Ağız Hastalıkları

Bebeklerde ve Annenin Memesinde Pamukçuk Neden Olur?

Pamukçuk, candida albicans grubu mantarların ağzın mukozasında oluşturduğu bir enfeksiyondur.

Pamukçuk nedenleri, belirtileri ve tedavisi

Pamukçuk, candida albicans grubu mantarların ağzın mukozasında oluşturduğu bir enfeksiyondur. Bu durum erişkinlerin ağız ve boğazlarında ortaya çıkan candida enfeksiyonunu içerdiği gibi, daha çok bebeklerin ağzında oluşan tekrarlayıcı candida enfeksiyonunu da tanımlar. Ağızda bulunan normal flora elemanlarından biride candida albicans’tır ve üremesi faydalı bakteriler tarafından kontrol altında tutulur.

Pamukçuk kimlerde görülür?

Pamukçuk bebekler, yaşlılar, diyabet hastaları, vajinal mantar enfeksiyonu olan kadınlar ve hastalık ya da tıbbi tedavi ile immün sistemi (bağışıklık sistemi) baskılanmış kişilerde yaygın olarak görülmektedir. Bebekliğin ilk 6 ayı boyunca en sık görülen fungal enfeksiyon olan pamukçuk, bütün bebeklerin yaklaşık % 2-5’inde görülür iken, erken doğan bebeklerde daha fazla görülmektedir.

Bebeklerde ve annenin memesinde pamukçuk nedenleri

Yeni doğan döneminde gelişen pamukçuk genellikle doğum sırasında genital mantar enfeksiyonu sorunu olan anneden aldıkları ve bu durumda enfeksiyonun doğumdan sonra 2 hafta içerisinde ortaya çıktığı bilinmektedir. Bebekler bu dönemde bağışıklık sisteminin tam gelişmemiş olmasından dolayı bu enfeksiyondan kolayca etkilenir. Pamukçuk olayını kolaylaştıran çok sayıda faktör vardır.

Bu faktörler, gebelik sırasında doğumdan kısa bir süre önce veya doğum sırasında annede vajinal mantar enfeksiyonu belirtilerinin ortaya çıkması ve annenin sık genital mantar enfeksiyonu öyküsünün olması, annenin gebelik ve doğum eylemi sırasında antibiyotik kullanmış olması ya da annenin sık antibiyotik kullanma öyküsü, bebeğin antibiyotik tedavisi alması, anne ya da bebekte uzun süre steroid kullanımı, meme ucunda çatlakların olması, annenin östrojen içeren kontraseptif kullanması, nemli emzirme pedlerinin ya da sütyenlerinin meme ucu dokusuna uzun süre temas etmesi, plastik kenarlıklı meme pedlerinin kullanımı, bebeğin emzik kullanması, annenin yapay tatlandırıcı veya çok fazla tatlı tüketiyor olması ve annede diyabet ve anemi gibi sağlık sorunlarının olması gibi faktörler bebeklerde ve annenin memesinde pamukçuk oluşmasına yol açar.

Pamukçuk nedenleri

Pamukçuk nedenleri

Ağzında pamukçuk olan bebek emebilir mi?

Anne sütü ile beslenen bebeğin ağzında pamukçuk oluşur ise annenin meme ucu bu enfeksiyondan etkilenir. Aynı şekilde annenin meme ucunda başlayan candida enfeksiyonu da bebeği etkiler. Candida albicans nemli ve sıcak yerlerde yaşar. Emzirme, sütünde yüksek glukoz içeriği nedeni ile etkenin üremesine ek bir katkı sağlar ve pamukçuk enfeksiyonu anne ve bebek arasında ileri geri geçiş gösterir.

Tedavi edilmeyen pamukçuk enfeksiyonu annenin memesindeki süt kanallarına kadar ilerleyerek meme iltihabına (mastit) neden olabilir. Memenin candidal enfeksiyonunun en sık görülen belirtisi annenin emzirme sırasında ağrı yaşamasıdır. Meme ucu ağrısı nedeni ile genellikle anneler bebeğin sütten kesilmesini isterler. Bebeklerin daha uzun süre süt emebilmeleri için hemşire ve ebelerin, gebelik ve doğum, doğum sonrası dönemlerde pamukçuğun önlenmesi, erken tanısı ve tedavisi için önlemler almaları önerilir.

