Akciğer Hastalıkları

Nefes Darlığı Yapan Hastalıklar (Nefes Alıp Verme Güçlüğü)

Nefes alıp verme güçlüğü, nefes alıp verme hızının değişmesini ya da nefes darlığı hissini içeren zorlanarak veya sıkıntılı soluk alıp verme olarak tanımlanabilir.

Nefes alıp verme güçlüğü nedir?

Nefes alıp verme güçlüğü, nefes alıp verme hızının değişmesini ya da nefes darlığı hissini içeren zorlanarak veya sıkıntılı soluk alıp verme olarak tanımlanabilir. Özellikle formda olmayan ya da aşırı kilo problemi olan kişilerde bir dereceye kadar nefes darlığı çekilmesi normaldir. Dinlenme (istirahat) halindeyken bile nefes darlığı çekilmesi her zaman anormal bir durum olarak kabul edilir.

Nefes darlığı nedir?

Zorlanarak nefes alıp verme hissi nefes darlığı şeklinde tarif edilir. Nefes darlığı egzersiz sırasında ya da bedensel çaba karşısında normal bir yanıttır ve yüksek irtifalara alışık olmayan kişilerde hafif bir bedensel çaba sonucu nefes darlığı olabilir fakat altta yatan bir hastalığa ya da bozukluğa bağlı da nefes darlığı oluşabilir. 

Nefes darlığına neden olan faktörler

  • Solunum yollarına bağlı nefes darlığı neden olur? Çoğunlukla hava yollarını tutan (astım hastalığı), akciğerleri tutan (kronik obstrüktif akciğer hastalığı) gibi etkenler nefes alıp verme güçlüğüne yol açabilir. Hava akımının tıkanmasından kaynaklanan nefes alıp verme güçlüğüne kronik bronşit, astım hastalığı ya da alerjik astım, solunum yollarında başka bir yapının alerjik reaksiyonu ya da akciğer kanseri gibi etkenler de neden olabilir.
  • Kalp hastalıklarına bağlı nefes darlığı neden olur? Kalp damar sistemini tutan (kalp yetmezliği, koroner arter hastalığı, kalp atım düzensizlikleri, kalp kapak hastalıkları, kalp büyümesi, yüksek tansiyon gibi) kalp damar sistemi rahatsızlıkları nefes darlığına neden olabilir.
  • Psikolojik etkenlere bağlı nefes darlığı neden olur? Şiddetli anksiyete (kaygı bozukluğu), aşırı heyecanlanma, aşırı korku, panik atak gibi fizyolojik ya da psikolojik durumlar nedeni ile nefes darlığı sorunu gelişebilir.
  • Nörolojik etkenlere bağlı nefes darlığı neden olur? Beyin sapındaki solunum merkezinin inme ya da kafa yaralanması sonucu hasar görmesi nefes alıp verme durumunu etkileyebilir ve nefes darlığı ortaya çıkabilir.
  • İlaç kullanımına bağlı nefes darlığı neden olur? Belirli ilaçların (ağrı kesiciler, antibiyotikler, alerji ilaçları, grip ilaçları ve daha birçok ilaçların) yan etkisi olarak da bazen nefes darlığı yaşanabilir.
  • Hava değişimine bağlı nefes darlığı neden olur? Yüksek yerlerde havanın içerdiği oksijen miktarı azalır ve buna bağlı olarak akciğerler vücuda yeterli oksijeni sağlamak için daha fazla çalışmak zorunda kalır (örneğin dağ hastalığı) ve bundan dolayı oluşan bir dereceye kadar nefes darlığı normaldir, ancak daha düşük oksijen yoğunluğuna vücut uyum sağlamaya başladıktan sonra nefes darlığının azalması gerekir. Eğer azalmıyor ise ciddi bir problem olduğunu düşündürmelidir.
  • Kansızlığa bağlı nefes darlığı neden olur? Ciddi anemide nefes darlığı meydana gelebilir, çünkü oksijen taşıyan pigment hemoglobin düzeylerinin anormal ya da düşük olması, akciğerlerin vücuda oksijen sağlamak için daha çok çalışmak zorunda kalmasına neden olur.
  • Fiziksel aktiviteye bağlı nefes darlığı neden olur? Bedensel çaba gösterildiğinde artan nefes darlığı, akciğerlerde kan dolaşımının azalmasından kaynaklanır. Bu durum kalp yetmezliğinden (kalbin pompalama gücünün azalması), akciğer embolisinden (akciğerlerdeki kan damarlarının pıhtılar ile tıkanması) ya da akciğer hipertansiyonundan (akciğerlerdeki atardamarlarda kan basıncının artması) gibi etkenlerden meydana gelebilir.
  • Oksijen yetmezliğine bağlı nefes darlığı neden olur? Akciğerlerden kan dolaşımına oksijen taşınmasının yetersiz olduğu durumlarda nefes darlığı meydana çıkar. Bu duruma pnömoni (zatürre), pnömotoraks (akciğer sönmesi veya çökmesi), akciğer ödemi (akciğerde sıvı birikmesi) ya da plevral efüzyon (akciğer çevresinde su) gibi nedenler ile akciğer dokusunda geçici hasar oluşabilir. Akciğerlerdeki küçük hava keseciklerinin harap olduğu bir durum olan akciğer amfizemi nedeni ile kalıcı akciğer hasarı oluşabilir ve kalıcı nefes darlığı olabilir.
  • Travmalara bağlı nefes darlığı neden olur? Göğüs ya da akciğer hareket edince kötüleşen (kaburga kırığı) gibi bir durumdan kaynaklanan ağrı nedeni ile nefes alıp verme güçlüğü meydana gelebilir.
  • İltihaplanmalara bağlı nefes darlığı neden olur? Plörezi (akciğerleri ve göğüs boşluğunu saran zarın iltihaplanması) gibi bir durumda da ağrıya eşlik eden nefes alıp verme güçlükleri yaşanabilir. Plörezi tutulan tarafın omuz ve göğüs kısmında da ağrıya neden olur. Ayrıca kalp kası iltihabı, kalp zarı iltihabı, akciğer enfeksiyonu (tüberküloz) gibi) iltihabi durumlar nedeni ile de nefes darlığı olur.
  • Yapısal bozukluklara bağlı nefes darlığı neden olur? Toraksın (göğsün) iskelet yapısındaki anormallikler, örneğin cities of the skeletal structure of the thorax, skolyoz ya da kifoz gibi bozukluklar göğüs kafesinin normal hareketlerini bozarak nefes alıp verme zorluğuna yol açabilir.

