Cilt - Deri Hastalıkları ve Tedavileri

Kimyasal Soyma (Peeling) Nedir? Kimyasal Peeling Öncesi ve Sonrası

Kimyasal soyma işlemleri bazı deri hastalıklarında ve dermatokozmetik uygulamalarında kullanılan non-invaziv (girişimsel olmayan) bir tedavi yöntemidir.

Kimyasal soyma işlemleri bazı deri hastalıklarında ve dermokozmetik uygulamalarında kullanılan non-invaziv (girişimsel olmayan) bir tedavi yöntemidir. Bu tedavide amaç, kimyasal ajanlarla kontrollü bir cilt hasarı oluşturarak derinin genç ve sağlıklı görünmesini sağlamaktır.

Kimyasal soyma (peeling) ne için yapılır ve ne işe yarar?

Deri yenileme amaçlı uygulanan bu yöntemler eski Mısır çağlarından beri kullanılmaktadır. 20. yüzyılda keratinizasyon bozuklukları üzerinde olumlu etkileri nedeniyle alfa hidroksi asitlerin (AHA) popülerliği artmış ve günümüzde kimyasal peeling artık sadece dermokozmetik amaçlı değil, birçok dermatolojik hastalıkların tedavisinde de en sık kullanılan basit ve kolay uygulanabilir yöntemlerden biri haline gelmiştir.

  • Kimyasal peeling cilt kuruluklarında cildin nemlenmesini sağlar.
  • Yağlanma problemi çok fazla olan bireylerde yağlanmayı durdurmaya ve buna bağlı oluşabilecek sivilcelerin oluşumunun engellenmesinde yardımcıdır.
  • Bazı sivilcelerin (aknelerin) tedavisinde kullanılmaktadır, akne kaynaklı oluşan izleri giderebilir.
  • Güneş hasarından dolayı leke oluşmuş ciltlerde rahatlıkla kullanılabilir.
  • Kimyasal peeling fotoyaşlanmaya bağlı oluşan kırışıklık tedavisinde de kullanılmaktadır.

Kimyasal soyma (peeling) türleri

Kimyasal soyma deride etkilediği hasar derinliğine göre çok yüzeysel, yüzeysel, orta ve derin peeling şeklinde sınıflandırılır.

Çok yüzeysel kimyasal peeling: Tüm stratum korneumun hasarlanmasını içerir.

Yüzeysel kimyasal peeling: Yüzeysel kimyasal soyma ise stratum korneumun soyulması ve daha kalın bir epidermal tabaka oluşumunun uyarılması ile cilt yapısının düzelmesini sağlar. Yüzeysel deri lezyonlarının tedavisinde etkilidir.

Orta derinlikteki kimyasal peeling: Orta derinlikteki kimyasal soyma işlemi papiller ve üst retiküler dermisin hasarlanmasını içerir. Pigment değişikliklerini ve hafif ve orta derecedeki kırışıklıkların tedavisini de içeren fotoyaşlanma etkilerini geri döndürmede etkilidir. Bu işlem aktinik keratozların tedavisi için de uygulanabilir.

Derin kimyasal peeling: Derin kimyasal soymada epidermis, papiller ve retiküler dermiste nekroz ve enflamasyon oluşturarak derinin katlarını tahrip eder. Derin peeling fotoyaşlanması fazla olan hastalarda uygulanır.

Kimyasal soyma (peeling) hangi cilt sorunlarında uygulanır (kimyasal peeling endikasyonları)

  • Akne vulgaris,
  • Akne skarları,
  • Fotoyaşlanma,
  • Melasma,
  • Postlezyonel hiperpigmentasyon ve periorbital hiperpigmentasyon,
  • Aktinik keratoz,
  • Senil lentigo,
  • Seboreik keratoz.

Bu kimyasal peeling uygulanabilen durumlarda, kimyasal peeling tedavisi tek başına da uygulanabileceği gibi, başka tedavilerle birlikte kombinasyon şeklinde de uygulanabilir.

Kimyasal soyma (peeling) öncesi hazırlık

Kimyasal soyma işleminden 1 veya 2 hafta önce işlemin etkinliğini arttırmak için tretinoin %0.1 veya alfa hidroksi asit içeren krem uygulanması gerekebilir.