Bebeklerin ağzında pamukçuk belirtileri

Pamukçuk enfeksiyonu bebeklerde her zaman belirti vermeyebilir. Bebeklerde pamukçuğun en tipik belirtisi ağızda görülen (dilin üzerinde, dudak ve yanağın iç kısmında ve bazende boğazda) krem veya beyaz renkte noktalardır. Bu noktalar süt kesiği ya da peynir görünümünde olup, kazıdığın zaman altındaki mukoza hafifçe kanar. Bebeğin tükürüğünde ya da dudaklarının iç yüzeyinde beyazımsı bir parlaklık vardır.

Bebekte görülen diğer pamukçuk belirtileri ise bebeğin emme sırasında emmeyi sık sık bırakması ya da emmek istememesi, emmenin fazla sesli olması, mantarların bebeğin emdiği süte karışması sonucu bebekte aşırı gaz oluşumu, bebeğin huzursuz ve sakinleştirilmesinin zor olması, bebeğin poposunda pişik kremlerine yanıt vermeyen kızarıklıklar gibi belirtiler pamukçuk enfeksiyonu belirtileridir.

Annenin memesinde pamukçuk belirtileri

Annede görülen pamukçuk belirtileri ise meme ucunda kaşınma, herhangi bir dokunmaya karşı aşırı hassasiyet, meme uçlarında iyileşmeyen çatlaklar, meme ucunda ya da memede renk değişikliği veya renk kaybı, meme ucunda pembe, kırmızı, soyulmuş ya da döküntülü kabarcıklar, doğumdan hemen sonra ya da günler sonra memede şiddetli ağrı ve annede vajinal mantar enfeksiyonu gibi belirtiler annede pamukçuk belirtileridir.

Bebeklerde pamukçuk teşhisi

Tıbbi geçmişte pamukçuk tanısı, tedavisi ve seyri üzerine bulunan bilgiler kısıtlıdır.

  1. Pamukçuk hastalığında klinik belirti ve bulguların süreklilik göstermemesi (bebekte pamukçuk olduğu halde belirti olmayabileceği gibi, bebekte belirti olduğu halde annede her zaman belirti olmayabilir).
  2. Annedeki belirtiler başka sebeplerden dolayı da oluşabilir. Örneğin bebeğin memeyi yanlış emmesi veya yanlış pozisyona bağlı memede fiziksel travma, emziklilik ile ilgisi olmayan kronik dermatoz gibi durumlar pamukçuk tanısında sıkıntı yaratabilir.
  3. Ayrıca candida albicansın normal mukoz membran florasında olması laboratuvar testleri ile tanınmasını engeller.
  4. Bebeklerde genellikle basit fiziksel muayene ile pamukçuk tanısı konulabilir.
  5. Bebeklerde oluşan pamukçuğun başka hastalıklar ile ilgisinin olmadığı gibi, tedaviye yanıt vermeyen ya da tekrarlayan pamukçuğun altında yatan bir problemin olup olmadığı araştırılmalıdır.
  6. Bebeklerde pamukçuk damağa ya da boğaza yayılabilir. Ayrıca ağızda oluşan pamukçuk nadiren deriye, sindirim kanalına ve akciğerlere yayılabilir bu nedenle şikayetlere yönelik tetkiklerin de yapılması gerekebilir.

Annenin memesinde pamukçuk teşhisi

  1. Annenin memesindeki pamukçuk tanısı ise, annenin ve bebeğin öyküsü ile fiziksel muayenede konulabilir.
  2. Annenin memesinde pamukçuk varlığında erken tanı şansını yakalayabilmek için anne ve bebeğin yakından izlenmesi, özellikle meme ucunun yaralanmaya yatkın olduğu ilk haftalarda ve annenin doktor tarafından öyküsünün iyi alınması önemlidir.
  3. Zamanında tedavi edilmeyen pamukçuk enfeksiyonu sık tekrarlar ve kronik hale dönüşebilir.
  4. Pamukçuk bebeklerde beslenme zorluğuna neden olabileceği gibi annedeki pamukçuk enfeksiyonu ise meme ucunda başlayıp süt kanallarına kadar dağılabilir.

