A

Atrofi Nedir? Atrofi Tipleri ve Nedenleri

Atrofi, normal gelişmiş bir dokunun veya organın hücrelerinin boyutunda veya sayısında azalmaya bağlı olarak erimesini veya küçülmesini tanımlar.

Atrofi nedir?

Atrofi, normal gelişmiş bir dokunun veya organın hücrelerinin boyutunda veya sayısında azalmaya bağlı olarak erimesini veya küçülmesini tanımlar.

Atrofi genellikle kullanılmamak (örneğin bir uzuv alçıya alınarak hareketsiz duruma getirildiğinde) veya kötü kan dolaşımı nedeni ile yetersiz hücre beslenmesi sonucu ortaya çıkar. Atrofi uzun süren hastalıklar sırasında, vücut kaslardaki proteinlerin depolarını kullanmak zorunda kaldığında da meydana gelebilir. Bazı durumlarda atrofi normal bir süreçtir (örneğin menopoz geçirmiş kadınlarda meydana gelen yumurtalık atrofisi ve vulvovajinal atrofi gibi).

Atrofi tipleri ve nedenleri

Atrofi sıklıkla kas atrofisi olarak görülse de birçok organda da atrofi görülebilir.

  • Kas atrofisi
  • Menopozal atrofi (vajinal atrofi)
  • Multi sistem atrofisi
  • Atrofik gastrit
  • Atrofik glossit
  • Optik atrofi
  • Gyrate atrofisi
  • Spinal musküler atrofi
  • Progresif hemifasyal atrofi
  • Atrofik rinit
  • Sudeck atrofisi
  • Testitiküler atrofi gibi atrofi tipleri vardır.

Atrofi nedenleri ve tipleri

Kas atrofisi neden olur? Çizgili kasların erimesi primer kas hastalıklarında ve sekonder motor nöron hastalıklarında ortaya çıkabilir. Kas erimesi ilerleyici kas distrofilerinde, miyotonik distrofide, polimiyozit hastalığında, ön kök hastalığında, polinöropatide, periferik sinirlerin izole lezyonlarında, büyüme asimetrisinde, inaktivasyon atrofisinde, beslenme bozukluklarında, diyabet hastalığında, AIDS hastalığında, uzun süren yatak istirahatinde, kronik kalp yetmezliğinde, kronik böbrek yetmezliğinde, kronik KOAH hastalığında, kanser hastalıklarında ortaya çıkabilir.

Menopozal (vajinal) atrofi neden olur? Menopoz ovarlan foliküler işlevin kaybına bağlı olarak menstruasyonun tamamen bitmesidir. Menopozal şikayetlerden vulvovajinal atrofi (VVA) ve atrofik vajinit terimleri östrojen eksikliğine bağlı vulva, vajina, alt üriner sistemin fiziksel değişiklikleri ile ilişkili bir durum olarak tanımlanmaktadır. Menopoz döneminde rahimde de ciddi derece atrofi görülür (örneğin erişkinlik döneminde 100 gram olan uterusun (rahimin) toplam ağırlığı menopoz döneminde 50-60 grama  düşer.

Multi sistem atrofisi neden olur? Multi sistem atrofisi (MSA) otonomik yetmezlik, ekstrapiramidal hastalıklar ve serebellar bozukluklar veya bunların kombinasyonları ile karakterize, erişkin yaşta başlayan seyrek görülen bir hastalıktır. Multi sistem atrofisi kadın ve erkeklerde eşit oranlarda görülür.

Spinal musküler atrofi neden olur? Spinal musküler atrofi (SMA), sıklıkla otozomal resesif geçişli kalıtsal bir hastalıktır. Bu durum surviyal motor nöron (SMN) genindeki mutasyonlar sonucu ortaya çıkmaktadır. Hastalığın gelişimi tam olarak bilinmemekle birlikte SMA, spinal kord ön boynuz hücrelerinin ve beyin sapı motor nükleuslarının tutulduğu, hızlı ilerleyen programlanmış hücre ölümü ile hastalığı geliştiği düşünülmektedir. Hastalarda dejenerasyon sonucu simetrik kas zayıflığı ortaya çıkmaktadır, ancak hastalığın ortaya çıkma yaşı ve belirtilerin şiddeti değişiklik göstermektedir.

Atrofik gastrit neden olur? Atrofi, hücre içeriğinin kaybı ve hücrenin boyutlarında azalma olmasıdır. Atrofik gastrit ise midenin iç yüzeyini döşeyen mukoza tabakasının epitel hücrelerinin ve salgı bezlerinin kaybını ifade eden kronik iltihabıdır. Atrofik gastrite neden olabilen faktörler arasında; otoimmünite, helikobakter pilori, safra reflüsü, gastrointestinal sistemi tutan bazı sistemik hastalıklar, alerjik reaksiyonlar gibi nedenler sayılabilir.

Atrofik glossit neden olur? Atrofik glossit dilin yapısında bulunan papillalarda atrofi gelişimine neden olan dilin inflamatuar bir hastalığıdır. Papillalar dil yüzeyinde yer alan küçük çıkıntılar dır ve tat tomurcukları sensörlerini içerirler. Atrofik glossit durumunda dil yüzeyi düzgün ve kırmızıdır. Atrofik glossit birçok faktöre bağlı gelişebilir ve nedenler arasında demir eksikliği, B12 vitamini eksikliği, ağız kuruluğu, sjögren sendromu, ağız içi candida mantar enfeksiyonu, ileri yaş hastalarda protein ve kalori eksikliği, çölyak hastalığı, bazı ilaçlar gibi nedenler vardır.

