Çocuk Hastalıkları ve Tedavileri

Beyinde Su Toplanması Belirtileri (Hidrosefali Nedir?)

Hidrosefali, hidro-su, sefali-baş kelimelerinin birleşiminden oluşur ve su kafa anlamına gelir.

Beyinde su birikmesi (hidrosefali) nedenleri ve tedavisi

Hidrosefali, hidro-su, sefali-baş kelimelerinin birleşiminden oluşur ve su kafa anlamına gelir. Beyin cerrahisi pratiğindeki anlamı ise beyin boşlukları içerisinde aşırı beyin omurilik sıvısı (BOS) birikmesidir. Hidrosefali her yaş grubunda görülen ve her yaş grubunda kendine özgü bulgular ile kendini gösterir. Genel olarak beyin omurilik sıvısının beyin boşluğunda ve omurilikte belli bir dolaşma düzeni vardır. Beyinde ventrikül (karıncık) denilen dört adet havuzcuk bulunmaktadır ve araknoid ağın altında bulunan subaraknoid mesafede gezen beyin omurilik sıvısının omurilik ile de ilişkisi vardır.

Beyin omurilik sıvısı, birinci ve ikinci denilen yan karıncıklardan ince bir delik yolu ile üçüncü karıncığa geçer ve daha sonra azıcık daha geniş olan dördüncü karıncığa iletilir ve buradan omuriliğe ulaşır. Bunun dışında beynin etrafında dolaşarak araknoid vilus denilen çıkıntılar tarafından araknoid membran üzerinde yeniden emilir ve önemli görevleri (fonksiyonları) vardır. Örneğin, kafa içi basıncı dengelemek, beyni dış etkilere karşı korumak, beynin ileti fonksiyonunu yerine getirmek ve beyni beslemek gibi görevleri mevcuttur.

Hidrosefali (beyinde su toplanması) türleri

Genel olarak hidrosefali iki tipte incelenir. Bunlardan birincisi tıkanmaya bağlı gelişen aşırı omurilik sıvısı birikimi ya da emilimdeki eksikliğe (yetersizliğe) bağlı omurilik sıvısının birikmesidir.

Hidrosefali (beyinde su toplanması) neden olur?

Tıkanmaya bağlı beyinde su toplanmasının birkaç başlıca nedeni vardır. Bunlar, konjenital (doğumsal) anomaliler, daha çok besleyici damarlarda, genellikle de bebeklerde görülen Dandy Walker sendromu, yani dördüncü ventrikül denilen beyin omurilik sıvısının dolaştığı karıncıklardan birinin doğuştan geniş olması gibi hastalıklar, kitleye (tümöre) bağlı tıkanıklıkların olmasıdır. Bunun dışında, emilim bozukluğu ile ortaya çıkan hidrosefali nedenleri, beyin kanaması, kafa travmaları, geçirilmiş enfeksiyonlar (menenjit) gibi hastalıklar emilim bozukluğuna yol açabilir ve hidrosefaliye neden olabilir. Emilim bozukluğuna bağlı ortaya çıkan hidrosefali her yaşta görülebilir iken, beyin kanamalarının görüldüğü orta veya ileri yaşlarda, özellikle 50-60’lı yaşlarda görülme sıklığı daha fazladır.

Hidrosefali (beyinde su toplanması) belirtileri

Hidrosefali – beyinde su toplanması doğal olarak kafa içi basıncı arttırır. Özellikle bebeklerde belirgin bulgular ortaya çıkar. Bu bulgular, kafa şeklinin ani büyümesi, çocukta huzursuzluk, gelişme geriliği, beslenmede zorluk, kusma, uyuklama, gözlerin aşağı doğru sarkması ki, bu duruma batan güneş manzarası denilir. Bu tür belirtiler görüldüğünde acilen bir çocuk nöroloğuna baş vurmak gereklidir.

Beyinde su toplanmasının yetişkinlerde gösterdiği belirtiler, kafatası kemikleri gelişimini tamamladığı için, ani kafa çapında büyüme görülmez ve bu durumda beyin dokusunun basınca maruz kalmasından dolayı baş ağrısı, görme problemi, kusma, sinirlilik, güçsüzlük, ilerleyen safhalarda uykuya eğilim, idrar kaçırma, yavaş ya da sınırlı hareket etme, kas spazmı ve komaya kadar gidebilen belirtiler görülebilir.

Hidrosefali (beyinde su toplanması) teşhisi

Hidrosefali tanısı eğer bebeklerde değil ise bazı tetkikler gerekebilir. Bebeklerde kafanın büyümüş olması, gözlerin sarkmış olması ve bebekte görülen huzursuzluk tanının konmasını kolaylaştırır. Erişkinlerde nörolojik muayene, hastanın şikayetleri ve bazı görüntüleme yöntemleri tanıda kullanılır. Bilgisayarlı tomografi (BT), manyetik rezonans görüntüleme (MRG) ve ultrasonografi (USG) gibi görüntüleme tetkikleri tanıda yardımcıdır.

Hidrosefali (beyinde su toplanması) tedavisi

Hidrosefali (beyinde su toplanması) tedavisi ilaçlar ile mümkün değildir. Sadece beyin ve sinir cerrahisi uzmanları tarafından yapılacak cerrahi girişimler ile tedavi edilir. Beyin omurilik sıvısının dolaşımına neden olan (tümör-kist ve benzeri) gibi tıkanıklığın cerrahisi uygulanabilir. Eğer beyin omurilik sıvısı tıkanıklığı açılmaz ise buna yönelik girişim uygulanır.

Hidrosefali tedavisinde şant tedavisi nedir?

Cerrahi tedavide amaç, beyin içinde birikmiş olan beyin omurilik sıvısını, karın zarına, kalbe ya da akciğer zarının altına tahliye etmektir. Bu işlem şant yöntemi olarak tanımlanır. Şantın bir ucu beyin boşluğunda yani ventrikül denilen karıncık içinde olur iken, diğer ucu ise periton denilen karın zarının altında veya bazı durumlarda akciğer zarının içinde bazende atrium denilen kalbin içinde olur. Fakat kalbe ve akciğere yapılan girişimler risklerden dolayı daha az tercih edilir.

Genellikle uygulanan şantlama yöntemi karın zarının altına uygulanan beyin omurilik sıvısı tahliye etme yöntemidir. Hidrosefali tedavisi mutlaka yapılmalıdır. Özellikle çocuklarda ve bebeklerde motor gelişiminde ve nörolojik herhangi bir sorun olmaması için beyinde su toplanması tedavisi kesinlikle yapılmalıdır. Hidrosefalide erken yapılan tedavi ile büyük oranda başarı sağlanabilir. Şant tedavisinde düzenli takip, gelişebilecek komplikasyonlar açısından çok önemlidir.

Beyin hastalıkları ile ilgili benzer sağlık yazıları

  1. Çocuklarda hidrosefali belirtileri ve tedavisi
  2. Ensefalit nedenleri ve tedavisi
  3. Sara (epilepsi) hastalığı nedenleri ve tedavisi
  4. Beyin kanaması nedenleri ve tedavisi
  5. Beyin felci (serebral palsi) nedenleri ve tedavisi

181 Yorum

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Popüler Konular

Üste Git