Diğer nefes darlığı nedenleri: Bazı sistemik hastalıklar kalp ve akciğer tutulumuna neden olarak nefes darlığına yol açabilir. Örneğin Akdeniz ateşi hastalığında kap ve göğüs tutulumu, skleroderma hastalığının kalp tutulumunda, bazı böbrek hastalıklarında, bazı kanserlerde, kist hidadik hastalığında, kistik fibrozis hastalığında, bazı yemek borusu hastalıklarında, bazı enfeksiyonel hastalıklarda, tiroid hastalıklarında, şeker hastalığında, bazı vitaminlerin ve minerallerin eksikliklerinde ya da fazlalıklarında, besin alerjisinde, bazı kas hastalıklarında, bazı meslek hastalıklarında, gribal hastalıklarda gibi birçok hastalık veya bu hastalıkların kalp ve/veya akciğer tutulumlarında nefes darlığı oluşabilir.

Nefes durması nedir?

Nefes alıp vermenin kesilmesi nefes durması şeklinde tanımlanır. Örneğin uyku apnesi, hava yolunu tıkayan herhangi bir neden, beyin sapının hasar görmesi (inme gibi), Cheyne Stokes solunumu ve çocuklarda görülen nefes tutma nöbetleri gibi durumlar nefes durmasına neden olabilir.

Nefes egzersizleri neden ve nasıl yapılır?

Nefes alıp verme egzersizleri, nefes alıp verme hızını ve derinliğini öğrenme teknikleridir. Bu egzersizlerin amacı, göğsü genişletirken burundan nefes almanın ve sonra karın kaslarını kasarken ağızdan tam olarak nefes vermenin öğrenilmesidir.

  • Nefes alıp verme egzersizleri herhangi bir nedenden dolayı göğüs cerrahisi geçirdikten sonra yapılır.
  • Nefes alıp verme egzersizleri etkili nefes alıp vermekte çoğu kez güçlük çeken kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) olan kişiler için de yararlıdır.
  • Nefes alıp verme egzersizleri anksiyete bozuklukları olan kişilerde de faydalı olur.
  • Nefes alıp verme egzersizleri astım belirtilerini hafifletmede de yardımcıdır.
  • Nefes alıp verme egzersizleri yoga yapan kişilerde ritmik nefes alıp verme şeklinde uygulanır.
  • Nefes alıp verme egzersizleri doğum sırasında annenin gevşemesinin sağlanması ve rahim kasılmalarının kontrülü için de gerekli bir yöntemdir.
Nefes egzersileri neden ve nasıl yapılır

