Bağışıklık Sistemi Hastalıkları

İmmünglobulinler Nedir? Pasif İmmünizasyon Nedir? Pasif İmmünizasyon Yan Etkileri

İmmünglobulinler, doku ve kan sıvılarında bulunan, antikor olarak da bilinen bir protein türüdür. Bu tür proteinler B-lenfositler (bir akyuvar türü) tarafından meydana getirilirler.

İmmünglobulinler, doku ve kan sıvılarında bulunan, antikor olarak da bilinen bir protein türüdür. Bu tür proteinler B-lenfositler (bir akyuvar türü) tarafından meydana getirilirler.

İMMÜNGLOBULİNLERİN GÖREVLERİ

İmmünglobulinlerin fonksiyonları, vücutta bakteri ve virüslerin yüzeyinde bulunan proteinler gibi, yabancı antijenler olarak algılanan maddelere bağlanmaktır. Bu bağlanma, antijen özellikteki mikroorganizmaların yok edilmesinde büyük önem taşır. İmmünglobulinler, alerjiler ve aşırı duyarlılık reaksiyonlarında da anahtar rol oynarlar.

İMMÜNGLOBULİNLERİN SINIFLANDIRILMASI

Kandaki immünglobulin beş ana sınıftan (IgA, IgD, IgE, IgG ve IgM) oluşur.

  • IgA: Çoğunlukla solunum yolu, bağırsak ve idrar yolu salgılarında bulunur.
  • IgD: Vücutta düşük seviyeli IgD’ler de bulunur, ancak fonksiyonlarının ne olduğu tam olarak bilinmemektedir.
  • IgE: Vücutta kurt infestasyonuna verilen bağışık yanıtta yer alır, atopik alerjik hastalarda vakalarla savaşmak için yüksek seviyede üretilir.
  • IgG: Dört alt sınıfta immünglobulin ana sınıfıdır; molekülü, biri antijene bağlanan, diğeri de sonrasında antijen özellikli mikroorganizmaları içine çeken diğer immün sistemi hücrelerine bağlanan kısım olmak üzere iki kısımdan oluşur. IgG’in en önemli fonksiyonu bakteriyel enfeksiyonlara karşı bir tepki başlatmasıdır.
  • IgM: Bu immünglobulin tipi enfeksiyona yanıt olarak hemen üretilir ve sonra seviyeleri düşer. Doğum sırasında bebekte bulunan IgM rahim içi enfeksiyonun göstergesidir.

İmmünglobulinler, belirli bulaşıcı hastalıkları atlatmış insanların kanından elde edilebilir ve pasif bağışıklama (pasif immünizasyon) için kullanılabilir. 

PASİF İMMÜNİZASYON (PASİF BAĞIŞIKLAMA) NEDİR?

Pasif immünizasyon, anne antikorları plasenta yoluyla fetusa aktarıldığında doğal olarak ortaya çıkabilir ve ayrıca bir patojene veya toksine (insanlardan veya hayvanlardan elde edilen) antikor seviyeleri aktarıldığında yapay olarak da oluşturulabilir.

Pasif immünizasyon, immünglobulin preparatlarının (antikorlar), bulaşıcı hastalıklardan korunma veya bu hastalıkların tedavi edilmesi için uygulanır. Aşı ile oluşacak antikor yanıtı uzun sürede oluşacağı için immünglobulinler (IG) acil koruma sağlanması gerektiğinde kullanılır. İmmünglobulinlerin iki formu vardır; insan kaynaklı standart immünglobulinler/gamaglobulin ve spesifik immünglobulinler (hiperimmünglobulinler). İmmünglobulin ya da gama-globulin preparatları bu hastalıklara daha önce yakalanmış insanların kanlarından elde edilen antikorların iletilmesiyle çalışmaya başlar.

İmmünglobulin tedavisi ayrıca immün yetmezliği hastalıklarında intravenöz yolla immünglobulin ya da gama-globulin olarak da verilmektedir.

PASİF İMMÜNİZASYON (PASİF BAĞIŞIKLAMA) HANGİ HASTALIKLARDA UYGULANIR?

