Güncel Sağlık Haberleri ve Bilgileri

Katatoni Nedir? Katatonik Kişilik ve Tedavisi

Katatoni nedenlerinin tanımlanması, hem hastalığın seyrinin hem de tedavi şekillerinin planlanması açısından oldukça önemlidir.

Katatoni; mutizm,balmumu esnekliği, stupor, negativizm, stereotipi, mannerizm, ekopraksi, ekokali, ajitasyon ve grimas ile karakterize nöropsikiyatrik bir sendromdur.

KATATONİ NEDENLERİ

Bu hal bazı seyrek şizofreni türlerinde, diğer psikiyatrik bozukluklarda, bazı beyin hastalıklarında, enfeksiyonel bazı hastalıklarda ve bazı metabolik hastalıklarda görülebilir.

Katatoniye yol açan durumlar;

  • Psikiyatrik bozukluklar: Şizofreni, bipolar bozukluk, majör depresif bozukluk ve psikotik bozukluklar,
  • Nörolojik ve serebrovasküler hastalıklar: Serebral iskemik inme, bilateral temporal lob kanaması, travmatik beyin hasarı, baziller arter trombozu, normal basınçlı hidrosefali, serebral anoksi, multipl skleroz, ensefalit,
  • Tümörler: Periventriküler diffüz pinealoma, üçüncü ventrikül glioma, orta beyin lokalizasyonlu anjiom,
  • Enfeksiyon kaynaklı hastalıklar: Viral hepatit, bakteriyel sepsis, tüberküloz lenfadenit,
  • Metabolik hastalıklar: Hipertiroidizm, Addison hastalığı, Cushing hastalığı, üremi, Wernicke ensefalopati, sistemik lupus eritematozus,
  • İlaçlar: Benzodiazepinler, L-dopa, gabapentin gibi ilaçların yoksunluğu ve Lityum, kokain, ekstazi, disulfiram, levetirasetam gibi ilaçların yüksek doz kullanımı,
  • İntoksikasyonlar (zehirlenmeler): Karbonmonoksit, halüsinojenler, alkol ve steroid zehirlenmeleri,
  • B12 vitamin eksikliği.

Katatoni nedenlerinin tanımlanması, hem hastalığın seyrinin hem de tedavi şekillerinin planlanması açısından oldukça önemlidir.

KATATONİ KLİNİK ÖZELLİKLERİ ve BELİRTİLERİ

  • Balmumu esnekliği: Gözler genellikle açıktır ve kişi uyanık görünür ama hiç bir istemli hareket yapmaz. Örneğin hastanın ellerinden tutup kaldırdığımızda bal mumu eğiyormuş gibi bir his duyulur, yani hastanın elleri kaldırdığımız noktada kalır.
  • Stupor: Çevreye karşı belirgin bir şekilde tepki göstermeme ve/veya kendiliğinden hareket ve etkinlikte bulunamama,
  • Mutizm: Yapısal bir anormallik olmadığı halde kişinin konuşamaması,
  • Negativizm: Hasatanın kendisinden istenenlere veya ona söylenenlere karşı direnç göstermesi ya da aktif eylem göstererek karşı koyması (örn. hasta ağzına verilen besini yutmamakta ısrar eder, sorulara cevap vermez, kendisine verilen komutu yapmaz veya tam tersini yapar),
  • Manyerizm: Amaca yönelik görülebilen bir eylemin olağan dışı tekrarlanması,
  • Ekopraksi: Kişinin kendisinden böyle bir şey istenmemesine rağmen, karşısındaki kişinin hareketlerini ya da duruşunu taklit etmesi,
  • Stereotipi: Belli fiziksel hareket ve konuşmaların amaca yönelik olmayacak şekilde sürekli tekrarlanması,
  • Ekokali: Hastadan böyle bir şey istenmediği halde karşısındaki kişinin konuşmasını anlamsız bir şekilde tekrar etmesi,
  • Grimas: Genellikle yüzde, ağız çevresinde ortaya çıkan garip jest ve mimikler (örn. yüz buruşturma gibi),
  • Ajitasyon: Anksiyetinin de eşlik ettiği, dış uyaranlardan etkilenmeyen motor huzursuzluk.

Katatoni günümüzde genellikle iki ana tipte (malign, non-malign) ve birçok alt tipte (retarde katatoni, eksite katatoni, periyodik katatoni, geç başlangıçşl katatoni gibi) sınıflandırılmaktadır.

KATATONİ KOMPLİKASYONLARI

Katatoni sorunu olan hastalarda dehidratasyon, besinsiz kalma, aspirasyon pnömonisi, dekübiüs ülseri gibi riskler söz konusudur. Hatta toksik tablo veya akut nörolojik bozukluk medikal komplikasyonlar ve ölüm açısından yüksek risk taşır. Kas yıkılması ve myloglobin salınımı nedeniyle akut böbrek yetmezliği de gelişebilir.

KATATONİ TEDAVİSİ

Katatoninin temel tedavisi, katatonik belirtilere ve altta yatan psikiyatrik bozukluk ya da diğer tıbbi durumların tedavisine yöneliktir. Katatoni bazı hastalarda ağır ve hayatı tehdit edici olabilir, bu nedenle hızlı ve doğru tanı, erken ve uygun tedavi büyük önem taşımaktadır.

Tedavide; ilaç tedavileri, elektrokonvulsif terapi gibi yöntemler uygulanır.

Benzer Yazılarımız

  1. Şizofreni nedir, neden olur, nasıl tedavi edilir
  2. Depresyon nedir, neden olur, nasıl tedavi edilir
  3. Çekilme sendromu nedir, neden olur, nasıl tedavi edilir
  4. Psikoterapi nedir

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Popüler Konular

Üste Git