Boğaz Hastalıkları

Bademcik Şişmesi Nedenleri ve Tedavisi (Tonsillit Nedir?)

Bademciklergenellikle enfeksiyonlar nedeni ile şişer. Bademcik enfeksiyonu çoğunlukla virüsler nedeni ile meydana gelir.

Bademcik şişmesi veya iltihabı nasıl anlaşılır?

Bademciklergenellikle enfeksiyonlar nedeni ile şişer. Bademcik enfeksiyonu çoğunlukla virüsler nedeni ile meydana gelir. Bu gribal enfeksiyonlar, halk arasında öpücük hastalığı olarak bilinen Ebstein-Barr virüsü ve adenovirüs gibi virüsler nedeni ile bademcik şişmesi görülebilir. Virüs kaynaklı bademcik şişmesine genellikle grip belirtileri de eşlik eder.

Bademcik şişmesi, bazende bakteriyel enfeksiyonlar nedeni ile ve daha dirençli mikroplardan da bademcikler şişebilir. Bademcik şişmesi enfeksiyon kaynaklı olabileceği gibi, enfeksiyonu tetikleyen bazı faktörler de vardır.

Örneğin, soğuk su içmek, çok fazla dondurma yemek, kimyasal yakıcı bir buharın solunması gibi nedenler bademcik şişmesine yol açabilir. Bunun nedeni ise boğazda oluşan bir tahriş nedeni ile ağızda ve boğazda dolaşan bazı bakteriler tahriş olmuş bir bölge gördüklerinde çoğalmaya başlar ve buna bağlı enfeksiyon gelişir. Bu durum bilinen boğaz ağrısının neden olduğu ateş, üşüme, baş ağrısı halsizlik gibi şikayetlere sebep olur.

Bazen enfeksiyonlar haricinde de bademcik büyümesi (şişmesi) ender olarak görülebilir. Lenfoma türleri, bademcik kanseri türleri de bademcik şişmesine neden olur. Fakat bu tip bademcik şişmesi genellikle tek taraflı, ağrısız ve yavaş seyirli olur.

Bademcik şişmesi belirtileri ve teşhisi

Bademcik şişmesini hastalar boğazın yan bölgelerini göstererek tarif ederler. Fakat tarif edilen bölgeler bademciklere bağlı çalışan lenf bezleri bölgesidir. Bademciklerin şiştiği kulak, burun, boğaz uzmanın yapacağı muayene sırasında anlaşılır. Bademcikler her büyüdüğünde şişmiş ve iltihaplı anlamına gelmez ve bunların yanı sıra kızarıklık, beyazımsı görünüm de olması gerekir. Bademcik şişmesi muayene ile tespit edilebilir. Lenf bezi şişlikleri ise farenjit denilen bademciklerin arasındaki bölgenin, diş ve tükürük bezi iltihaplanmasından kaynaklanabilir.

Bademcik iltihabı tedavisi

Bademcik şişmesi viral bir enfeksiyon nedeni ile oluşmuş ise bir hafta kadar sürede genellikle kendiliğinden geçer. Fakat bademcikler bakteri denilen ve tedavi edilmediği taktirde komplikasyonlara sebep olabilen bir nedenden dolayı şişmiş ve hasta tedavi edilmez ise ek sorunlar çıkabilir. Özellikle beta denilen enfeksiyon kalbi, böbrekleri, eklemleri, deriyi tutabilen şiddetli ek enfeksiyonlar gelişmesine yol açabilir.

Bu tip komplikasyonlar genellikle 5- 15 yaş arası çocuklarda daha sık görülür. Var olan bademcik enfeksiyonu tedavi edilmediğinde diğer görülebilen komplikasyonlar ise enfeksiyonun lenf bezlerine sıçraması, kas ve deri arasına girip akciğerlerde veya kalpte çok şiddetli apse oluşmasına neden olabilir. Bu nedenle bademcik şişmesi bakteriyel bir nedenden dolayı şişmiş ise antibiyotik tedavisi gerekir.

Bademcik şişmesi için evde neler yapılabilir?

Bütün enfeksiyonel sorunlarda olduğu gibi dinlenmek, kişinin hem kendisi açısından hemde çocuk ise okulda diğer çocuklara bulaşmaması açısından, çalışan bir yetişkin ise iş yerinde diğer çalışanlara bulaşmaması için en önemli yöntemdir. Hastanın ateşi var ise ateş düşürücü ilaç kullanılabilir. Yeterli beslenmeye özen gösterilmelidir.

Boğazı tahriş edebilecek içeceklerden (gazlı içecekler, ekşi, içecekler, limon, sirke gibi, acı yiyeceklerden) uzak durulması, sigara içilmemesi ve içilen ortamlardan uzak durulması, soğuk veya sıcak yiyecek ve içeceklerden kaçınılmalı ve mümkün olduğunca ılık besin tüketilmeli, bol su içmeye özen göstermek gibi yöntemler faydalı olur. Kış mevsimi ise evde veya yatak odasında nemlendirici kullanmak faydalı olabilir.

