Cilt - Deri Hastalıkları ve Tedavileri

Dolama (Paronişi) Nedir? Dolama Belirtileri ve Tedavisi

Dolama (tıptaki adıyla paronişi), el ya da ayak parmağında oluşan ve etkilenmiş parmağın şişerek son derecede büyük acı vermesine, baskıya ve dokunmaya karşı çok duyarlı olmasına neden olan bir apsedir. Enfeksiyon, tırnak kaidesinde tırnak yatağının proksimal duvarını da etkilerse “Eponişi” olarak adlandırılır. Paronişi, akut veya kronik paronişi şeklinde gelişebilir. 

DOLAMA (PARONİŞİ) NEDEN OLUR?

Dolama, herpes simpleksten sorumlu virüs nedeniyle oluşabilir ya da bir bakteriyel enfeksiyondan (çoğunlukla Stafilokok aureus ve Streptokok pyogenes gibi) kaynaklanabilir. Nadiren psödomonas şuşları da paronişiye neden olabilir. Bazen de kronik irritasyon ve irritasyonun yol açtığı fungal enfeksiyon kaynaklı kronik paronişi oluşabilir.

Akut paronişi nedenleri: Ani olarak ortaya çıkan dolama doğrudan tırnak çevresinin uğradığı travmalar sonucu (örn. direkt darbe, manikür, tırnak batması, yapay tırnak, çocuklarda tırnak yeme alışkanlıkları, parmak emme gibi) ortaya çıkar.

Kronik paronişi nedenleri: Kronik paronişi, ellerin nemli ortamlara sürekli maruz kalması sonucu görülür. Bu gibi durumlarda tırnak yatağının uzun süreli irritasyona maruziyeti söz konusudur. Tırnak katlantıları tırnaktan ayrılır ve bundan dolayı da bu bölge patojenlere (örn. candida enfeksiyonu gibi) yatkın hale hale gelir. Akut paronişinin iyi tedavi edilemediği durumlarda da kronik paronişi oluşabilir. Özellikle immün yetmezliği veya diyabet hastalığı olanlar, kronik paronişi gelişimine sağlıklı insanlara oranla daha yatkındır.

DOLAMA (PARONİŞİ) BELİRTİLERİ ve BULGULARI

Akut paronişi belirtileri ve bulguları: Ani gelişen paronişi tipik olarak tek bir tırnakta oluşur ve genellikle travmaya maruz kalınmasından 3-5 gün sonra eritem, ödem ve tırnağın proksimal veya lateral köşelerinde lokal ağrı ve hassasiyet gibi belirtiler görülür. Bu bölgede irin oluşumu nedeniyle tırnak yatağı tırnaktan ayrılabilir, yani tırnak çıkabilir. Enfeksiyon tırnak altına yayılarak, pulpa enfeksiyonlarına veya osteomiyelite neden olabilir.

Kronik paronişi belirtileri ve bulguları: Belirtiler akut pronişi ile benzerdir. Tırnak üzerinde ağrı ve hassasiyet, bölgesel kızarıklık ve tırnak yatağında apse oluşabilir. Tırnak üzerinde kalınlaşma, renk değişiklikleri ve çizgilenmeler bilindik belirtilerdir.

DOLAMA (PARONİŞİ) TEŞHİSİ

Klinik muayene bulguları, hastanın öyküsü, bu durumun ne zaman başladığı (genellikle 6 hafta öncelik bir geçmişi vardır) gibi klinik bulgular ve öykü ile tanı koymak mümkün olmakla birlikte bazı hastalıklardan ayırıcı tanısının yapılması da önemlidir. Tırnağın yassı hücreli karsinomu, malign melanom ve metastatik lezyonları, ayırıcı tanıda dışlanması gereken hastalıklara örnek olarak verebiliriz.

DOLAMA (PARONİŞİ) TEDAVİSİ

Akut paronişi tedavisi: Henüz apse oluşmamış ve erken tanı alan hastalarda; sıcak uygulama, iltihaplanmış parmak ve o eli yüksekte tutma ve uygun antibiyotik tedavisi genelikle yeterlidir. Bazı olgularda (apse oluşmuş) ise apsede oluşan irinin akıtılması (cerrahi insizyon ile apsenin drenajı) ve uygun antibiyotik tedavisi uygulanır. Drenaj sonrasında doğru antibiyotiğin kullanılması açısından kültür alınması önemlidir. Gereken durumlarda tetanoz profilaksisi de uygulanabilir.

Kronik paronişi tedavisi: Genellikle candida enfeksiyonu nedeniyle ortaya çıkar ve genellikle geniş spektrumlu antifungal tedaviye cevap verir. Antifungal tedaviye yanıt alınamayan durumlarda eksizyon gerekebilir. Kronik paronişi tedavisinde dikkat edilmesi gereken nokta tırnağın irritasyona neden olan maddelerden korunmasıdır.

Benzer Sağlık Yazılarımız

  1. Herpetik dolama neden olur, nasıl tedavi edilir
  2. Melanoşi nedir, neden olur, nasıl tedavi edilir
  3. Apse neden olur, nasıl tedavi edilir
  4. Orf hastalığı nedir, neden olur, nasıl tedavi edilir

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Popüler Konular

Üste Git