Bulaşıcı Hastalıklar ve Tedavileri

Coronavirus Nedir? Coronavirus Nasıl Bulaşır?

Coronavirusler (CoV), soğuk algınlığından Orta Doğu solunum sendromu (MERS-CoV) ve şiddetli akut solunum sendromu (SARS-CoV) gibi daha ciddi hastalıklara kadar çeşitli hastalıklara neden olan büyük bir virüs ailesidir.

Coronavirusler, coronoviriade familyasında bulunan tek sarmallı RNA virüslerdir. Coronavirusler (CoV), soğuk algınlığından Orta Doğu solunum sendromu (MERS-CoV) ve şiddetli akut solunum sendromu (SARS-CoV) gibi daha ciddi hastalıklara kadar çeşitli hastalıklara neden olan büyük bir virüs ailesidir.

CORONAVİRUSLER İNSANLARA NASIL BULAŞIR?

Coronavirusler hayvanlardan bulaşarak insanlarda hastalık yapabilirler. Örneğin yapılan araştırmalar sonucunda, SARS-CoV’un misk kedilerinden, MERS-CoV’un ise tek hörgüçlü develerden insanlara bulaştığı gösterilmiştir. Halen insanlara bulaşmamış ama hayvanlarda saptanan birçok coronavirus vardır.

YENİ CORONAVİRUS NEDİR?

Yeni coronavirus ilk kez aralık 2019’da Çin’in Wuhan Şehrinde’ki deniz ürünleri ve canlı hayvan satan bir markette çalışan 4 kişide ve aynı günlerde bu markete ziyaret eden çok sayıda kişide akciğer enfeksiyonu (pnömoni) bulgularını tespit edildiğinin açıklanmasıyla gündeme gelmiştir. Hastalardan örnekler alınıp incelendikten sonra, hastalığa neden olan virusun SARS (2002) ve MERS (2012) Coronavirus ailesinden olduğu anlaşılarak, virus Yeni Coronavirus 2019 (2019-nCoV) olarak adlandırılmıştır.

2019-nCoV ENFEKSİYONU NEDİR, NASIL BULAŞIR?

2019-nCoV’ların kökeni henüz tam olarak bilinmemekte ve bu konudaki araştırmalar sürmektedir. Bununla birlikte mevcut verilere göre, Huanan  Deniz Ürünleri Toptan Satış Pazarında yasadışı olarak satılan vahşi hayvanlar, hastalığın başlangıç kaynağı olarak düşünülmekte, ancak insandan insana sağlık merkezlerinde bulaş da bildirilmiştir.

Virusun ortalama inkübasyon süresi tam olarak bilinmemekle birlikte, MERS-CoV ve SARS-CoV’un epidemiyoloji bilgisine göre tahmini inkübasyon süresinin 14 gün kadar olabileceği hakkında bilgiler vardır. Ayrıca virüsün bulaştırıcılık süresi ve dış ortama dayanıklılık süresi de net olarak bilinmemektedir.

Hayvanlar arasında dolaşan Coronavirusler zaman içinde değişim göstererek insana bulaşma yeteneği kazanabilirler. Hastalığın bulaşma yolunun damlacık yoluyla olduğu bilinmektedir. Hasta kişilerden öksürük, hapşırık, gülme, konuşma sırasında çevreye yayılan virus içeren solunum salgısı damlacıkları, sağlam kişilerin mukozalarına temas ederek bu kişilerin hastalanmasına neden olur. Hastalığın bu yolla bulaşması için yakın temas gereklidir.

Virüsü taşıdığı halde hastalık belirtilerini göstermeyen kişiler de hastalığın yayılmasına neden olabilir.

2019-nCoV ENFEKSİYONU BELİRTİLERİ

Enfeksiyonun yaygın belirtileri solunum ile ilgili şikayetler, ateş, öksürük ve nefes darlığıdır. Durumu daha ciddi olan hatalarda pnömoni (zatürre), ağır akut solunum yolu enfeksiyonu, böbrek yetmezliği ve daha da ciddisi ölüm gelişebilir. Ancak hastalığın şiddeti konusunda henüz kesinleşmiş bir veri bulunmamaktadır.

2019-nCoV ENFEKSİYONU TEDAVİSİ

2019-nCoV ‘ye özgü bir antiviral tedavi yoktur. Viral kinetiğin bilinmemesi nedeniyle uygulanan tedavi destekleyici, ikincil enfeksiyonları ve komplikasyonları önleyici tedaviler şeklinde uygulanır.

Tedavide; hastanın durumuna ve bulgulara göre oksijen tedavisi, konservatif sıvı tedavisi, gereken durumlarda antimikrobiyaller, destek tedavileri gibi yöntemler uygulanır.