Bu dönemde mümkün olduğunca klima ve elektrik sobası kullanmamaya veya kullanılıyor ise o ortamda su kaynatarak ortamı nemlendirmeye dikkat edilebilir. Boğazı yumuşatmak için en uygun içeceklerden biri ıhlamur çayıdır. Demlenen bir su bardağı ada çayının içine 1 çay kaşığı zeytin yağı ekleyerek gargara yapmak faydalı olur.

Özellikle hamilelerde ve ilaç kullanması riskli kişilerde bu tip yöntemler daha uygun olur. Fakat bademcik şişmesi bir hafta içinde geçmez ise mutlaka bir KBB uzmanına veya en yakın aile hekimine baş vurmak gerekir. Çünkü bunun nedeni bakteriyel bir enfeksiyon olabilir ve bu tip enfeksiyonlar tedavi edilmediği sürece tehlikeli olabilir.

Tekrarlayan bademcik şişmesi neden olur?

Bademcik iltihabı tedavisi yapılmış olmasına rağmen, şikayetleri tekrarlayan kişilerde bazı faktörler düşünülmelidir. Bu faktörler arasında, kişinin bağışıklık durumu önemlidir. Hastanın bağışıklık sistemi zayıf ise ağızdan ya da burundan giren mikroplar daha kolay bademciklere yerleşirler ve bağışıklık gücü zayıf olduğu için yerleşen bu mikroplar yok olmaz ve kişinin tekrar tekrar hasta olmasına neden olur.

Tekrarlayan bademcik iltihabına neden olan diğer faktörler ise sigara kullanımı, alkol tüketimi, düzensiz beslenme, düzensiz uyku, boğazı tahriş edebilecek kimyasallar (çamaşır suyu, tuz ruhu, yağ çözücüler, kireç çözücüler gibi) kimyasallar ile temizlik yapılması ve bu işlerde çalışılması nedeni ile boğaz tahriş olur ve bademcik şişmesi tekrarlayabilir.

Tekrarlayan bademcik şişmesinin bir başka nedeni de kişinin bademcikleri şiştiğinde kendi başına ilaçlar ve antibiyotik kullanmasıdır. Bu doğru bir davranış değildir. Çünkü her bademcik iltihabı antibiyotiklerin öldürebileceği bakterilerden kaynaklanmaz. Bademcik iltihabı çoğunlukla virüs kaynaklı olduğu için, kişi boğazı ağrıdığında hemen antibiyotik alır ise asıl mikrobu öldürmek yerine boğazda bulunan faydalı bakterileri de öldürür ve antibiyotik direnci oluşur. Bu nedenle bir sonraki bakteriyel bademcik iltihabında daha şiddetli şikayetler oluşur. Bademcik iltihabının tekrarlama nedenleri genel olarak bu tür nedenlerdir.

Boğaz hastalıkları ile ilgili benzer sağlık yazıları

  1. Boğaz ağrısı neden olur
  2. Boğaz kuruluğu neden olur
  3. Boğaz iltihabı nedenleri ve tedavisi
  4. Boğaz iltihabı bitkisel tedavisi
  5. Bademcik ameliyatı neden ve nasıl yapılır

12 Yorum

  1. berivan

    29 Haziran 2016 at 13:32

    6 aylik hamileyim bogazim ağrıyor ilac kullanabilir miyim kullansam zararli olurmu

    • Sağlık Ocağım

      30 Haziran 2016 at 21:45

      – Özellikle hamilelerde doktorun önermediği ilaçlar kullanılmamalıdır. Boğaz ağrısının nedeninin bilinmesi de önemlidir. Boğaz ağrınızın nedeni enfeksiynel bir durum ise bu enfeksiyonun tedavisi yapılmaz ise bebeğiniz de bu enfeksiyondan zarar görebilir.

      – Bir KBB uzmanına danışmadan ve sizi takip eden doktorunuza danışmadan ilaç almanız uygun olmaz.

      – Bitki çaylarına gelince; bazı bitki çayları gebelikte zararlı olabilir. Bol ılık su içmek, soğuk yiyeceklerden ve içeceklerden kaçınmak boğazın tahrişe bağlı acımasını azaltabilir.

      Boğazınızdaki ağrı reflüye bağlı da olabilir, mide asidinin yemek borusunu tahriş etmesi sonucu boğaz kısmında ciddi ağrılar olabilir. Bu gibi bir durumda gastroloji uzmanına gitmek gerekir.

      Her hangi bir ilaç almadan mutlaka doktorunuza danışmalısınız.

      Sağlıklı doğum ve sağlıklı yaşam dileğiyle.

  2. qonca

    4 Eylül 2016 at 21:16

    Merhaba benim 2yasinda oglum var..bademcikleri ayda bir defa kizarar hatta uzerinde beyaz noktalar olusur..doktorumuz antibiotik yaziyo ve bundan cok rahatsizim..cocuga 3yasa kadar ne kadar antibiotik vere bilirim zararli..ne yapacagimi bilmiyorum yardimci ola bilirmisiniz?

