Hastalıklar ve Tedaviler

Hipofiz Hastalıkları Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi

Hipofız hastalıkları beyin tabanında bezelye büyüklüğündeki hipofız bezini etkileyen hastalıklardır. Hipofiz bezi iki parçadan oluşmuştur.

Hipofiz hastalıkları nedir?

Hipofız hastalıkları beyin tabanında bezelye büyüklüğündeki hipofız bezini etkileyen hastalıklardır. Hipofiz bezi iki parçadan oluşmuştur. Ön ve arka parça hipofiz bezi şeklinde değerlendirilir.

Hipofiz bezleri ve hipofiz bezlerinin görevleri

Arka hipofiz bezi nedir? : Hipofiz bezinin arka parçası olarak adlandırılan hipofiz bezi vücudun su dengesini kontrol eder ve kadında göğüsten süt salgılanmasını sağlar.

Ön hipofiz bezi nedir? : Hipofiz bezinin ön parçası olarak adlandırılan hipofiz bezi büyüme, metabolizma (vücuttaki besin ve kimyasal maddelerin yapım ve yıkım oranı) ve kan dolaşımına salgılanan hormonlar ile cinsel gelişimi kontrol eder. Hipofız bezine bazen ”Yönetici-Master” bez de denir. Hipofiz bezinin ”Yönetici – Master” bez olarak tanımlanmasının nedeni, vücuttaki diğer bezlerin çalışmalarını hipofiz bezinin ayarlamasıdır. 

Hipofiz bezi, özel etkileri olan birçok hormon salgılar. Bu hormonların az ya da çok olması kontrol ettikleri işlevlerin bozulmasına neden olur. İki ana hipofızer bozukluk (hipopituitarizm ve hiperpituitarizmdir). Her ikisi de hipofız bezinin ön kısmının kontrol ettiği etkileri bozar.

Hipopituitarizm nedir?

Hipopituitarizm (hipofiz bezi yetersizliği), bir ya da daha fazla hipofiz hormonunun yetersiz yapımı ve salımı sonucu meydana gelen klinik bir sendromdur. 

Hipopituitarizme neden olan faktörler hipofızde bir tümör, anormal bir hipofız bezi, hipofiz veya hipotalamus (hipofiz bezini kontrol eden beyin bölgesi) yaralanması veya menenjit gibi hastalıklar nedeni ile olabilir. Ameliyat ve radyasyon hipofız bezini yaralayabilir ve hipopituitarizme neden olabilir.

Hipopituitarizm belirtileri eksik olan hormona, hormon eksikliğinin derecesine ve eksikliğin ortaya çıkma zamanına göre değişebilir. Çocukluk çağı hipopituitarizm belirtileri arasında gelişme geriliği, boy kısalığı, gecikmiş cinsel gelişme, kilo alma ya da kilo verme, güçsüzlük, yorgunluk, baş ağrısı, görme bozuklukları ve düşük kan basıncıdır. Bulgular yavaş gelişir ve çocuklarda çocuğun ilk yaşlarında başlar. Erişkinlerde ilk görülen belirtilerden biri hipogonadizm’dir. 

Hiperpituitarizm nedir?

Hiperpituitarizm, hipofız hormonlarının bir veya daha fazlasındaki artıştır. Bu bozukluk genellikle hipofız veya hipotalamustaki bir tümöre bağlıdır. Ayrıca yaralanma veya hastalıklarda da olabilir. Hiperpituitarizm bulguları çabuk büyüme, uzun boy, gecikmiş cinsel gelişme veya cinsel işlev kaybı, aşırı kilo alımı veya aşırı kilo kaybı ve kas güşsüzlüğüdür.

Hipofiz hastalıkları teşhisi

Hipofiz bezi hastalıklarında hipofız bozukluğu tanısını koymak için doktor hastanın hormon düzeylerini ölçmek üzere kan tetkikleri ister. Ayrıca doktor hipofiz hormonlarının artma ve azalması sonucu etkilenen organdaki bozukluğu değerlendirmek için de tetkikler yapmak zorundadır. Bunların dışında olası bir tümörü araştırmak veya hipofiz bezi yokluğu veya harabiyetini incelemek için çocuğunuzun kafasının röntgenini (bilgisayarlı tomografi (BT) ya da manyetik rezonans görüntüleme (MRI) tetkikleri) gibi tanı yöntemlerine gerek duyulur. 

Hipofiz hastalıkları tedavisi

Hipofiz bezi hastalıkları teşhisinden sonra tedavi süreci nedene yönelik başlar. Hastanın hipofız veya hipotalamusunda bir tümör var ise bunu çıkartmak veya ortadan kaldırmak için ameliyat, radyoterapi veya her ikisine de gerek duyulur. Tedavi sonrası çocuk, büyüme ve gelişme geriliğinin düzeltilmesi için hormon replasman tedavisi görecektir. Hastanın hipofiz bozukluğu tümör dışı bir nedene bağlı olsa bile hormon replasman tedavisine gerek vardır. Hastada hipofızer bozukluğuna tümör dışı bir neden yol açıyor ise doktor hastalığa neden olan faktöre yönelik uygun tedaviyi önerir. 