Kimyasal soyma (peeling) nasıl yapılır?

Kimyasal peeling uygulamasına başlamadan önce cildin öncelikle kirlerden arındırılması gerekmektedir. Bunlar için kimyasal peeling hazırlığı yapılırken özel solüsyonlar kullanılır.

  • Cilt özel solüsyonla iyice temizlenir,
  • Daha sonra bir güzel kurulanır,
  • Yüzde hassas bölgeler vardır ve bu bölgelerin daha fazla soyulmasını önlemek için vazelin gibi kremler kullanılır,
  • Gözler ve kulaklar pamuk ile kapatılır,
  • Öncelikle düşük dozda olan solüsyondan bir kaba koyularak çok hızlı bir şekilde uygulama yapılır, yüzün her bölgesine eşit miktarda peeling solüsyonunun uygulanmasına dikkat edilir, ancak kişinin yüzünde bazı bölgelerde cilt problemi daha yoğun olabilir, bu bölgelere solüsyon biraz daha fazla sürülebilir. Tekrarlayan uygulamalarda 5 dakika bekleme süresinin dolması önemlidir.

Kimyasal peeling türevleri genellikle solüsyonlar şeklindedir. Ancak leke tedavilerinde, akne skarlarında, siyah nokta ve çizgilenme problemlerinde lazerlerden, mikrodermabrazyon denilen kristalli soyma işlemlerinden de destek alınabilir. Bireyin problemine, zamanına göre bu uygulamalar arasından biri tercih  edilebilir. Günlük hayatı etkilemediği ve birçok sorunu beraberinde çözdüğü için bu yöntemlerden en çok tercih edileni kimyasal peeling türleridir.

Kimyasal soyma (peeling) ciltten nasıl temizlenir?

Kimyasal peeling uygulaması sonrasında cildin özel solüsyonlarla temizlenmesi gerekir. Sprey formatındaki ürün bireyin yüzüne sıkılarak (bu ürünü sıkarken kişi gözlerini ve ağzını kesinlikle açmamalıdır) cilt silinir ve ciltte köpüren bir madde kalmayana dek bu işlem bir kez daha yapılabilir. Cilt köpürmediğinde hiç kimyasal peeling maddesi kalmadığından emin olunabilir. Bu uygulamadan sonra, uygulanan ürüne göre ardından besleyici bir krem sürülür, daha sonra bu kremin evde de kullanılması önerilir, krem uygulamasından sonra hasta güneşe maruz kalacağı için bu kremin üzerine güneş kremi de sürülür ve böylece uygulama sonlandırılır.

Kimyasal Peeling Öncesi ve Sonrası

Kimyasal soyma (peeling) sonrası nelere dikkat edilmeli?

Kimyasal peeling sonrası evde cilt bakımı çok önemlidir. 

  • İlk 3 gün yüz sadece saf su ile yıkanır,
  • Doktorumuzun önerdiği nemlendirici krem ile cilt yeterli miktarda ve tekrarlarla nemlendirilir,
  • Dışarıya çıkarken mutlaka güneş koruyucu kullanılır.

Kimyasal peeling derecelerine göre cildin göstereceği hassasiyet değişiklik gösterir. Yüzeysel ve orta peelinglerde genellikle günlük hayat etkilenmez, ancak birkaç gün süren, bazen bir gün sonra bile iyileşme gösteren kızarıklık olur. Fakat derin peelinglerde günlük hayat etkilenir, bir hafta kadar sosyal yaşama ara verilmesi gerekebilir. Kimyasal peeling uygulamalarının başarılı olması için tüm bu evdeki yapılması gerekenler ve uyulması gereken kurallar dikkate alınmalıdır.

Kimyasal soyma (peeling) kaç seans uygulanır?

Yüzeysel ve orta peelingler genellikle 6-8 seans uygulanır. Derin peelinglerde daha derine inildiği ve hastanın problemini daha derinden çözdüğü için genellikle 4 seans yeterli olmaktadır. Seanslar arasında yaklaşık 4 hafta geçmesine özen gösterilir.

