Çocuk Hastalıkları ve Tedavileri

Koanal Atrezi Nedir? Koanal Atrezi Belirtileri ve Tedavisi

Koanal atrezi vakalarının büyük çoğunluğu (örn. %60-70 gibi bir oranda) unilateral (tek taraflı) olur.

Konjenital (doğumsal) koanal atrezi, nazal apertura posteriorun tek veya çift taraflı tamamen obstrüksiyonu sonucu nazal kavite ile nazofarenks ilişkisinin bozulduğu en sık konjenital anomalisidir. Koanal atrezi kızlarda ve sağ tarafta daha sık görülmektedir. Koanal atrezili hastaların yaklaşık %40-50’sinde eşlik eden çeşitli konjenital anomaliler bulunabilir. Bunlar arasında en sık görüleni Charge sendromudur. Bu durum herhangi bir konjenital anomali birlikteliği olmadan da kendi başına ortaya çıkmaktadır.

Koanal atrezi nedenleri

Etyolojisinde birçok embriyolojik teori öne sürülse de en çok kabul gören teori, nazobukkal membranın persistansının bu anomaliye neden olduğudur.

Diğer teoriler ise; 

  • Hochstetter’in bukkonazal membranının persiste etmesi.
  • Koana bölgesinde anormal olarak persiste eden veya anormal lokalizasyonda bulunan mezodermin oluşturduğu adezyonlar.
  • Platin kemiğin vertikal ve horizontal çıkıntılarının anormal medial gelişimi.
  • Mezodermal akışın sekonder lokal genetik faktörlere bağlı olarak yönünün değişmesi.

Koanal atrezi belirtileri ve bulguları

Yenidoğanlarda epiglotun yumuşak damağa çok yakın, süperior pozisyonda olması, dilin hem yumuşak hem de sert damakta yakın temas halinde olması nedeniyle yeni doğan bebek ağız solunumu yapamaz. Bebekler zorunlu olarak ilk haftalarda burun solunumu yaparlar. Bu nedenle yenidoğan, ağız solunumuna refleks olarak hemen geçemez ve bilateral (iki taraflı) atrezide asfiksi gelişebilmektedir.

Unilateral (tek taraflı) koanal atrezi durumunun fark edilmesi oldukça güçtür. Ancak, beslenme sırasında solunum zorluğunun ve sürekli tek taraflı burun akıntısının olması atreziyi düşündürür. Ağız kapalıyken her iki burun dönüşümlü olarak kapatıldığında, atrezik taraftaki solunum sırasında bebekte siyanoz (morarma) gelişir.

Koanal atrezi belirtilerini ve sebep olduğu diğer problemleri sıralayacak olursak;

  • Bilateral (çift taraflı) atrezilerde yenidoğan döneminde tam nazal obstrüksiyon ve oral hava yolu açıklığı sağlanamaz ise solunum sıkıntısı ve asfiksi gelişir.
  • Unilateral (tek taraflı) atrezilerde nadiren solunum sıkıntısı, çocuklarda sıklıkla uyuma ve emme sırasında daha da artan ve ağlama ile azalan solunum sıkıntısı ve siyanoz atakları görülebilir, ancak unilateral atrezi ileri yaşlara kadar teşhis edilemeyebilir.
  • İleri yaşlara kadar teşhis edilemeyen unilateral atrezili hastalarda, ileri yaşlarda efor sırasında gelişen nefes alma güçlüğü, sık sık farenjit öyküsü, tat ve koku duyusunun yokluğu, ağız açık uyuma, horlama, konuşma kusurları, iyi beslenememe, tek taraflı persistan mukoid nazal akıntı veya sinüzit şeklinde kendini gösterir.

Koanal atrezi teşhisi

Koanal atrezi vakalarının büyük çoğunluğu (örn. %60-70 gibi bir oranda) unilateral (tek taraflı) olur. Bilateral (iki taraflı) olması durumunda semptomlar erken başlar ve ciddi solunum sıkıntısı olabileceğinden doğum sonrası hemen teşhis edilmesi çok önemlidir. Tek taraflı koanal atrezi ise burun tıkanıklığı şikayetiyle erişkin yaşlara kadar teşhis edilemeyebilir.