Nefes egzersileri neden ve nasıl yapılır

Benzer sağlık yazıları

  1. Pnömotaraks nedenleri, belirtileri ve tedavisi
  2. Plörezi nedenleri, belirtileri ve tedavisi
  3. Kalp yetmezliği neden olur
  4. Anksiyete bozukluğu nedenleri, belirtileri ve tedavisi
  5. Bronşit nedenleri, belirtileri ve tedavisi

8 Yorum

  1. Yusuf

    25 Eylül 2016 at 23:45

    Merhaba..ben 2005 yılında vereme yakalandim tedavimi olup kurtuldum…ama simdi 2 aydir balgamli öksürüğüm var sadece veremin diger hicbir belirtisi yok..acaba hastalık tekrarladi veya tekrarlamak uzere mi..atesim yok gogus agrim yok sadece sari balgamli öksürüğüm var…ilginizi bekliyor tesekkur ediyorum..

    • Sağlık Ocağım

      27 Eylül 2016 at 11:46

      Akciğer tüberküloz enfeksiyonunda tedaviler ile enfeksiyon baskılanabilir fakat belli bir süre sonra tüberküloz akciğer ve akciğerler dışında tekrar kendini gösterebilir. Bu durum göz önüne alınarak tekrar doktora gitmeniz ve tekrar balgam kültürü ve akciğer grafisi çekilmesi gerekebilir.

      Tüberküloz tedavisi biraz uzun süren bir tedavi yöntemidir ve erken bırakılan tedavilerden sonra tekrarlama ya da akciğerler dışındaki sistemlerde yerleşme gibi bir durum olabilir.

      Yine geçirmiş olduğunuz enfeksiyondan dolayı akciğerlerde sıvı birikimi, nodüller veya akciğer mantarı gibi durumlar gelişmiş olabilir.

      Sigara kullanıyorsanız balgam çıkarma buna bağlı da olabilir.

      Bronşlara enfeksiyon yayılmış olabilir.

      En doğrusu tedavi gördüğünüz hastaneye ve doktora tekrar gitmeniz ve vakit kaybetmemeniz olur.

      İyi sonuç almanız ve sağlıklı yaşamanız dileğiyle.

  2. Meltem

    22 Mayıs 2017 at 10:31

    Merhaba ben nefes darligi cekiyorum surekli onceden fazla yoktu ama bu aralar iyice arttı doktora gidiyorum biri astim diyor biri değilsin diyor kime inanacagimi bilmiyorum hiç bise kullanmiyorum ama artık korkmaya basladim bm bunun için hangi doktora gitmem gerekiyor

    • Sağlık Ocağım

      27 Mayıs 2017 at 01:48

      Alerjik astım olabilir. Alerjene maruz kaldığınızda astım belirtileri şiddetleniyor, sonra da hafifliyorsa o yüzden doktorun biri astım var biri de yok diyor olabilir. Alerjik astım belirtileri maruz kalınan alerjene bağlı olarak şiddetlenebilir, hafifleyebilir. Bu durum alerjik rinit de olabilir.

      Kalp ile ilgili bir durum da olabilir.

      Mide sorunlarına bağlı (gastroözofageal reflü ve reflüye neden olan mide hastalıkları veya besin alerjisi, gıda intoleransı gibi durumlar) astım benzeri şikayetlere neden olabilir.

      Kardiyolojik, gastrolojik alanlarda da değerlendirmeler gerekebilir. Alerji immünoloji bölümüne gitmek de gerekebilir.

      Nefes darlığına neden olabilen başka hastalıklar da (anksiyete bozuklukları, panik atak, beyinde solunum merkezinin bir nedenden dolayı hasar görmesi, KOAH hastalığı, hava değişimleri, kansızlık, diğer akciğer hastalıkları, tüberküloz, kalp zarı iltihabı, kal kası iltihabı, yabancı cisim aspirasyonu, skolyoz, kifoz, kist hidatik, tiroid hastalıkları ve diğer başka hastalıklar gibi) olabilir.

      Araştırma bölümlerinde araştırılması faydalı olabilir.

      Sağlıklı yaşam dileğiyle.

  3. emre

    29 Temmuz 2017 at 14:34

    Merhaba.Ben 24 yaşındayım ve bu yaşa kadar 3 defa burun ameliyatı oldum ama yıllardan beri sol burundan nefes alma güçlüğüm değişmedi.Son ameliyatı yapan doktor burnumun gayet açık olduğunu söylüyor şu an ama hala rahat nefes alamıyorum bunun nedeni nedir bu iş artık kabak tadı verdi.