Kimyasal peelingten oldukça iyi sonuçlar alınır, ancak burada önemli olan, kişinin problemine uygun kimyasal peeling türünün seçilmesidir.

Kimyasal soyma (peeling9 uygulanmaması gereken durumlar (konrendikasyonlar)

Kimyasal peeling uygulaması yapılmadan önce hasta seçimi önemlidir. Bu nedenle uygulama öncesi hastanın öyküsü iyi alınmalıdır. Peeling işlemi için seçilen ajan önemlidir ve özelliklerine göre nötralizasyon farlılık gösterebilir. Hasta seçiminde dikkat edilmesi gereken kuralların yanı sıra, kontrendikasyonların ve komplikasyonların iyi bilinmesi de gerekmektedir.

Kontrendikasyonlar;

  • Kişinin genel sağlık durumu ve beslenmesi iyi olmayanlarda,
  • Bireyin oral kontraseptif (doğum kontrol ilacı) kullanıyor olması veya fotoduyarlılığa neden olabilecek ilaç (örn. tetrasiklin gibi) kullananlarda,
  • Aktif enfeksiyon veya uygulanacak ciltte bölgesinde açık yara varlığında,
  • Aktif uçuk enfeksiyonunun olması durumunda,
  • Anormal skar oluşumu, keloid öyküsü ve yaralarında geç iyileşme olanlarda,
  • Son 3-12 ay arasında geçirilmiş yüzeysel, orta veya derin peeling tedavisi uygulananlarda,
  • Radyoterapi tedavisi görmüşlerde veya görenlerde,
  • Fitzpatrick deri tipi olanlarda,
  • Salisilik asit peelingi yapılacak bireyin aspirin alerjisi varsa,
  • Antikoagülan (kan sulandırıcı ilaç) kullananlarda,
  • Gebelik ve emzirme döneminde olan kadınlarda,
  • Güneş ışığına maruz kalmayı engelleyemeyecek bireylerde,
  • Geçirilmiş cerrahi öyküsü olanlarda (geçirilen operasyonun üzerinden en az 6 ay geçmesi beklenmelidir), bunlar gibi durumlarda kimyasal peeling tedavisi uygulanmamalıdır. 

Kimyasal soyma (peeling) yan etkileri ve komplikasyonlar

Günümüzde yaygın olarak kullanılan kimyasal soyma işlemi oldukça basit bir yöntemdir. Bununla birlikte kimyasal peeling uygulamasına bağlı bazı yan etkiler ve komplikasyonlar gelişebilir. İşlem sonrası süreçte deride farklı tipte birçok istenmeyen değişiklik görülebilir. Fakat bu değişikliklerin hepsi komplikasyon olarak değerlendirilmez. Bu nedenle gelişen bu deri değişiklikleri beklenen yan etkiler ve komplikasyonlar şeklinde 2 grupta incelenir.

Kimyasal peeling işleminin yan etkileri: Beklenen yan etkiler, işlem sonrası sürecin bir parçası olarak ortaya çıkar ve kendiliğinden düzelir. Yan etkiler; geçici eritem (kızartı), milia (sebasöz bezlerin tıkanmasına bağlı oluşan toplu iğne başı büyüklüğünde, sarımsı beyaz renkte ince duvarlı veziküler lezyonlar), akne benzeri döküntülerdir.

Kimyasal peeling işleminin komplikasyonları: Komplikasyonlar; kutanöz (hipopigmentasyon, hiperpigmentasyon), nevus oluşması, inatçı flushing (al basması), düzensiz pigmentasyon, demarkasyon hattı oluşması, skarlaşma, deri atrofisi ve keloid gibi deriye ait komplikasyonlar ve sistemik komplikasyonlar (bakteriyel, viral enfeksiyonların gelişme ihtimali, toksik şok sendromu, kardiyak, renal, hepatik, hematolojik komplikasyonlar), ve gırtlak ödemi gelişebilir.

Benzer sağlık yazıları

  1. Cilt lekesi nedenleri ve tedavisi
  2. Güneşlenmek zararlı mı
  3. Sivilce nedenleri ve tedavisi
  4. Çillenme nedenleri ve tedavisi
  5. Cilt bakımı nasıl yapılmalı

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Popüler Konular

Üste Git