Hastalıklar ve Tedaviler

Polikistik Over Sendromu Nedir ve Neden Olur?

Polikistik over sendromunun altta yatan nedeni halen tam olarak bilinmemektedir. Altta yatan birçok mekanizma olabilir. 

Poli (Latince’de çok sayıda), kistik (bilinen kist), over (yumurtalık dokusu) anlamına gelmektedir. Polikistik over sendromu aslında çok küçük yaşlarda başlayan ve cinsel olgunluk döneminin sonuna kadar devam eden, hatta menopoz sonrası bir çok sorunları da beraberinde taşıyan bir sağlık sorunudur.

Kist denilince, insanların aklına büyük oluşumlar ve kanser gelir, aslında polikistik over sendromu bunların iksi de değildir. PCO, yumurtalıklarda oldukça fazla 2 ile 8 mm civarında, çok sayıda iyi huylu kist oluşması ile meydana çıkan bir hastalıktır. Yumurtalıkta meydana gelen ve kist olarak bilinen bu lezyonlar yumurtalıkların çevresine yerleşmiş çok sayıda yumurta hücresi olup, bu hücreler ultrasonda özel bir görüntü oluşturmaktadır. Genel olarak 30 yaş altı kadınlarda görülmektedir.

Polikistik over sendromu nedenleri

Polikistik over sendromunun altta yatan nedeni halen tam olarak bilinmemektedir. Altta yatan birçok mekanizma olabilir.

  • İnsülinin aşırı üretilmesine (hiperinsülinemiye) bağlı ve insülin direncine bağlı olduğu düşünülmektedir.
  • Bu durum semptomlara yol açan androjen hormonlarının artışı ile ilişkili olabilmektedir.
  • Polikistik over sendromunda genetik bir unsur da olabilir.

Bu rahatsızlık kadınlarda düzenli bir şekilde yumurtlama olmasına engel olur ve bazıları düzenli bir şekilde adet görür iken, bazıları da yılda bir kaç defa adet görebilir.

Polikistik over sendromu belirtileri

Hastalık genellikle prepubertal (ergenlik çağından önce) dönemden itibaren başlayan adet düzensizlikleri, erkek tipi kıllanma, akne, ciltte yağlanma, androjenik alopesi (saç dökülmesi) ve infertilite (kısırlık problemi) ile kendini göstermektedir. Yumurtlama olmadığı zaman yumurta hücresinin olmadığı anlamına gelir ve bu sonuca bağlı olarak hamile kalınması zorlaşır.

Bu durum her kadına göre değişebileceği gibi, bazılarında sadece tüylenme ve sivilcelenme sorununu olabilirken, bazılarında ise adet düzensizliği sorununu olabilir. Şanssız olanlar ise bu belirtilerin hepsini birden yaşayabilir, ancak bu oran çok fazla değildir.

Polikistik over sendromu teşhisi

Polikistik over sendromu tedavisi

Polikistik over sendromu 

Polikistik over sendromunun tanısının, konulmasına yarayacak tek bir test olmayıp, belirtiler topluluğuna bakılarak ve bulgulara göre tanı konulabilir.

Belirtileri hafif olan hastalarda bir doktorda tanı konulmaz iken, diğer doktorda polikistik over tanısı konulabilir ve bu tamamen normal bir durumdur. Bir veya bir kaç tane belirtisi olan (örn. adet düzensizliği ve bir kaç yıldır korunmamasına rağmen hamile kalamayan) bir kadın doktora başvurduğunda eğer yumurtalıklarında o görüntü elde ediliyorsa polikistik over tanısı konulabilir. 

Tüylenme ve sivilcelenme sorunu olan kadın da doktora gittiğinde yumurtalıklarında görüntü elde edilirse polikistik over tanısı alabilir.

Yine, 16-20 yaş arasındaki genç kızların kilo verememe, adet düzensizliği, tüylenme sorunları ile doktora başvurduklarında ultrason görüntüsü ile tanı konulabilir.

Hiç bir belirtisi olmadan da ultrason görüntüsü ile polikistik over sendromu tanısı konulan ve tedavi gören kadınlar da vardır, ancak bu doğru değildir. Polikistik over sendromu tanısı için, belirtiler ve sonrasında ultrason görüntüsünün beraberinde değerlendirilmesi önerilir.

Tanı; hastanın öyküsü, hormon düzeylerinin ölçülmesi ve overlerin ultrason ile taranması yoluyla konulur.

Polikistik over sendromu tedavisi

Tedavide hasta için en çok sorun olan yön önceliklidir.

  • Fazla kilo problemi olan hastaların kilo vermesi diğer semptomların tümünün azalmasını ve adet kanamalarının normale dönmesini sağlar.
  • İnsülin direncini azaltmak ve kilo vermeye yardımcı olmak için oral anti-hipoglisemik ilaçlar verilebilir.
  • Hirsutizm (aşırı kıllanma) için anti-androjen ilaçlar faydalı olabilir.
  • Kısırlık tedavisinde anti-östrojen ilaçlar (klomifen sitrat gibi) kullanılabilir.

Polikistik over sendromu kısırlığa neden olur mu?

Kısırlık hiç bir şekilde çocuk olmaması anlamına gelir. Halbuki polikistik overde ki olay öyle değildir. Polikistik overde yumurtalıklarda yumurta hücresi salınımı olmaz ve yumurta hücreleri olgunlaşamadığı için hamile kalınması engellenir ve kısırlık anlamına gelmez. Polikistik overde yumurtlamayı sağlayacak ilaç kullanılır ise hamile kalınması mümkündür. Polikistik over sendromu tanısı alıp, hamile kalamazsın denilip, korunmayı bırakan ve hamile kalan kadınlar olmuştur. Yani polikistik over sendromu tam olarak kısırlık değildir ve tedavi şansı olan bir gebe kalamama sorunudur.

Polikistik over sendromunda prognoz

Hastalığın uzun vadeli sonuçları;

  • Rahim kanseri
  • Şeker hastalığı (diyabet)
  • Yüksek tansiyon
  • Kalp-damar hastalıkları
  • Meme kanseri.

Kistik hastalıklar ile ilgili benzer sağlık yazıları

  1. Yumurtalık (over) kisti nedenleri ve belirtileri
  2. Polikistik böbrek hastalığı nedenleri ve belirtileri
  3. Fibrokistik meme hastalığı belirtileri ve tedavisi
  4. Ganglion kisti nedenleri ve tedavisi
  5. Kistik fibroz neden olur

2 Yorum

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Popüler Konular

Üste Git