Optik artrofi neden olur? Optik artrofi, optik siniri tutan bazı hastalıklara ya da optik sinirin hasarlanmasına bağlı olarak optik sinir liflerinin büzüşmesi ya da azalmasıdır. Optik artrofi konjenital ya da sonradan oluşabilir. Optik artrofi damarsal dolaşım bozukluğuna bağlı, dejeneratif bozukluklara bağlı, optik sinir basısına neden olabilecek bir tümör gibi oluşuma bağlı, enflamasyona bağlı, kimyasal bir maddeye maruz kalmaya bağlı, metabolik hastalıklara bağlı, santral sinir sistemi hastalıklarına bağlı, göz tansiyonuna bağlı, genetik bozukluklara ve travmalara bağlı gelişebilir.

Gyrate atrofi (GA) neden olur? Gyrate atrofi, koroid ve retinanın nadir görülen otozomal resesif geçişli bir dejenerasyonudur. Bu atrofi tipi ornitin delta aminotransferaz (OAT) eksikliğine bağlıdır. Gyrate atrofinin muhtemelen aynı genin farklı alellik mutanları şeklinde geliştiği düşünülen, biri B6 vitamini tedavisine cevap veren, diğeri ise B6 vitaminine cevap vermeyen ayrı iki tipi vardır.

Progresif hemifasiyal atrofi neden olur? Hemifasiyal atrofi veya Parry-Romberg sendromu (PRS), genellikle yüzün bir tarafındaki deri, subkutan yağ dokusu, kas dokusu, kıkırdak doku ve kemik dokusunun progresif atrofisi (küçülmesi) durumudur. Atrofi karakteristik olarak yıllar içinde yavaş yavaş gelişerek durağan hale gelmektedir. Bu sendrom sıklıkla kadınlarda ve yüzün sol tarafında görülür. Hastalığın nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte heredite (ailesel), viral enfeksiyonlar, geçirilen travmalar, endokrinolojik bozukluklar, otoimmün hastalıklar, sempatik sistem bozuklukları, trigminal nörit, bağ dokusu hastalıkları (özellikle skleroderma) gibi etkenler suçlanmaktadır.

Atrofik rinit neden olur? Atrofik rinit kronik bir nazal hastalıktır ve bu durum kötü kokuya, burun mukozasının atrofisine ve kurut oluşumuna neden olur. Atrofik rinitin nedenleri hakkında birçok veriler vardır fakat bu verilerin hiçbiri tam olarak kanıtlanmamıştır. Atrofik rinitin kanıtlanmamış nedenleri arasında çocukluk çağında geçirilmiş uzun süren rinit, sinüzit, doğumsal etkenler, hormonal ve otonom dengesizlikler, demir eksikliği, çinko elementinin metobolizmasındaki bozukluk gibi nedenler sayılabilir.

Sudeck atrofisi neden olur? Sudeck atrofisi veya refleks sempatik distrofi sendromu (RSDS), genellikle travmalardan sonra meydana gelir. Belirgin bir sinir hasarı bulunsun ya da bulunmasın etkilenen ekstremitelerdeki hasardan kaynaklanan bozuklukların oluşturduğu bir durumdur. Sudeck atrofisi çoğunlukla tek ekstremiteyi tutar ve üst ekstremitelerde alt ekstremitelere göre daha sık görülür. Sudeck sendromuna neden olan faktörler arasında büyük ya da küçük travmalar, kırıklar (özellikle colles kırığı), primer santral sinir sistemi hastalıkları, spinal kord lezyonları, servikal omurga hastalıkları, periferik nöropatiler, iskemik kalp hastalıkları, pulmoner tüberküloz, bazı ilaçlar, gebelik, yanıklar, sıkı alçı tedavisi, böbrek nakli, bel fıtıkları, postherpetik nevralji, rotator manşonun ağrılı lezyonları, histerik kişilik, hemipleji gibi faktörler vardır.

Testiküler atrofi neden olur? Testiküler atrofi, erkek yumurtalığının bir basınca maruz kalması sonucu testisin hacim olarak küçülmesi durumudur ve buna bağlı olarak testis işlevini yitirebilir. Bu durum aşırı ağrıya yol açabilir. Testüküler atrofi nadir görülen bir hastalıktır ve genellikle anabolik steroid kullananlarda görülür. Testiküler atrofi bazı varikosel hastalarında da görülebilir. Hipotalamus ve/veya hipofiz bezi sorunlarına bağlı da testiküler atrofi gelişebilir. Bazı cerrahi işlemler (örn, kasık fıtığı gibi) testiküler atrofiye neden olabilir.

Bunlar gibi vücut dokularına ve vücut organlarına yönelik atrofiler vardır. Atrofi tam olarak bir hastalık değil bir hastalığa, bir bozukluğa, geçirilen bir travmaya, hormonal sorunlara, besin yetersizliğine bağlı ortaya çıkan hücre azalması ve buna bağlı ilgili dokunun veya organın küçülmesidir. 

Benzer sağlık yazıları

  1. Optik artrofi nedenleri ve belirtileri
  2. Gastrit nedenleri ve tedavisi
  3. Motor nöron hastalıkları
  4. Egzersizin kas hücrelerine ve kaslara etkisi nedir
  5. Vajinit nedenleri, tipleri ve belirtileri

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Popüler Konular

Üste Git