    • Sağlık Ocağım

      3 Ağustos 2017 at 22:19

      Burun ameliyatını ne için olduğunuza bağlı da hala nefes almakta güçlük çekmenizin nedeni değişiklik gösterebilir.

      Burun eğriliği, burun etleri, burun polipleri, geniz etleri gibi etkenler burun tıkanıklığına neden olabilir. Ayrıca burun tıkanıklığının nedeni, burun kuruluğu da olabilir. Burun kuruluğu alerjik de olabilir ve alerjene maruz kaldığınız sürece alerjik burun kuruluğu yine olur. Sigara kullanımı, pasif sigara içiciliği de burun kuruluğu yaparak nefes almayı zorlaştırabilir. Uzun süre burun spreyleri kullanmak burun kuruluğu yapabilir. Geçirilen operasyonlar burun mokozasını etkilediği için burun kuruluğuna neden olarak nefes almayı zorlaştırabilir.

      Tekrar tekrar operasyon geçirdiğinize bağlı burun mukozası yeteri kadar etkilenmiş olacağı için burun kuruluğu olması normaldir, bu da (yani burun kuruluğu) nefes almayı zorlaştıracaktır.

      Bundan sonra neler yapabilirsiniz (burun kuruluğunu önlemek için) bunu doktorunuza danışmanız faydalı olacaktır.

      Sağlıklı yaşam dileğiyle.

  4. Aycan

    8 Eylül 2017 at 21:26

    Merhaba ben 25 yaşındayım panik atağa bağlı olarak ciddi anlamda nefes almakta zorluk çekiyorum gece ne uykuya dalabiliyorum ne de günlük hayatımda rahat hareket edebiliyorum bununla ilgili olarak ne yapmam gerekiyor rahat nefes alabilmek için bazen okadar zorluyorumki kendimi sol tarafımda ağrı oluyor yardımcı olabilirmisiniz lütfen?

    • Sağlık Ocağım

      14 Eylül 2017 at 22:15

      Panik atak için doktorunuza danışmanız ve tedavi gerekiyorsa uygun tedavi almanız faydalı olabilir. Ayrıca kardiyoloji uzmanınca da değerlendirme yapılması gerekebilir.

      Hastaların yaşamını altüst eden panik atak, doğru tanı ve tedavi ile kontrol altına alınabilir.

      Panik atak tek başına bir hastalık olmayıp, birçok psikiyatrik hastalığın dışında; tiroid bozuklukları, kan şekeri düşüklüğü, kalp ve akciğer rahatsızlıkları, beyin tümörleri, epilepsi, kansızlık, çeşitli enfeksiyonlar, vitamin eksiklikleri, bazı ilaçlar ve kafein alımı gibi durumlara bağlı olarak da ortaya çıkabilmektedir. Bu nedenle bu tür durumların da araştırılması ve bir hastalık söz konusu ise uygun tedavinin yapılması gerekebilir.

      PANİK ATAK HASTALARINA YARDIMCI OLACAK KISA ÖNERİLER;

      1- Panik atak kontrol altına alınabilir, bu nedenle umutsuz ve karamsar olunmamalıdır.

      2- Panik atak başka hastalıkları habercisi olabilir, bu nedenle daha detaylı değerlendirmelerin yapılması önemlidir.

      3- Psikiyatristin ve psikoloğun önerilerine kesinlikle özen gösterilmelidir, tedavileri düzenli olarak uyulmalıdır.

      4- Hastanın yakınlarının da hastalık hakkında bilgi edinmesi gerekir.

      5- Sağlıklı ve dengeli beslenmeye özen gösterilmelidir (aşırı yemek yemekten, uzun süreli aç kalmaktan kaçınılmalı, aşırı kafein alımından ve gazlı ve asitli içeceklerden uzak durulmalıdır).

      6- Sağlıklı ve kaliteli uyku için gerekli önlemler alınmalıdır.

      7- Düzenli spor ve yürüyüş yapılmalıdır.

      8- Nefes ve gevşeme egzersizleri yaşam tarzı haline getirilmelidir (nefes ve gevşeme egzersizleri için bir terapistten yardım alınabilir).

      9- Sağlıklı bir cinsel yaşamın, sağlıklı ruhsal durum için önemi unutulmamalıdır.

      Sağlıklı yaşam dileğiyle.

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Popüler Konular

Üste Git