A

Amenore – Adet Görememe Neden Olur? Primer ve Sekonder Amenore Nedir?

Amenore, menstrüel periyodlarının olmamasıdır. Primer amenore 16 yaş civarında adetlerin başlamamasıdır. Sekonder amenore geçmişte düzenli şekilde adet gören bir kadında adetlerin geçici veya kalıcı olarak kesilmesidir. 

Amenore, menstrüel periyodlarının olmamasıdır. Primer amenore 16 yaş civarında adetlerin başlamamasıdır. Sekonder amenore geçmişte düzenli şekilde adet gören bir kadında adetlerin geçici veya kalıcı olarak kesilmesidir. 

PRİMER AMENORE (ADET GÖREMEME) NEDENLERİ

Primer amenore, normal sekonder gelişim varlığında 16 yaşına kadar ya da yokluğunda 14 yaşına kadar adet görememe durumunu tanımlar.

Primer amenorenin başlıca nedeni pubertenin başlangıcının gecikmesidir. Gecikme bir hastalığı göstermeyebilse de, nadiren pitüiter tümör, hipotroidizm (tiroid bezinin az çalışması), adrenal tümör veya adrenal hiperplazi gibi endokrin sistemin bir hastalığından kaynaklanabilir. Gecikmiş pubertenin bir diğer nadir nedeni, bir dişi cinsellik kromozomunun eksik olduğu Turner sendromudur. Bazı olgularda amenore vajinanın veya uterusun (rahim) doğuştan oluşmamış olmasına bağlı olabilir. Ayrıca himende (vajina çıkışındaki zar) kanın çıkmasına olanak verecek bir açıklık olmaması nedeni ile de adet olmayabilir.

Primer amenore nedenlerini sıralayacak olursak;

  • Pitüiter tümör,
  • Konjenital pitüiter disfonksiyon,
  • Hiptiroidizm,
  • Adrenal tümör,
  • Adrenal hiperplazi,
  • Turner sendromu,
  • Noonan sendrom,
  • Hipotalmik defektler,
  • Vajina, uterus ve endometriyal kavite bozuklukları,
  • Müller kanalı gelişim anomalileri,
  • Androjen insensitivite sendromu.

SEKONDER AMENORE (ADET GÖREMEME) NEDENLERİ

Sekonder amenore, düzenli adet dönemlerinin başlamasından sonra en az 3-6 ay süreyle adet görülmemesi olarak olarak tanımlanır. 

Geçici sekonder amenorenin en sık nedeni hamileliktir. Sekonder amenore stres, depresyon, anoreksia nervosa, çeşitli ilaçlar veya pitüiter veya tiroid bozukluk sonucunda oluşan hormonal değişiklikler nedeni ile olabilir. Bir diğer olası neden, polikistik over sendromu veya bir over tümörü gibi over bozuklukları olabilir. Amenore, menopozdan veya histerektomiden (uterusun ameliyatla çıkartılması işleminden) sonra kalıcıdır ve bu, normal bir durumdur.

Sekonder amenore nedenlerini sıralayacak olursak;

  • Geçici sekonder amenore nedeni olan gebelik ve emzirme dönemi,
  • Pitüiter bez ve tiroid bozukluklarınn sebep olduğu hormonal değişiklikler nedeniyle ortaya çıkan amenore,
  • Yumurtalık (over) tümörleri,
  • Prematür over yetmezliği,
  • Polikistik over sendromu,
  • Ascherman sendromu,
  • Hiperprolaktinemi ve prolaktinomalar,
  • Sigara kullanımı,
  • Aşırı fiziksel aktivite,
  • Stres/üzüntü,
  • Depresyon,
  • Kötü beslenme,
  • Aşırı zayıflık,
  • Anoreksiya nervosa,
  • Bazı ilaçlar,
  • Bazı sistemik hastalıklar (örn. Akdeniz ateşi hastalığı gibi),
  • Enfeksiyöz ajanlar (örn. tüberküloz, sarkoidoz, ensefalit gibi).

AMENORE (ADET GÖREMEME) TEŞHİSİ

Amenorenin araştırılması genellikle bir fiziksel incelemeyi ve hormon düzeylerini ölçmek için kan testlerini içerir.

Pitüiter tümör olasılığını ortadan kaldırmak için kafa BT tarama veya MRG (üç boyutlu veya çapraz kesitli görüntüler alan teknikler) ve adrenal bezlerin veya overlerin tümörünü ekarte etmek (ayırt etmek) için abdomen ve pelvis ultrason taraması yapılabilir.

Bazı olgularda overleri incelemek için laparoskopi (abdomenin içinin rijit veya fleksibl gözlem tübü kullanılarak incelenmesi yöntemi) gerekebilir.

AMENORE (ADET GÖREMEME) TEDAVİSİ

Amenorenin takip ve tedavisi amenorenin spesifik sebebine ve hastanın östrojen durumuna bağlıdır. 

Adet dönemleri ile ilgili benzer sağlık yazıları

  1. Erken yaşta adet görme nedenleri ve tedavisi
  2. Adet sancısı nedenleri ve tedavisi
  3. Premenstruel sendrom nedenleri ve tedavisi
  4. Adet gecikmesi nedenleri ve tedavisi
  5. Adet düzensizliği nedenleri ve tedavisi

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Popüler Konular

Üste Git