Koanal atrezinin tanısı esas olarak klinik bulgulara dayanmaktadır.

Klinik bulgularından şüphe edilen hastalarda, 6  ya da 8 Fr plastik kateterin anterior nares’den farenkse ilerletilmesiyle ve aksiyel planda çekilen bilgisayarlı tomografi tanıda oldukça yardımcıdır. Bunun dışında burundan damlatılan metilen mavisinin orofarenkste görülmemesi, kontrastlı konografi çekilmesi, endoskopik muayene, steteskop ile yapılan oskültasyonda nazal solunumun duyulmaması gibi bulgular ve yöntemler de tanı için kullanılmaktadır.

Koanal atrezi başka hastalıklar veya durumlar ile de karışabilir, bu nedenle ayırıcı tanıda bazı durumların dışlanması önemlidir.

Bunlar;

  • Deviye septum nasi
  • Disloke nazal septum
  • Stuffy sendromu
  • Septal hematom
  • Konka hipertrofisi
  • Encephalocele
  • Tümörler
  • Trakeaözofageal fistül.

Koanal atrezi tedavisi

Unilateral (tek taraflı) atrezili olgularda atrezi genellikle sağ taraftadır ve diğer burun açık olduğu için acil girişim gerektirmez, ancak bilateral (iki taraflı) atrezili olgularda solunum zorluğu olduğu için acil girişim gerekebilir.

Unilateral (tek taraflı) atrezi tedavisi: Unilateral atrezilerin tedavisinde genellikle acil girişim gerekmez; atrezinin açılması için, bebeğin biraz daha büyümesi beklenebilir.

Bilateral (çift taraflı) atrezi tedavisi: Bilateral atrezili bebeklerde hava yolunun açık kalması sağlanır ve bebek devamlı gözetim altında tutulur. Oral hava yolu tüpü ve entübasyon dışında, ender olarak traketomi gerekebilir. Hava yolu açıklığı güvenceye alındıktan sonra bebeğin beslenme sorununun çözülmesi gerekir. Yenidoğan Mc Govern emziği ile beslenirken, bebek yutma sırasında ağız solunumu da yapabilir. MC Govern emziği normal bir emziğin başı kesilerek yapılır. Bu emzik, yeterli bir şekilde ağız açıklığı sağlar ve yenidoğanı ağız solunumu yapmaya zorlar. Emziğin içerisinden feeding kateter geçirilerek aynı zamanda beslenme sorunu da çözülür. Bebeğin kaşıkla ve sık sık beslenmesi daha uygundur. Ancak bu hastalarda beslenme sırasında yutulan hava normalden daha fazla olduğu için tekrarlayan geğirmeler beslenmeyi güçleştirebilir. Bu gibi durumlarda bebek ağız solunumuna uyum sağlayana kadar gavajla beslemek gerekebilir. Bu süreçte ailenin sabrı, cesareti ve çocuğa ilgisi son derece önemlidir. Bebeğin solunum durumuna ve solunuma uyum sağlayıp sağlamadığına göre, uygun zamanda cerrahi tedavi planı yapılır.

Koanal atrezinin asıl tedavisi cerrahidir.

Tedavide transnazal, transpalatal, transseptal, eksternal rinoplasti, karbondioksit lazer, endoskopik endonazal yaklaşım ve Nd-Yag lazer gibi farklı teknikler kullanılmaktadır.

Koanal atrezi ile ilişkili anomaliler

  • Charge asosiasyonu
  • Brankial anomaliler
  • Humeroradial synostosis
  • Mandibulofasial synostosis
  • Mikrosefali
  • Mikrognati
  • Nazofarengeal anomaliler
  • Palatal defektler
  • Tracher – Collins sendromu
  • Nazal ethmoidal encephalocele
  • Diğer kraniofasial dismorfizmler.

Benzer sağlık yazıları

  1. Burun tıkanıklığı neden olur
  2. Burun akıntısı neden olur
  3. Nazal konjesyon nedir
  4. Horlama neden olur
  5. Geniz akıntısı neden olur

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Popüler Konular

Üste Git