Aşısı Yapılan Hastalıklar

Boğmaca Nedir? Boğmaca Hastalığı Belirtileri ve Tedavisi

Boğmaca belirtileri arasında genellikle burun akıntısı, yorgunluk ve bazen orta şiddette ateş vardır.

Boğmaca hastalığı nedir?

Boğmaca, boğazın bordetella pertussis adı verilen bakteriler ile enfekte olması sonucu ortaya çıkan bir hastalıktır. Hastalığın en sık etkilediği yaş grubu 6 aya kadar olan bebekler ve 10 yaşından sonra 10-15 yaş arası ergenlik dönemindeki çocuklardır. Hastalık genellikle üst solunum yolu enfeksiyonu olarak başlar. Boğmaca aşısı yapılırsa bu hastalıktan korunmak mümkündür. Boğmaca, önlem alınmaz ise sakat kalmaya ve ölüme sebep olabilir.

Boğmaca nasıl bulaşır?

Boğmaca’nın, bakteri girdikten sonra 7-10 veya 20 güne kadar kuluçka dönemi vardır. Ergenler ve erişkinler önemli bir bulaşma kaynağıdır. Bebekler ve küçük çocuklar hastalığı genelde asemptomatik (belirtisiz) olan büyük kardeşleri ya da yetişkinlerden alırlar.

Boğmaca insandan insana öksürürken veya hapşırırken saçılan zerrecikler aracılığı ile bulaşır. Hastalığa yakalanan çocuk ya da erişkin tedavi edilmez ise öksürüğün başlamasından sonra üç hafta süresince hastalığı başkalarına bulaştırabilir. Mikrobun bulaşması ile hasta olmak arasındaki süre genellikle 7 ile 10 gün arasındadır. Bazen bu süre üç hafta kadar da sürebilir. Boğmacalı bir hasta ile aynı evde yaşanması durumunda hastalık daha hızlı bulaşır. Boğmaca aşısı enfeksiyon riskini oldukça azaltır, ancak çocukluk döneminde aşı yapılmasına rağmen hastalığa tekrar yakalanma riski vardır.

Boğmaca nasıl bulaşır

Boğmaca belirtileri

Boğmacanın ana belirtileri arasında genellikle burun akıntısı, hapşırma, konjonktivit, yorgunluk ve bazen orta şiddette ateş vardır ve çoğunlukla nezle belirtileri şeklinde görülür. Bu dönemde genellikle boğmacadan şüphelenilmez. Sonrasında nöbetler şeklinde öksürük ve öksürük sonrası kusma ortaya çıkmaya başlar, öksürük ile birlikte derin nefes kesilmeleri, hırıltılı solunum, ötme sesleri gibi belirtiler de bu duruma eşlik eder.

Hastanın öksürük nöbetleri sırasında renkleri solabilir ya da nefesleri kesilebilir. Bu gibi durumlarda hastanın acil olarak hastaneye kaldırılması gerekir. Hastalık daha büyük çocuklarda ve erişkinlerde tedavi ile haftalarca süren öksürüğe rağmen çocuklara oranla daha hafif seyredebilir. Yenidoğanlar ve 3 aylıktan küçük çocuklarda hastalık sadece apne ataklarıyla ortaya çıkabilir.

Boğmaca hastalığı nasıl teşhis edilir?

Boğmaca tanısı özellikle hastalığın nöbetler şeklinde seyrettiği dönemde tipik öksürük nöbetlerinin görülmesi ile konulur. İki haftadan uzun süren öksürük ve öksürük sonrası kusma önemli bir tanısal ipucudur. Doktorun yapacağı fizik muayene ve burnun arka kısmından incelenmesi için alınan örnek, bunun yanı sıra kan testleri gibi tetkikler ile tanı doğrulanır.

Boğmaca tedavisi nasıl yapılır?

Boğmaca, özel antibiyotikler ve şikayetlere yönelik başka ilaçlar da eklenerek tedavi edilir. Bu antibiyotikler mikrobun başkalarına bulaşmasını da önleyebilir. Öksürük tedaviye rağmen haftalarca devam edebilir. Boğmaca tedavisi bebeklerde daha yoğun bir tedavi olarak uygulanır. Bebeklerin öksürük nöbetleri sırasında nefesleri durabileceği için hastane gözetiminde tedavi edilmeleri gerekebilir.

Boğmaca hastalığının komplikasyonları

Boğmaca komplikasyonları genellikle solunum ve sinir sistemlerini ilgilendirir.

  • Pnömoni
  • Ltent tüberküloz enfeksiyonunun aktivasyonu
  • Atelektazi
  • Pnömotoraks
  • Subkutan amfizem
  • Bronşektazi (kalıcı olabilir)
  • Otitis media (orta kulak iltihabı)
  • Dil frenulum ülserasyonu
  • Epistaksis (burun kanaması)
  • Melena (kanlı dışkılama)
  • Subkonjonktiva kanamaları
  • Spinal epidural kanama
  • İntrakraniyal kanama
  • Diyafragma rüptürü
  • Rektal prolapsus
  • Sıvı kaybı
  • Beslenme bozuklukları
  • Konvülsiyonlar gibi komplikasyonlar görülebilir.

Boğmaca hastalığının prognoz’u nedir?

  • Ölüm oranı 5 yaş altı çocuklar açısından % 40’lara varabilir.
  • En sık ölüm nedeni pnömonidir.
  • İkinci sıklıktaki ölüm sebebi ansefalopatidir.
  • Ciddi boğmaca geçiren altı aylıktan küçük çocuklarda minör pulmoner fonksiyon bozukluğu ve yetişkinlik döneminde de devam eden Wheezing (hırıltılı solunum) gelişebilir.

Boğmacadan korunma yolları

  • Bebeğin boğmaca için yapılması gereken aşısının yapılması
  • Bağışıklığı arttırıcı aşıların 4 ve 15 yaşlarında tekrarlanması
  • Çocuk bakımında veya sağlık bakımında çalışan yetişkinlerin tekrar aşı olması
  • Öksüren ve hastalığı olan kişilerden bebeklerin ve çocukların uzak tutulması
  • Boğmaca hastası olan bir kişi ile yakın temastan kaçınılması
  • Boğmaca hastası ile yakın temasta kalmak zorunda olan kişilerin aşısının tekrarlanması ve belirtilere dikkat etmesi ve belirtiler başlar ise doktora başvurması
  • Boğmaca hastası olan veya şüphesi olan kişilerin erken tedavi olması ve diğer kişilerden ve çocuklardan uzak durması  gibi önlemler ile boğmaca hastalığına yakalanmaktan ve boğmacanın yayılmasından korunmak mümkün olabilir.

Benzer sağlık yazıları

  1. Öksürük nedenleri ve tedavisi
  2. Hırıltılı solunum nedenleri ve tedavisi
  3. Burun akıntısı nedenleri ve tedavisi
  4. Bulaşıcı hastalık nedir
  5. Bakteriler ve hastalık yapan bakteriler

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Popüler Konular

Üste Git