Bebeklerin ağzındaki ve annenin memesindeki pamukçuğun tedavisi nasıl yapılır? 

Annenin memesinde pamukçuk belirtileri

Annenin memesinde pamukçuk belirtileri

Pamukçuğun tedavisine yönelik öneriler oldukça farklıdır ve klinik bir tedavi çalışması yapılmadığı için pamukçuğa özel bir tedavi yöntemi yoktur. Bazı kaynaklarda, bebekte pamukçuk var ancak hastalık belirtisi yok ise bir süre bebeği izleyerek beklemenin uygun olması ile birlikte, bebekte veya annede belirti görüldüğünde, annenin de bebeğinde tedavi edilmesi gerektiğine dair bilgiler vardır.

Pamukçuğun tedavisinde bazı pomatlar kullanılır. Belirtiler genellikle tedavi başladıktan 2-3 gün sonra gerilemeye başlar fakat tam iyileşmesi için 10-14 günlük tedavi uygulanır.

Ayrıca çocuğun ağzının bakımı sırasında 1 çay bardağı su 1 çay kaşığı karbonat ile solüsyon hazırlanır ve temiz bir gazlı bez ile çocuğun ağzı silinir. Annenin meme ucunda da mantar enfeksiyonu oluşmuş ise doktorun verdiği kremler kullanılır. Emzik ve biberonlar kaynatılmalıdır. Her pamukçuk enfeksiyonu sonrası emzikler ve biberon başları değiştirilmelidir.

Bebek hastalıkları ile ilgili benzer sağlık yazıları

  1. Bebeklerde ağlama neden olur
  2. Bebeklerde pişik nedenleri, belirtileri ve tedavisi
  3. İsilik nedenleri, belirtileri ve tedavisi
  4. Bebeği tutma ve taşıma yöntemleri
  5. MMR aşısı nedir? MMR aşısının yan etkileri
  6. Çocuk aşıları ve aşıların yan etkileri
  7. Down sendromu nedenleri, belirtileri ve tedavisi

14 Yorum

  1. Adsız

    8 Temmuz 2015 at 21:20

    Emzirirken göğüs ucunda kızarıklık ve kuruma neden oluyor ve ne yapılabilir.

    • Adsız

      10 Temmuz 2015 at 10:06

      Annelerin, ilk başlardan emzirme ile sorunlar yaşaması normaldir. Anne emzirmeye bir süre sonra alışır. Meme ucu çatlaklarını önlemek için sentetik ve sıkan çamaşırlar giyilmemelidir. Meme ucu sabun ile yıkanırsa kurumaya yol açar. Bu nedenle meme uçları sabun ile yıkanmamalıdır. Meme ucu ılık nemli bez ile temizlenmeli ve doktorun önerdiği nemlendirici kremlerden sürülmelidir. Her emzirmeden sonra anne kendi sütünden meme ucuna ve etrafına sürer ise meme ucu kuruması önlenebilir. Meme ucunda kızarıklık çatlak oluşmasının belirtisi olabilir. Ayrıca emzirme döneminde de bol su içilmelidir.

  2. Adsız

    9 Mart 2016 at 05:11

    Bebeğin pamukçuğu 40günden fazla olabilir mi?

    • Sağlık Ocağım

      9 Mart 2016 at 22:02

      – Merhabalar bebeklerde pamukçuk genellikle antibiyotik kullanımından sonra meydana çıkar. Yanak içinde, dilde, damakta süt parçaları kalmış gibi görünen beyaz lezyonlar şeklinde kendini gösterir. Pamukçuk bebeklerde 1 yaşına kadar sık görülen bir durumdur. Özellikle dezenfekte edilmeyen biberon veya emzikler de bebeklerde pamukçuğa neden olabilir. Ağzında pamukçuk sorunu olan bebeğin anne sütü emmesinde bir sakınca yoktur. Fakat pamukçuk mantar enfeksiyonu nedeni ile oluşmuş ise anenin memesine de pamukçuk geçer ve böylece anneden bebeğe, bebekten anneye derken bu süreç uzar gider. Bu nedenle bir cildiye uzmanına başvurmanızda fayda var.

