorunu varlığında
  • Ailesinde diyabetis mellitus hastalığı olanlarda
  • Doğumsal (konjenital) enzim eksiklikleri (kalıtsal fruktoz intoleransı, galaktozemi ve çocukluk döneminin lösin duyarlılığı) gibi durumlarda da reaktif hipoglisemi gelişebilir.

Reaktif hipoglisemi belirtileri

Reaktif (tepki) hipoglisemisi bazen yaşamı ciddi şekilde olumsuz yönde etkileyebilen, iş verimini bozabilen, sosyal ilişkileri etkileyebilecek kadar kişinin günlük yaşamını zorlaştıran bir sendromdur.

Reaktif hipoglisemi belirtileri

  • Sabah kahvaltısını yaptıktan sonra tekrar uyku ihtiyacı duyma
  • Öğle yemeğinden sonra yorgunluk hissi, işlere ya da derslere dikkatini vermeme
  • Akşam yemeğinden sonra televizyonun karşısında uyuya kalma, uyuklama, uykuya geçtikten bir süre sonra uyanma, sık sık kötü rüyalar ile terleyerek uyanma, pat diye gözlerinizi açma gibi durumlar
  • Titremeler, çarpıntılar, açlık hissi, sinirlilik halleri, öfke nöbetleri, huzursuzluk gibi yakınmaların tatlı bir şeyler yiyip içtikten sonra tatlı bir uyuşukluğa ya da mutluluğa dönüşmesi gibi durumlar reaktif hipoglisemi belirtileri olabilir.

Yemek sonrası (reaktif) hipoglieminin en sık ortaya çıktığı saatler genellikle sabah 10.30-11.30 arası, öğleden sonra 15.00-17.00 saatleri arasıdır.

Reaktif hipoglisemi hastalarının çoğunluğunun ortak yakınmaları arasında yorgunluk, bitkinlik, baş dönmesi, baş ağrısı, bulanık ya da çift görme, depresyona yatkınlık, unutkanlık, dalgınlık, öfke patlamaları, el ve ayaklarının soğuk olması, avuç içlerinde terleme, üşüme, sabahları yataktan mutsuz kalkma, güne huzursuz başlama gibi yakınmalar da vardır. Ayrıca bu hastalarda kilo alımı kolay ama kilo verimi zorlaşabilir.

Reaktif hipoglisemi teşhisi

Reaktif hipoglisemi teşhisinde, uzamış açlık testi ve oral glukoz tolerans testi gibi testler teşhiste en önemli testlerdir.

Uzamış açlık testi nedir? Uzamış açlık testinde normalde glisemi düşer ve insülin de bu düşüşü izler.

Oral glokoz tolerans testi nedir? Oral glukoz tolerans testi reaktif hipoglisemiyi ortaya çıkarmak için yapılır. Reaktif hipoglisemi tanısında 24 saatlik süre içinde belirtiler görülmeye başlar ise gliseminin belirlenmesinin daha uygun olabileceği ileri sürülmektedir. Bununla birlikte 6 saat sürelik oral glukoz tolerans testinde, test sırasında hastalarda yakınmaların görülmesi ve gliseminin 55 mg/dl’nin altına düşmesi tanıda önemlidir. İnsülin salgısını aşırı yükseltmeyen besinlerden oluşan bir diyetin de belirtileri düzeltmesi tanıda kullanılan önemli bir ölçüdür.

Bazı durumlarda bu testler ile bir sonuç alınamaz ise böbrek üstü bezi ve tiroid  fonksiyonlarının incelenmesi, böbrek ve karaciğer fonksiyonlarının değerlendirilmesi gibi araştırmalar da yapılır.

Hipogliseminin bu formunun, bazı hastaların yanlışlıkla depresyon tedavisi gördükleri için de doğru araştırılması gerekir.

Reaktif hipoglisemi tedavisi

Reaktif hipogiliseminin tedavisinden çok kontrol altına alınması önemlidir. Bu durumun kontrol altına alınmasında bilgi sahibi olmak, dikkat etmek ve yaşam tarzı değişikliği uygulamak çok ama çok önemlidir.

Düşük karbonhidratlı beslenme , az ve sık öğünler, egzersiz  hipoglisemi tedavisinde en önemli aşamadır.

Hipogilisemi insülin fazlalığı ya da insülin direncine bağlıysa kandaki insülin seviyesinin düzenlenmesi için bunlara yönelik tedaviler ve önlemler gerekir.

Neden tespit edilmiş ise neden yönelik tedavi ve hastanın beslenme ve yaşam tarzı değişiklikleri gibi yöntemlere ihtiyaç duyulur. Ayrıca hastanın beslenme ve yaşam tarzı değişikliği yapması, kilo vermesi ile hipoglisemi atakları kontrol altına alınabilir.

Benzer sağlık yazıları

  1. İnsülin direnci nedenleri ve tedavisi
  2. Şeker düşüklüğü (hipoglisemi) neden olur
  3. Şeker hastalığı nedenleri ve tedavisi
  4. Boşaltma (dumping) sendromu nedir
  5. Hipofiz hastalıkları

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Popüler Konular

Üste Git