    • Sağlık Ocağım

      6 Eylül 2016 at 13:30

      Bademciklerinin sık sık şişmesinin altında yatan başka bir sorun olabilir.

      Bu durum alerjik reaksiyonlara bağlı da olabilir.

      Mantarlara bağlı bademcik iltihabında antibiyotik değil antifungal ilaçların kullanılması gerekir.

      Viral (virüslere bağlı) bademcik şişmesinde antibiyotikler zaten gereksizdir.

      Antibiyotikler bakterilere bağlı enfeksiyonlarda faydalıdır.

      Çocuğun boğazından kültür alınmadı ise bir kültür alınmasında fayda var, çünkü çıkan sonuca göre ilaç kullanılması daha uygun olur.

      Bu durum için alerji immünoloji bölümünde araştırma belki daha iyi olur, çünkü altta yatan sistemik bir etken de olabilir.

      Sağlıklı yaşam sizinle olsun.

  3. Srth

    2 Aralık 2016 at 01:07

    Merhaba boğazımda ağrı vardı doktora gittim faranjit desi agumentin 1000 mg verdi kullandım biraz geçti ama daha sonra sağ bağdemciğim şişti ve kızarıklık var ateşim falan yok ama yutkunmada zorluk oluyo tek bademcik şişmesi tümör olabilir diye okumuştum birde ayaklarım ve topukların ağırıyo bende biraz panik yapıyorum lütfen yardımcı olun!!!

    • Sağlık Ocağım

      5 Aralık 2016 at 13:40

      Farenjit zaten yutak iltihabıdır. İltihap buradan bademciklere de inmiş olabilir veya o bölgede geçirdiğiniz enfeksiyona bağlı lenf bezlerinde büyüme, nodül oluşmuş da olabilir.

      Tekrar aynı doktora gitmeniz ve şikayetlerinizi doğru anlatmanız önemlidir. Eğer bu ilaç aile hekimliğinde yazılmış ise KBB uzmanına gitmeniz daha doğru olur veya boğaz kültürü yapıldıktan sonra teşhis koymaları gerekebilir, çünkü enfeksiyon bakteriyel değil viral bir enfeksiyon da olabilir ya da alerjik reaksiyonlara bağlı farenjit gelişmiş de olabilir.

      Alerjik farenjitlerde ve viral enfeksiyonlara bağlı gelişen farenjitlerde antibiyotikler faydalı olmayabilir.

      Sağlıklı yaşam dileğiyle.

  4. Umut

    17 Aralık 2016 at 12:09

    Merhaba benim sol bademcim şişti ama sağ şişmedi sizce nasıl bir durum

    • Sağlık Ocağım

      19 Aralık 2016 at 00:38

      Bademciğin şişmesi soğuk algınlığından veya üst solunum yolu enfeksiyonuna bağlı gelişmiş ise tek tarafta hissettiğin şişlik lenf nodu büyümesi olabilir.

      Birlikte ateş, baş ağrısı, halsizlik gibi sorunlar da var ise bir KBB doktoruna görünmeniz de fayda var.

      Sağlıklı yaşam dileğiyle.

  5. Bayer

    2 Şubat 2017 at 07:31

    Merhaba benim 4 gün boyunca bademciklerim şişti bugün 5. Gundeyim biraz daha iyi ama
    Sabah kalktım şu içtim birden midem üst kısmı yanmaya başladı göğsümden boğazıma kadar yanma ense köküm patlayacakmis gibi çarpıyor. Tansiyonumu ölçtum oda düşüktü ne yapabilirm acil lütfen

    • Sağlık Ocağım

      3 Şubat 2017 at 11:46

      Bademciklerinizin şişmesi viral bir enfeksiyona bağlı olabilir, bu nedenle bir KBB doktoruna gitmeniz önemlidir, çünkü tedavisi yapılmayan viral enfeksiyonların ardından bakteriyel enfeksiyon da gelişebilir ve tedavi gerektirir. Üst solunum yolu enfeksiyonları akciğerlere veya kalbe zarar verebilir.

      Doktora gitmeyi ihmal etmemenizde fayda vardır.

      Sağlık dileğiyle.

  6. bahar

    19 Şubat 2017 at 23:16

    merhaba, ben 17 yasindayim ve stajyer hemsireyim, hastaneye her hafta gittigimde bogazlarım acımaya basliyor, bunun boyle surekli olmasi ne anlama gelir lutfen yardimci olur musunuz.

    • Sağlık Ocağım

      23 Şubat 2017 at 16:30

      Hastanedeki ilaç kokusuna veya orada maruz kaldığın herhangi bir maddeye karşı alerjiniz olabilir ve bu durum zamanla artış gösterebilir ve kronik farenjit oluşmasına yol açabilir.

      Alerji immünoloji bölümünde alerji durumunun araştırılması faydalı olacaktır.

      Sağlık ve iyilik dileğiyle.

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Popüler Konular

Üste Git