      – Sağlıklı yaşam dileğiyle.

  3. Emine

    15 Ocak 2017 at 12:39

    Bana da bebegim den geçti şimdi göğüs ucumda vr ve vücuduma yayıldı travazol kullanıyorum. Ve bebeğime de damla kullanıyorum. Ancak emzirebilir miyim, vücudumdan bebege de geçer mi acaba, meme kalkınışların emzir sem olur mu?

    • Sağlık Ocağım

      18 Ocak 2017 at 23:41

      Doktorunuz bu konuda bir şey söylememiş ise ilaçlarınızı düzenli kullandığınız sürece emzirmek genellikle yasaklanmaz. Bu durum tedaviye dirençli ise altta yatan başka durumların da araştırılması önemlidir. Bu durum bebeğinize doğum sırasında (genital mantar enfeksiyonu varlığında) anneden bebeğe de geçer ve bebek doğduktan sonra 2 hafta için pamukçuk çocuğun ağzında oluşur. Bu tür durumlar bağışıklık sisteminin zayıf olmasından da veya bu duruma neden olabilecek kronik bir hastalık varlığında daha kolay ortaya çıkar. El hijyenine dikkat etmek önemlidir.

      Yine de doktorunuza arayıp sormanız faydalı olur.

      Sağlıklı yaşam sizinle olsun.

  4. Zeynep

    10 Mart 2017 at 20:05

    10 günlük bebeğim var ağzında pamukçuk oluştu KATBONATlı sudan başka damla yada ilaç kullanan var mı bana yardım edebilirmisiniz

    • Sağlık Ocağım

      15 Mart 2017 at 00:03

      Doktora götürmeniz daha uygun olur, çünkü pamukçuk mantar enfeksiyonuna bağlı oluşmuş ise sizden ona ondan size geçebilir.

      Sağlıklı yaşam sizinle olsun.

  5. Tuba

    4 Nisan 2017 at 01:52

    Merhaba 4 aylık bebeğimin ağzı pamukçuk oldu ve benim göğüs uclarıma da geçti inanılmaz derecede kızarıklık ve yanma söz konusu doktor olarak hangi bölüme gitmeliyim lütfen cevabınızı bekliyorum

    • Sağlık Ocağım

      8 Nisan 2017 at 12:27

      Cildiye uzmanına gitmeniz gerekir. Doktorunuzdan oluşumlardan örnek alınmasını da isterseniz daha faydalı olur (doğru tedavinin uygulanmasında).

      Sağlıklı ve iyi yaşam sizinle olsun.

  6. Merve

    16 Temmuz 2017 at 19:19

    2,5 aylik kizimda pamukçuk oldu. Karbobatlı su ile siliyorum . Ama gogsumde de cikti. Karbonatli su ile meme ucumu silmek faydalı olur mu? Tesekkur ederim

    • Sağlık Ocağım

      21 Temmuz 2017 at 13:03

      Doktorunuza gitmeniz ve hem siz hem de bebeğin muayene olması en doğrusudur.

      Sağlıklı yaşam dileğiyle.

  7. Yasemin

    26 Temmuz 2017 at 05:09

    Merhaba bende aynı sorunu yaşıyorum çocuk Dr bana genel cerrahi bölümüne gitmelisin dedi cildiyemi genel cerrah mi kafam karıştı

    • Sağlık Ocağım

      30 Temmuz 2017 at 01:50

      Meme ile ilgili daha ciddi durumlar genel cerrahi alanında değerlendirilir. Fakat egzama gibi cildi ilgilendiren durumlarda cildiyeye gitmek gerekir genellikle.

Yorum Yap

Cevabı iptal et

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Popüler Konular

Üste Git