Cilt - Deri Hastalıkları ve Tedavileri

PUVA Tedavisi Nedir? PUVA Tedavisi Ne İçin Yapılır? PUVA Tedavisinin Yan Etkileri Nelerdir?

PUVA, çeşitli cilt hastalıklarını ve özellikle sedef hastalığını tedavi etmekte kullanılan bir tür fototerapidir.

PUVA, çeşitli cilt hastalıklarını ve özellikle sedef hastalığını tedavi etmekte kullanılan bir tür fototerapidir. Puva psoralen ilacının tamamlayıcısıdır ve uzun dalga ultraviyole ışınlarının kontrollü dozda uygulanmasıdır.

PUVA’nın etki mekanizması henüz tam olarak bilinmemektedir. Klinik deneylerin başarılı sonuçlarının artması nedeniyle araştırmacılar, PUVA’nın bilinen antiproliferatif etkilerinin dışında başka etkilerinin mekanizmasını açıklamak için temel araştırmalara yönelmişlerdir.

Fare deneylerinde PUVA’nın alerjik kontakt dermatit gelişimini baskıladığının gösterilmesi, PUVA’nın gecikmiş tip hipersensitivite reaksiyonu ile ilgili olan T hücreleri ve Langerhans hücreleri üzerine baskılayıcı etkileri nedeniyle immünsüpresif etkileri ve antienflamatıvar etkileri tanımlanmıştır.

PUVA tedavisi hangi hastalıklarda uygulanır? (PUVA endikasyonları)

PUVA tedavisi bazı hastalıklarda tedavi amaçlı, bazı hastalıklarda ise profilaksi sağlamak için uygulanabilir.

PUVA’nın tedavi için uygulandığı hastalıklar;

  • Vitiligo,
  • Psoriasis (sedef hastalığı),
  • Mikozis fungoides,
  • Atopik dermatit,
  • Palmoplantar püstülozis,
  • Generalize liken planus,
  • Alopesi areata,
  • Ürtikerya pigmentoza,
  • Generalize granüloma annulare,
  • Kutanöz graft versus host hastalığı,
  • Pitriazis likenoides,
  • Lokalize skleroderma,
  • Lenfomatoid papülozis,
  • Pitriazis rubra pilaris,
  • Pansklerotik morfea,
  • Akuajenik pruritus,
  • Akuajenik ürtiker,
  • Subkorneal püstüler dermatoz.

Hastalık profilaksisi:

  • Polimorf ışık erupsiyonu,
  • Hidroa vaksiniforme,
  • Solar ürtiker,
  • Eritropoetik protoporfiri,
  • Kronik aktinik dermatit.

PUVA tedavisi uygulanmaması gereken durumlar (PUVA kontrendikasyonları)

PUVA tedavisinde her hasta için fayda/zarar oranı göz önünde bulundurulmalıdır.

  • Hamilelerde,
  • Karaciğer ve böbrek hastalarında,
  • Diyabet hastalarında,
  • Hipertansiyonu olan hastalarda,
  • Pofirili (Eritropoetik protoporfiri hariç) hastalarda,
  • Sistemik lupus eritematozuslu hastalarda,
  • Pemfigus hastalarında,
  • Kseroderma pigmentozumlu hastalarda
  • Albinizm hastalarında,
  • 12 yaşın altındaki çocuklarda ve 60 yaş üzeri yaşlılarda,
  • Lens hastalıkları, katarakt ve alerjik konjonktivit gibi göz problemleri olanlarda,
  • Kronik aktinik harabiyet varlığında,
  • Deri kanseri öyküsü olanlarda, bunlar gibi durumlarda PUVA tedavisi uygulanmamalıdır (kontrendikedir).

PUVA tedavisinin başarı oranı nedir?

Bu tedavi ile hastalık tamamen yok edilemeyebilir, fakat var olan hastalık bulguları ve belirtileri iyileştirilir, yeni lezyonların oluşumu azaltılır ve belirgin bir düzelme elde edilip hastalık kontrol altına alınabilir. Her hastada tamamen iyileşme olmayabilir.

PUVA tedavisi ne kadar sürer?

Çoğu hastada ortalama tedavi süresi 2-3 aydır. Mikozis fungoides hastalığında tedavi süresi daha uzundur. Toplam tedavi süresi hastadan hastaya farklılık gösterebilmektedir. Doktorunuz, hastalığınızın tedavisi için gerekli ortalama süreyi size bildirecektir. Genellikle düzelme sağlandığında tedaviye son verilir, ancak bazen sıklığı giderek azaltılarak devam tedavisi (idame tedavisi) uygulanabilir. Hastalığın yaygınlığına, hastanın sosyal durumuna, ünitedeki hasta yoğunluğuna göre ayarlanarak haftada 2-3 veya 4 seans olacak şekilde tedavi programı yapılır.