Pasif immünizasyonun en önemli amacı, henüz bağışık kazanmayıp enfeksiyona maruz kalmış olan veya özel risk altında olan insanların bulaşıcı hastalıklardan korunmasıdır.

Pasif immünizasyon enfeksiyon hastalıklarını önlemek veya iyileştirmek için aşağıdaki durumlarda uygulanır:

  • Profilaktik tedavi: Örneğin kuduz immünoglobulini, hepatit B immünserum globulin veya hiperimmünglobulini olarak uygulanır.
  • Terapötik: Örneğin botulizm, difteri ve tetanoz hastalıklarında toksinin etkilerini baskılayabilir veya düzeltebilir. Örn. Kawasaki hastalığında enflamatuvar cevabı baskılar.
  • Yerine koyma tedavisi: İmmün yetmezliklerde replasman tedavisi olarak uygulanır.

PASİF İMMÜNİZASYON TEDAVİSİ KONTRENDİKASYONLARI ve DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN DURUMLAR

Trombositopeni veya koagülasyon bozukluğu olan hastalarda, immünglobulinlerin intramusküler olarak uygulanması kontrendikedir.

İmmünglobulinler canlı aşılara karşı geçici immün yanıtı etkileyebilir. Bu nedenle, aşı uygulamaları ile immünoglobulin uygulaması arasında önerilen süreye dikkat edilmeli ve uyulmalıdır.

İMMÜNGLOBULİN TEDAVİSİNİN YAN ETKİLERİ ve KOMPLİKASYONLARI

İntravenöz immünglobulin tedavisinin yan etkileri:

İntravenöz (IVIG) uygulamaları immün yetmezlikler, otoimmün hastalıklar ve kronik enflamatuvar hastalıklarda (replasman) yerine koyma veya tedavi amaçlı uygulanmaktadır.

Sık görülen yan etkiler;

  • Ateş,
  • Huzursuzluk,
  • Hipotansiyon, hipertansiyon,
  • Baş ağrısı,
  • Bulantı, kusma,
  • Döküntü, kaşıntı,
  • Öksürük,
  • Bronkospazm,
  • Göğüs ağrısı,
  • Lökopeni,
  • Nötropeni,
  • Artralji, miyalji,
  • Hemoliz.

Komplikasyonlar;

  • Akut böbrek yetmezliği,
  • Akut miyokart enfarktüsü,
  • İnme,
  • Aritmi,
  • Anafilaksi,
  • Derin ven trombozu,
  • Pulmoner emboli,
  • Transfüzyon ile ilişkili akut akciğer hasarı,
  • Plevral efüzyon,
  • Aseptik menenjit.

Bu komplikasyonlar nadir veya çok nadir olarak görülür. 

İntramusküler (IM) immünglobulin tedavisinin yan etkileri;

  • Vücutta yaygın sıcaklık artışı,
  • Deride yanma hissi, kızarıklık, kaşıntı, yaygın döküntü,
  • Dilde, dudakta, gırtlak kısmında ödem ve buna bağlı nefes alıp vermede güçlük,
  • Vücutta yaygın ödem ve morarma,
  • Göğüs sıkışma hissi,
  • Hışırtılı solunum,
  • Ateş,
  • Titreme,
  • Baygınlık hali, baş dönmesi ve koma hali olduğunda (anafilaktik şok),
  • Baş ağrısı,
  • Kalpte çarpıntı,
  • Hipotansiyon (tansiyonda düşme),
  • Mide bulantısı, kusma,
  • Ciltte kızarıklık, döküntü, kaşıntı,
  • Eklem ağrısı,
  • Sırt ağrısı,
  • İlaç uygulanan bölgede kızarıklık, kaşıntı, ağrı, hassasiyet ve şişkinlik gibi belirtiler,
  • Keyifsizlik,
  • Yorgunluk, sersemlik.

Benzer Konularımız

  1. X’e bağlı agamaglobulinemi nedir, tedavisi nasıl yapılır
  2. Lökosit adezyon defekti nedir, tedavisi nasıl yapılır
  3. Yaygın değişken immün yetmezlik nedir, tedavisi nasıl yapılır
  4. Hiper IgM Sendromu nedir, tedavisi nasıl yapılır

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Popüler Konular

Üste Git