B

Böbrek Taşı Oluşumunu Engellemek İçin Neler Yapılabilir?

Üriner sistem taş hastalıkları antik çağdan buyana insanoğlu için önemli bir problemdir. Taş oluşumunu yatkınlığı arttıran faktörler aşağıdaki gibi sıralanabilir;

  • Anormal renal morfoloji,
  • İdrar akım bozukluğu (tıkanma, reflü gibi nedenlerle),
  • Üriner sistem enfeksiyonları,
  • Sistemik metabolik anomaliler,
  • Predispozan genetik faktörler,
  • Yeterli sıvı alınmaması,
  • Hareketsiz yaşam.

Taş oluşumunu engellemenin genel kriterleri hastaya uygun hidrasyon ve diyettir.

Taş oluşumunu engellemede hidrasyonun önemi nedir?

Tarihsel ve deneysel bilgilere göre fazla miktarda sıvı alımının taş oluşumunu engellemede etkinliği kuvvetle ileri sürülmektedir. Taş hastalığı olanlarda alınacak sıvı miktarı standart değildir. Alınacak sıvı miktarı kişinin mesleki durumuna, günlük yaşamına ve diğer sağlık sorunlarına göre farklılıklar gösterebilir. Bu nedenle kişinin günlük alması gereken sıvı miktarını, günlük idrar çıkım miktarına göre hastanın doktorunun belirlemesi gerekir. Taş hastalığı olanlarda günlük idrar çıkarma miktarı 3000 ml veya daha fazla olmalıdır.

Taş oluşumunu engellemede diyetin önemi nedir?

Kalsiyum okzalat taşı gelişiminde diyetin rolünün olduğu düşünülen çalışmalar olsa da kesin bir sonuca varıldığı net değildir.

Yapılması gereken diyetin çok abartılmaması gerekse de, bazı öneriler işe yarayabilir.

BU ÖNERİLER;

Protein: Proteinler normal sağlıklı insanlarda bile idrarda kalsiyum, okzalat ve ürik asit atılımını ve dolayısıyla da taş oluşumunu arttırır (örn. çok fazla kırmızı et tüketilmemelidir).

Kalsiyum: Normal bireylerde ağızdan alınan kalsiyumun %10 kadarı idrarla atılır. Diyette kalsiyum kısıtlaması özellikle hiperkalsiürisi olanlarda idrarda kalsiyum atılımını azaltabilir. Bu sayede tekrarlayıcı taş oluşumu engellenebilir. Fakat bu konuda yapılan çalışmalar tartışmalıdır ve çalışmalar diyette bulunan kalsiyumdan daha fazla kalsiyum takviyesi almanın taş oluşum riskini arttırdığı yönündedir.

Sodyum: Diyette sodyum fazlalığı natriürezis ile sonuçlanır. Tekrarlayıcı taş hastalığı olanlar kontrol grubuna göre daha fazla sodyum tüketmezler, ancak sodyuma karşı daha hassas hale gelirler. Bu nedenle de diyetle aşırı sodyum alımından kaçınılmalıdır.

Okzalat: Okzalat, karaciğerdeki metabolik ürünlerden, askorbatın değişiminden ve az bir kısmı da yiyeceklerden gelir. Normal kişilerde fazla miktarda askorbik asitin yiyeceklerle alınması okzalatın idrarla atılımını arttırmaz, ancak tekrarlayıcı taş hastalığı olanlarda, özellikle idrar okzalat seviyesi yüksekse, fazla miktarda C vitamini kullanmamaları tedbir amaçlı önerilebilir.

Fosfat: Fosfattan fakir diyet strüvit (magnezyum amonyum fosfat) taşlarından korunmak için kullanılmıştır, ancak bu taşlarda asıl etkenin üreaz + bakterilerin neden olduğu da göz önünde bulundurularak fosfattan fakir diyet değerlendirmesi yapılabilir.

Lif: Taş hastalığı olanların beslenme alışkanlıklarının liften fakir olduğu görülmüştür. Aslında lif ve onun kompenentleri bağırsakta kalsiyumu bağlar ve kalsiyumun emilimini azaltır. Beslenme şekline buğday, soya ya da pirinç kepeğinin eklenmesiyle tekrarlayıcı taş oluşumunun düştüğü hakkında bilgiler vardır.

Özetleyecek olursak;

  • Hidrasyon ve diyetin abartılmaması,
  • İdrar miktarının günlük 3 litrenin üzerinde tutulması,
  • Et tüketiminin günlük 225 gr’mı geçmemesi,
  • Beyaz ekmek yerine tam buğday ekmeği ve doğal lifli tahıl ürünlerinin tüketilmesi,
  • Okzalattan zengin yiyeceklerin (yağlı tohumlar, çikolata, çay, kahve, kakao, yeşil yapraklı sebzeler, domates, patates, bamya, incir, kırmızı erik, çilek, böğürtlen, mısır, kuş üzümü gibi) kısıtlanması,
  • Tuz tüketiminin kısıtlanması,
  • Günde 3 bardaktan fazla süt tüketilmemesi önerilir. Bu öneriler taş hastalığı olanlarda oldukça önemlidir.

Böbrek taşı oluşumunu engellemede düzenli yürüyüş ve hareketli yaşam tarzının önemi de unutulmamalıdır.

Ayrıca bu önerilerin, kardiyovasküler kökenli hastalıklar ve genel vücut sağlığı açısından da önemli olduğu bilinmelidir.

Benzer sağlık yazıları

  1. Böbrek taşları neden olur
  2. Böbrek taşı türleri
  3. Mesane taşı nasıl düşürülür
  4. İdrar yolu enfeksiyonu neden olur
  5. Böbrek yetmezliği ve beslenme

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Popüler Konular

Üste Git