PUVA tedavisinin yan etkileri

PUVA tedavisinin yan etkileri akut veya kronik olarak görülebilir.

Yan etkiler;

Akut olarak ortaya çıkan yan etkiler sistemik kullanılan 8-MOB intoleransı ile ilişkili olabileceği gibi, UVA’nın kombine etkileri ile ilişkili de olabilir.

  • Akut fotostatik ve güneş yanığına benzeyen reaksiyonlar,
  • Bulantı, kusma,
  • Kaşıntı,
  • Polimorf ışık reaksiyonu benzeri döküntüler,
  • Akneiform erupsiyonlar,
  • Tırnak yatağında fototoksik reaksiyonlara bağlı subungual hemorajiler,
  • Yüzde oluşan hipertrikoz,
  • Baş ağrısı, baş dönmesi.

Bu yan etkiler genellikle tolore edilebilmekte ve tedavinin devam ettirilmesini engel olmamaktadır. Göz korunduğu taktirde genellikle önemli bir göz komplikasyonu gelişmez.

PUVA tedavisi alırken nelere dikkat edilmelidir?

  • Tedavi günlerinde tıraş losyonu, kolonya, parfüm veya kokulu kozmetikler kullanılmamalıdır, çünkü bunlar cildin ışığa karşı hassasiyetini arttırabilir.
  • Tedaviden çıktıktan sonra ve tedavi uygulanmayan günlerde vücudun güneş gören bölgelerine güneşten koruyan krem (en az 30 koruma faktörlü) sürülmeli, şapka ve benzeri giyeceklerle vücudun açıkta kalan kısımları korunmalıdır.
  • Tedavi günlerinde mümkün olduğunca güneş altında durulmamalı,hastaneye gidip gelme dışında güneşe maruz kalınmamalıdır.
  • Tedavi süresince yapay (solaryum) veya doğal (güneş banyosu) gibi uygulamalar yapılmamalıdır.
  • Tedavi sürecinde hamile kalmamaya dikkat edilmelidir, hamilelik şüphesi durumunda hemen ilgili hekime bildirilmelidir.
  • Yüzünüzde tedavi alması gereken bir problem yok ise tedavi sırasında yüz bölgesi beyaz bir havlu ile kapatılmalıdır.
  • Eğer cildinizin sadece belli alanları tedavi gerektiriyorsa, her defasında buna uygun kıyafetler giyilmelidir (örn. tedavi almayacak cilt bölgelerini kapatacak, tedavi alacak cilt bölgelerini açık bırakacak kıyafetler seçilmelidir).
  • Saçları uzun olan bireyler saçlarını toplayarak tedavi kabinine girmelidir.
  • Sık sık uçuk çıkaran bireyler tedavi öncesi dudaklarına güneşten koruyan kremler sürmelidir.
  • Alkol kullanmak normal süreçten daha fazla zarar vereceği için, PUVA tedavisi boyunca alkol kullanımından kaçınılmalıdır.
  • Katarakt ve deri kanseri (melanom dahil) olan hastalar sorumlu hekime bu durumları hakkında bilgi vermelidir.
  • Hastalığın düzelmesi, tedavinin düzenli sürdürülmesiyle yakından ilişkilidir, bu nedenle tedavi mümkün olduğunca aksatılmamalıdır.

Tedavi süresince belirli aralıklarla sorumlu hekim tarafından hastalığın seyri, tedaviye verilen cevap, PUVA tedavisinin yan etkileri değerlendirilir. Ayrıca tedavinin başlangıcında yapılan göz muayenesi 6 ayda bir, kan testleri 2-3 ayda bir tekrarlanır.

 Benzer sağlık yazıları

  1. Vitiligo hastalığı nedir, belirtileri nelerdir, nasıl tedavi edilir
  2. Sedef hastalığı nedir, belirtileri nelerdir, nasıl tedavi edilir
  3. Kontakt dermatit nedir, belirtileri nelerdir, nasıl tedavi edilir
  4. Ürtiker nedir, belirtileri nelerdir, nasıl tedavi edilir
  5. Kaşıntı neden olur, nasıl tedavi edilir

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Popüler Konular

Üste Git