Kritik hastalıkların yönetiminde eşlik eden hastalıklar yönünden yakından takibin önemi büyüktür.

Günümüzde henüz coronaviruslere yönelik uygulanabilecek bir aşı geliştirilememiştir.

2019-nCoV ENFEKSİYONUNDAN KORUNMA

Şimdilik Türkiye’de 2019-nCoV vakası görülmemiş ise’de, bu virüsten korunmak için de diğer solunum yolu enfeksiyonlarından korunmada yardımcı yöntemler uygulanabilir.

  • Hasta olan insanlarla yakın temastan kaçınmalıyız.
  • Karşılaştığımız arkadaşlarımız, akrabalarımız, vs. ile sarılmamalı ve öpüşmemeliyiz, 1 metreden daha yakın olmamaya dikkat etmeliyiz (sadece selamlaşma doğru olanıdır).
  • Ellerimizi yıkamadan mümkün olduğunca burnumuza, gözlerimize ve ağzımıza sürmemeliyiz.
  • Ellerimizi sık sık su ve sabun ile yıkamalıyız.
  • Su ve sabun bulunmuyorsa alkol içeren el dezenfektanları kullanmalıyız.
  • Eğer biz hasta isek, hastalığın yayılmaması için gerekli önlemleri almalıyız.
  • Öksürürken, hapşırırken ağzımızı ve burnumuzu tek kullanımlık mendil ile veya dirseğimizin iç kısmı ile kapatmalıyız.
  • Sık sık dokunulan yüzeyleri ve nesneleri temizlemeliyiz.

2019-nCoV ENFEKSİYONU GÖRÜLEN ÜLKELERE SEYAHAT EDECEKLER NELERE DİKKAT ETMELİ?

Hastalığın yayılmakta olduğu bu günlerde Çin veya hastaların yoğun olarak görüldüğü Wuhan şehrine seyahat kısıtlaması bulunmaktadır. Bununla birlikte Çin’in Wuhan şehrine ve çevresindeki illere ve/veya ülkelere seyahat etmek zorunda olan kişiler aşağıdaki korunma önerilerine dikkate almalıdırlar.

  • Hastalıktan korunma amaçlı bir aşı olmadığından, şimdilik en etkili korunma yolu hasta kişilerle temastan kaçınmaktır.
  • Hasta yoğunluğundan dolayı mümkün olduğunca sağlık merkezlerine gidilmemeli, eğer gidilmesi gerekiyorsa diğer hastalar ile temas en aza indirilmelidir.
  • Yaşlı ve kronik hastalığı olan kişiler eğer riskli bölgeye seyahat edecekse, bunu doktorlarına ve seyahat sağlığı personeline danışarak planlamalıdır.
  • Gıda güvenliği önerilerine uyulmalıdır (çiğ süt ve hayvansal ürünler tüketilmemesi, çiğ tüketilecek sebze ve meyvelerin iyi yıkanması gibi).
  • Yabani ve evcil hayvanlar (canlı ya da ölü) ile temastan kaçınılmalıdır.
  • El hijyenine dikkat edilmelidir. Eller en az 20 saniye süresince su ve sabun ile yıkanmalı, su bulunmayan yerlerde alkol bazlı el dezenfektanı kullanılmalıdır.

Tek tük ve/veya salgın oluşturmuş 2019-nCoV vakalarının görüldüğü ülkelere seyahat eden kişilerin, bu ülkelerde kaldıkları sürede ateş ve öksürüğün eşlik ettiği ciddi akut solunum sistemi enfeksiyonu gelişmesi durumunda hemen ilgili yerlere bildirmeleri, öksürürken ve hapşırırken burunlarını ve ağızlarını tek kullanımlık kağıt mendil ile örtmeleri, yanlarında kağıt mendil bulunmadığında dirsek içleri ile burun ve ağızlarını kapatmaları, solunum hijyen önerilerine dikkat etmeleri, mümkün olduğunca kalabalık yerlerden uzak durmaları, eğer kalabalık bir ortama gireceklerse ağızlarını ve yüzlerini kapatmaları ve mümkünse maske kullanmaları önerilir. Seyahatten döndükten sonra 14 gün içinde öksürük, ateş, solunum sıkıntısı yaşarlarsa sağlık kuruluşuna başvurmaları ve seyahat öykülerini bildirmeleri gerekmektedir.

Enfeksiyon Hastalıkları İle İlgili Benzer Konularımız

  1. Ebstein Barr Virüsü Nedir
  2. H3N2 Gribi Nedir
  3. Pnömoni (Zatürre) Nedir
  4. Antiviral İlaçlar Ne İçin Kullanılır

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Popüler Konular

Üste Git