Hormon hastalıkları ile ilgili benzer sağlık yazıları

  1. Akantozis nigrikans hastalığı nedir
  2. Adrenokortikotropik hormon (ACTH) nedir
  3. Akromegali hastalığı nedir
  4. Tiroid hormonu eksikliği neden olur
  5. İnsülin direnci belirtileri 

4 Yorum

  1. adsız

    9 Ocak 2017 at 06:39

    Annem beni doğururken kafam annemin rahminde kalmış ve sıkışmış onun için hipofiz bezlerimde daralma var. beraberinde troid ve kortizol eksikliğini getirdi. adet olmam içtiğim ilaca bağlı evlendikten sonra çocuğum olmazmı?

    • Sağlık Ocağım

      Sağlık Ocağım

      13 Ocak 2017 at 12:03

      Kortizol böbrek üstü bezleri tarafından üretilen ve yaşam için gerekli bir hormondur. Kortizol, hastalık gibi stresli durumlara karşı vücudun cevap vermesini sağlar. Kortizol yaklaşık tüm dokular üzerinde etkilidir. Kortizol hormonu en fazla sabah erken saatlerde ve geceleri az miktarlarda salgılanır.

      Hipofiz bezinin hasar görmesi kortizol düşüklüğünün en önemli nedenleri arasındadır. Ciddi kortizol düşüklüğünde böbrek üstü bezlerinin de incelenmesi gerekebilir. Kortizol düşüklüğü birçok şikayete neden olabilir, ancak adet düzensizliğinin nedeni tiroid bezinin az çalışmasından veya üremeyi ilgilendiren hormonların hipofiz bezi tarafından kontrol edilememesinden kaynaklanıyor da olabilir.

      Adet olduğunuza göre bebek sahibi olmanıza engel olmayabilir. Bu konuda yumurtalıkların da değerlendirilmesi ve bu bölgenin işleyişinin nasıl olduğu da önemlidir.

      Hem tiroid yetmezliğinin hem de kortizol yetmezliğinin ilaçlar ile tedavisi vardır fakat bu yetmezliğin derecesi, eşlik eden diğer sorunlar da bu durumu değerlendirmede önemlidir. Bunları sizin takibinizi yapan endokrinoloji doktorunuza sormanız daha doğru olur.

      Sonuç olarak, hipofiz bezi vücutta önemli görevleri olan bir bezdir ve bazı hormonların çalışma fonksiyonları bu bezin sağlıklı çalışmasına bağlıdır. Hipofiz bezi; tiroid hormonlarının üretimini kontrol etmede, üreme hormonlarının sağlıklı çalışmasında, böbrek üstü bezinin salgıladığı hormonun sağlıklı çalışmasında, büyüme hormonlarının sağlıklı çalışmasında, prolaktin (süt üretimini sağlayan) hormonların sağlıklı çalışmasında görevleri olan bir bezdir.

      Yani hasarın derecesine, hangi hormonların uyarımına engel olmasına bağlı gelecekte nasıl sorunlara neden olacağı değişiklik gösterebilir. Düzenli doktor takipleriniz önemlidir. Doktorunuz size duruma göre bilgi verecektir.

      Her şeyin istediğiniz gibi olması dileğiyle.

  2. İsimsiz

    19 Ocak 2018 at 12:33

    Merhaba.
    2 yıl önce erken menopoz teşhisi konuldu fsh degerimi 108di. akupunktur ile normal haline döndüm fsh Şimdi 3.5 ve normal şekilde âdet görüyorum.
    Amh değerimde normale döndü fakat merak ettiğim başka bi durum var. strese girdiğimde özellikle öğleden sonra böbreklerimin olduğu kısımlarda 2 yanda birden aşırı bir şişme oluyor acaba kortizol seviyem mi yükseliyor ya da böbrek üstü bezlerimde bi sorun olabilir mi bunun için hangi testleri yaptırmalıyım ya da hangi branş Dr una gitmeliyim
    Teşekkürler

    • Sağlık Ocağım

      Sağlık Ocağım

      24 Ocak 2018 at 12:12

      ERKEN MENOPOZ: Doğal menopoza girme yaşı 40’ın altında ise (40 yaşından önce menopoza girilmiş ise) bu duruma ”erken menopoz” denir. Erken menopoz idiopatik (sebebi belli olmayan nedenler) ile ya da otoimmün hastalıklar, radyasyon, kemoterapi, enfeksiyonlar, çevresel faktörler, küretaj, düşükler, sık gebelik, obezite, hipotiroidizm, ooferektomi gibi nedenler ile ortaya çıkabilir.

      Menopoz dönemlerinde anovulatuar sikluslar olabilir. Yani adet kanaması kesilebilir, tekrar başlayabilir, ara kanamalar olabilir, sikluslar bir erken bir geç, bir tam gününde olabilir, kanama günleri normal veya normalden kısa veya uzun sürebilir. Sizdeki adet kanamasındaki bu anormallik böyle bir durum da olabilir. Bu nedenle endokrinoloji bölümüne gitmeniz ve gerekli araştırmaların bu bölümde yapılması daha doğru olur. Eğer erken menopoz durumu da söz konusu ise, varsa altta yatan nedenlerin araştırılması gerekir. Bazı kadınlarda menopoz dönemleri 5-10 yıl arası sürer.

      Hormonlarla ilgili tüm değerlendirmeler endokrinoloji bölümünde yapılır ve takip edilir.

      Sağlıklı kalmanız dileğiyle.

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Popüler Konular

Üste Git