A

Kansızlık – Anemi İçin Beslenme Nasıl Olmalı? Anemi Çeşitleri

Anemi (kansızlık) periferik kandaki hemoglobin kitlesinin veya homoglobin konsantrasyonunun normalin altında olması durumudur.

Anemi kısaca nedir?

Anemi (kansızlık) periferik kandaki hemoglobin kitlesinin veya homoglobin konsantrasyonunun normalin altında olması durumudur. Hemoglobin ve hematokrit değerleri yaşa ve cinsiyete göre farklılık gösterir.

Kansızlık (anemi) çeşitleri

En sık karşılaşılan kansızlık türleri demir eksikliğine bağlı anemi, folik asit eksikliğine bağlı anemi ve B12 vitamini eksikliğine bağlı anemi’dir.

Anemi (kansızlık) çeşitleri: 

  • Sideroblastik anemi: Hemoglobin sentezinin bozulması sonucu meydana gelir.
  • Hipokromik anemi: Fe ve B6 eksikliği sonucu meydana gelir.
  • Aplastik anemi: Kİ aplezisi sonucu meydana gelir.
  • Megoblastik anemi: B12, folik asit, intrensek faktörlerden birinin eksikliği sonucu meydana gelir.
  • Pernisiyöz anemi: İntrensek faktörün eksikliği ile ortaya çıkar ve tedavisi yapılmaz ise megoblastik anemiye dönüşür.
  • Hemolitik anemi: Nedeni kalıtımsaldır. Eritrosit zarı kırılgandır.

Bunlar gibi anemi çeşitleri vardır ve bunların da alt tipleri olarak sınıflandırılan anemiler vardır.

Kansızlık (anemi) belirtileri

Anemi belirtileri aneminin tipine göre, hastanın yaşına göre, altta yatan başka bir kronik hastalık varlığına göre aneminin ağırlığına göre değişiklik gösterebilir.

Anemi (kansızlık) sorunu olan hastalarda görülen belirtiler: 

  • Solukluk
  • Halsizlik
  • Baş ağrısı, baş dönmesi
  • Çabuk yorulma
  • İştahsızlık
  • İrritabilite
  • Çarpıntı
  • Nefes darlığı
  • Ödem
  • Bulantı, kusma, ishal, karın ağrısı
  • Sarılık
  • Ateş
  • Bacak ağrısı
  • Eklem ağrısı
  • Karaciğer büyümesi
  • Dalak büyümesi
  • Hemoglobünüri
  • Safra taşı
  • Çocuklarda fiziksel ve mental gelişimde gerileme gibi belirtiler kansızlık sorununda görülebilen belirtilerdir.

Demir içeriği yüksek besinler

Kansızlıkta neler yenmeli ve nasıl beslenmeli?

Kansızlıkta beslenme önemli olduğu gibi, hatta bazı hafif seyreden veya altında başka nedenin olmadığı kansızlıklar genelde üç aylık demir ilacı kullanımının yanı sıra beslenme değişikliği ile de düzeltilebilir. Demir açısından zengin besinler ile hafif seyirli ya da altta yatan bir hastalığın olmadığı kansızlık sorununu çözmek mümkün olabilir.

  • Örneğin sabahları kalkınca içilen yarı süt yarı pekmez olarak karıştırdığımız bu bir bardak içeceğin içilmesi kansızlıkta faydalıdır.
  • Sabah kahvaltısını bir yumurta, yeşillik, tahıllı ekmek, peynir, zeytin, domates, pekmez gibi besinlerle yapmak ve bu tür bir kahvaltıyı her sabah mümkün olduğunca atlamadan düzenli olarak yapmak faydalı olacaktır. Kahvaltıda demir emilimini desteklemek için siyah çay ve kahve yerine bitki çayı, mide sorunu yoksa ılık taze sıkılmış meyve suyu gibi içeceklerden tüketmek daha etkili olacaktır.
  • Haftada en az iki-üç kez baklagillerden (nohut, mercimek, fasulye, bezelye, barbunya gibi) yapılmış yemeğin tüketilmesi son derece önemlidir.
  • Karbonhidrat olarak bulgur pilavını, aşurelik buğday salatasını, yulaf ezmesini, tahıllı ekmekleri tercih etmek gerekir.
  • Ekonomik duruma ve sağlık durumuna göre  haftada 2-3 kez ya da kişinin ihtiyacına göre et (kırmızı et, balık, tavuk, karaciğer, dalak gibi) tüketmek kansızlığı önlemek için oldukça önemlidir. Et, yumurta gibi demir içeriği yüksek olan besinlerin yanında C vitamini de almak için taze yeşillik (roka, tere, marul, brokoli gibi) yemek de gerekir.
  • Öğünlerde ya da öğün aralarında süt, yoğurt, lor peyniri, ağır tatlılar yerine sütlü tatlılar gibi süt ürünlerine de yer verilmelidir.
  • Öğünlerin düzenli olması, öğünlerde faydalı ev yemeklerinin tüketilmesi, hazır ve işlenmiş gıdalar değil de işlenmemiş gıdaların ve taze sebzelerin tercih edilmesi önemlidir, çünkü işlenmiş gıdaların besin değerleri de kaybolur. Sebzeleri kavurarak ya da kızartarak pişirmek yerine kendi suyunda ya da az su koyarak kısık ateşte pişirilmelidir. Doğru pişirme yöntemi sebzelerin vitamin ve mineral kayıplarını önlemek için çok önemlidir.
  • Kansızlık sorunu olan kişiler çay, kahve gibi içecekleri azaltmalı; sigara, alkol, kola gibi içecekleri de mümkün olduğunca bırakmalıdır. Çay ve kahveyi öğünlerden bir saat sonra içmek daha doğru olur.
  • Gün içinde ara öğünlerde ıvır zıvır yerine kuru meyvelerden veya kuruyemişlerden (ceviz, fındık, Antep fıstığı, ayçekirdeği, kabak çekirdeği, susam, fıstık, kuru kayısı, kuru incir, kuru siyah üzüm, kuru siyah erik, kuru dut gibi) tüketmek hem kansızlık için hem de ara öğünlerde atıştırmalık olarak tüketilebilir.

Besin ihtiyaçları hastanın yaşına, hamile veya emzikli olup olmadığına, başka bir hastalığı olup olmadığına, fiziksel aktivitesine göre değişiklik gösterebilir. Bu nedenle ciddi kansızlık sorunu olan kişiler hem beslenme konusunda hem de kansızlığın tedavisi için bir uzmana başvurmalıdır. Kansızlık sorunu için en doğru araştırma hematoloji bölümünde yapılır.

Benzer sağlık yazıları

  1. Kan kaybına bağlı kansızlık (anemi) nedenleri ve tedavisi
  2. Çocuklarda kansızlık nedenleri ve tedavisi
  3. Kansızlık (anemi) nedir
  4. Hematoloji nedir
  5. Demir oranı yüksek besinler

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Popüler Konular

Üste Git