Çocuk Hastalıkları ve Tedavileri

Mekonyum Nedir? Bebeğin Mekonyum – Kendi Kakasını Yuttuğu Nasıl Anlaşılır?

Mekonyum bebeğin doğumdan sonra ilk veya ikinci gün çıkarttığı ince, yapışkan, yeşilimsi siyah dışkıdır. Mekonyum safra, mukus ve barsak hücreleri içerir.

Mekonyum nedir?

Mekonyum bebeğin doğumdan sonra ilk veya ikinci gün çıkarttığı ince, yapışkan, yeşilimsi siyah dışkıdır. Mekonyum safra, mukus ve bağırsak hücreleri içerir.

Mekonyum aspirasyonu nedir?

Ara sıra fetus anne rahmindeyken mekonyumu amniyotik sıvı içerisine çıkarır. Bu poroblem doğum sırasında fetal tehlikeyle karşılaşan bebekler veya 40 haftanın üzerinde olan bebeklerde sıktır. Bebek nefes almaya başlarsa amniyotik sıvı içindeki mekonyum solunarak hava yollarını tıkar ve buna bağlı olarak bebeğin akciğerinde hasar oluşur. Bu durum ”mekonyum aspirasyonu” olarak tanımlanır.

Tüm gebeliklerin yaklaşık %7-22’sinde amniyotik sıvıda mekonyum saptanmaktadır. Bu şekilde dünyaya gelen bebeklerin belli bir kısmında mekonyum aspirasyon sendromu ortaya çıkar. Gebelik süresi uzadıkça anne karnındaki bebeğin mekonyum çıkarma olasılığı artar. Gebeliğin 40. haftalarında veya sonrasında doğan bebeklerin mekonyum çıkarma olasılığı %30 ve üzerindedir.

Mekonyum yutan bebekte oluşabilecek komplikasyonlar

Mekonyum yapışkan ve visköz özelliğinden dolayı erken dönemde, hava yollarında mekanik obstrüksiyona (akciğere giden yollarda tıkanmaya), trakeabronşial mukosiliyer transportta değişikliklere ve gaz değişiminde zorluklara yol açar. Geç dönemde ise enflamasyona (iltihaba), kimyasal pnömoniye, vaskülite (damar iltihabı), iskemiye, mukozal nekrozise, endojen sürfaktan sentezinin azalmasına veya olmamasına neden olur.

Küçük hava yollarının kısmen tıkanması nedeni ile alveoller içinde hava birikimi ve alveol rüptürü oluşabilir iken, tam tıkanma nedeni ile de atelektazi meydana gelebilir.

Mekonyum ve içerisinde bulunan safra tuzları akciğer dokusu ve kan damarlarında toksik etkiye de yol açar ve buna bağlı olarak da akciğer parankiminde hasar, kan damarlarında ciddi büzülme veya daralma ve pulmoner hipertansiyon ortaya çıkar.

Kistik fibrozisli bazı bebeklerde mekonyum öyle kaim ve yapışkandır ki bağırsağı da tıkayabilir.

Mekonyum aspirasyonu için risk faktörleri

  • Postterm gebelik (uzamış gebelik) haftası
  • Preeklamsi
  • Eklampsi
  • Annede hipertansiyon olması
  • Annede diyabet olması
  • Annede kronik akciğer hastalığı bulunması
  • Annede kardiyovasküler hastalık olması
  • Annenin sigara kullanması
  • Anormal fetal kalp hızı
  • Rahim içindeki bebeğin gelişme geriliği
  • Bebeğin suyunun az olması gibi faktörler fetusun mekonyum yutmasına neden olabilir.

Bebeğin mekonyum yuttuğu nasıl anlaşılır?

Bu bebekler gebelik haftasına göre küçüktürler, tırnakları uzundur, derileri pullanmış görünümdedir ve deri, tırnak, göbek kordonu sarı yeşil renge boyanmış gibidir. Bebekler, havasız kalmanın derecesine bağlı olarak normal ya da deprese doğarlar. Erken dönemde solunum sıkıntısı, nefes darlığı, kaburgalar arası ve kaburgalar altı çekilmeler ve morarma görülür.

Mekonyum aspirasyonu tedavisi

Mekonyum aspirasyon sendromunun tedavisi temel olarak hava yollarının mekonyumdan temizlenmesi, sürfaktan uygulanması ve destek tedavisine dayanmaktadır.

  • Oksijen tedavisi
  • Mekanik ventilasyon
  • Sürfaktan tedavisi
  • Bronkoalveoler sürfaktan lavajı
  • Steroid tedavisi
  • İnhale nitrik oksit tedavisi
  • Antibiyotik tedavisi
  • Extracorporeal Membrane Oxygenetion (ECMO) tedavisi gibi tedavi yöntemleri mekonyum aspirasyon sendromunda uygulanabilen yöntemlerdir.

Mekonyum aspirasyon sendromunun seyri ve sonucu nedir?

Yüksek frekanslı ventilasyon, inhale nitrik oksit, ECMO gibi tedavi uygulamaları başladığından beri bu bebeklerin ölüm oranlarında oldukça düşüş sağlanmıştır. Uzamış mekanik ventilasyon, oksijen zehirlenmesine neden olabileceği için bronkopulmoner displaziye ya da kronik akciğer hastalığına yol açabilir.

Hastada hipoksik iskemik ensefalopati gelişirse buna bağlı nörolojik hasarlar oluşabilir ve bu durum hastalığın prognozunda (seyrinde ve sonucunda) belirleyici rol oynar.

Makonyum aspirasyonu önlenebilir mi?

Annedeki risk faktörleri, fetusun havasız kalmasına ve uteroplasental yetmezliğe neden olabilir. Bu risk faktörlerinin önceden bilinmesi  ve bunlara yönelik tedavilerin planlanması ve önlemlerin alınması, prenatal dönemde (doğum öncesi dönemde) bebeğin mekonyum yutmasını önleyebilir.

Fetus oksijen yetersizliğine bağlı olarak ortaya çıkan asidoz belirtilerini gösterirse, fetal kalp muayenesinin yapılması ve fetal kan gazının değerlenrilmesi gerekir. Mekonyum ile boyalı amniyotik sıvı kalın ise, amniyoinfüzyon yapılması ciddi mekonyum aspirasyon sendromu görülme oranlarını azaltabilir.

Bebek doğar doğmaz ilk solunum işinden önce bebeğin ağzı ve burnu doğumu yaptıran doktor ya da ebe tarafından aspire edilmesi, ayrıca laringoskop ile trakeanın kontrol edilmesi ve gereken durumlarda aspirasyon uygulanması bebekte mekonyum aspirasyon sendromu gelişimini önlemede yardımcı diğer yöntemlerdir.

Bütün bu riskler göz önünde bulundurulduğunda doğumların hastane koşullarında ve uzman ellerde yaptırılması ve bebeğin ilk muayenelerinin doğru ve yeterli yapılması son derece önemlidir.

Benzer sağlık yazıları

  1. Yeni doğan bebeğin muayenesi nasıl yapılır
  2. Yenidoğan enfeksiyonları ve belirtileri
  3. Nöral tüp defektleri neden olur
  4. Yeni doğan sarılığı nedenleri ve tedavisi
  5. Bebeklerde sepsis nedenleri ve tedavisi

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Popüler Konular

Üste Git