Hastalıklar ve Tedaviler

Akalazya Nedir? Akalazya Belirtileri

Akalazya, özofagusun (yemek borusunun) en iyi bilinen ve tedavisi yüz güldürücü olan motor fonksiyon bozukluğudur.

Aklazya (yutma güçlüğü neden olur?)

Akalazya, özofagusun (yemek borusunun) en iyi bilinen ve tedavisi yüz güldürücü olan motor fonksiyon bozukluğudur. Akalazya kelime olarak gevşeme güçlüğü anlamına gelir. Yemek borusunun alt ucunda, mide ile birleştiği kısımda bulunan kapakçığın yutma sırasında gevşeyememesi nedeni ile hastalığa bu ad verilmiştir. Sonuç olarak, yiyeceklerin yemek borusunda mideye geçişi aksar veya tamamen durur.

Akalazya ilerledikçe yutulmuş besinleri normalde birkaç saniyede mideye boşaltan yemek borusu bu görevi birkaç saatte yerine getirebilir. Aylar ve yıllar geçtikçe yemek borusu oldukça genişleyerek bir kilo kadar besini içinde barındırabilir. Uzun süren özofagusun boşaltma işlemi sırasında enfeksiyon özofagus mukozasının ülserleşmesine neden olabilir. Bu durumda bazen şiddetli göğüs orta kısmında ve göğüs kemiği arkasında ağrı ve/veya yırtılma ve ölüme kadar gidebilen bir tablo meydana gelebilir. Akalazyanın oluşumundan yemek borusunun bozukluğu sorumlu tutulmaktadır. Bunun dışında yemek borusunun santral tutulumunun da hastalığın gelişiminde sorumlu tutulduğu ileri sürülmüştür.

Akalazya ilk olarak 1674 yılında Sir Thomas Willis tarafından yayınlanmış ve hasta balina kemiği kullanılarak dilatasyon uygulanarak tedavi edilmiştir. Akalazya çok sık görülmemesine rağmen, her gastroentroloji uzmanı veya cerrahı yılda en az 3-7 arasında değişebilen sayıda akalazya vakası ile karşılaşmaktadır. Akalazya her yaş grubunda görülür ve erkek ve kadınlarda aynı sıklıkta ve 30-60 yaşları arasında daha sık görülür.

Akalazya belirtileri

Akalazyanın en belirgin belirtisi yutma güçlüğüdür ve hastaların % 90’ında yutma güçlüğü şikayeti söz konusudur. Yutma güçlüğü ani başlangıçlı olabileceği gibi genellikle kronik ve tekrarlayıcı karakterde olabilir ve hastalığın ilerlemiş dönemlerinde devamlı bir hal alabilir. Yenilen besinlerin geri gelmesi şikayeti vakaların 3/4’ünde görülür ve aspirasyon pnömonisi ve kulak, burun, boğaz şikayetleri ortaya çıkar. Ağız kokusu olabilir.

Hastalar iştahları olmasına rağmen yemek yemek istemezler ve bu durum kilo kaybına yol açar. Kilo kaybı akalazya problemi olan hastaların yaklaşık % 60’ında görülür. Hastaların hemen yarısında aralıklı göğsün orta bölgesinde, göğsün arka kısmında hissedilen ağrı vardır. Hastaların daha az bir kısmında ise heartburn, özofagus içinde biriken gıdaların bakteriler ile parçalanması sonucunda oluşan asit maddelerin yaptığı irritasyona bağlı gelişir. Hastalığın ilerlemiş safhalarında yemek borusu kanseri gelişebilir.

Akalazya teşhisi

Akalazya belirtileri

Akalazya belirtileri

Yutma güçlüğü (disfaji) ile doktora baş vuran hastalara yapılması gereken en önemli tetkik baryumlu özofagus pasaj grafisidir. Baryumlu grafide baryumun mideye geçişinde gecikme, özofagusta (yemek borusunda) genişleme, yemek borusu içinde hava ve sıvı seviyesi, baryumun içinde gıdaların oluşturduğu yağan kar görünümü, yemek borusu alt ucunda kuş gagası şeklinde daralma ve mide hava cebinde kaybolma akalazyalı hastalarda görülebilecek bulgulardır.

Akciğer grafisinde mediastende genişleme ve hava – sıvı seviyesi görülebilir. Endoskopi tetkiki malign bir hastalığın varlığını ve peptik striktür gibi akalazya benzeri semptomlar oluşturabilecek diğer hastalıkların ayırıcı tanısında önemli bir tanı yöntemidir.

Gereken durumlarda endosonografi ve bilgisayarlı tomografi ayırıcı tanıda kullanılabilecek diğer yöntemlerdir. Hastanın fizik muayenesi, radyolojik muayene ve laboratuvar bulgularında akalazya varlığı şüphesi bulunan hastalarda tanı mutlaka intraözofagial manometri ile doğrulanmalıdır.

Akalazya tedavisi

Akalazya tedavisinde hafif olgularda ilaç tedavisi (kalsiyum kanal blokerleri veya nitratlar) grubu ilaçlar yararlı olabilir. Botulinum toksin enjeksiyonu, endoskopik balon dilatasyonu ve cerrahi myotomi gibi tedavi yöntemleri akalazya tedavisinde uygulanan diğer yöntemlerdir. İki kez endoskopik balon tedavisi yapılmasına rağmen düzelme sağlanamayan hastalarda cerrahi tedaviye gerek duyulur. Uygulanan cerrahi yöntem laparoskopik modifiye Heller miyotomisidir. Miyotomi açık ameliyat ya da laparoskopik cerrahi şeklinde uygulanabilen bir yöntemdir. Cerrahi girişim öncesinde intraözofagial manometrinin mutlaka yapılması gereklidir.

Yemek borusu hastalıkları ile ilgili benzer sağlık yazıları

  1. Çocuklarda ve yetişkinlerde yemek borusu yanığı neden olur
  2. Yutma güçlüğü (disfaji) nedenleri ve tedavisi
  3. Yemek borusu kanseri nedenleri ve tedavisi
  4. Barret özofagus nedenleri ve tedavisi
  5. Gastroözofagial reflü nedenleri ve tedavisi

6 Yorum

  1. Raika Altunbaş Barın

    4 Şubat 2018 at 00:36

    Bende akalazya hastasıyım..Ege üniversitesinde doktorum Ömer Özütemiz tarafından balon yöntemiyle operasyon geçirdim..Doktoruma ve ekipine minnettarım..Kontrollerime gidiyorum…

    • Zinnet DUMAN

      25 Mayıs 2018 at 18:56

      tam olarak şikayetleriniz neydi.bendende dr bu hastaliktan şüpelendi.endeskopi istedi.

  2. Gamze uçar

    13 Haziran 2018 at 12:24

    Çok kötü bi durum bende de tanı koyuldu rabbim kimseye göstermesin pazartesi balon dilatasyon yapılacak inş.iyleşirimm

  3. Yılmaz Kaya

    30 Ekim 2018 at 00:40

    Bende yutmakta zorluk çekiyorum ve yediğim besinler sıkça nefes boruma gidiyor ve boğulma tehlikesi geçiriyorum sizde oldumu böyle bir durum

    • Sağlık Ocağım

      Sağlık Ocağım

      1 Kasım 2018 at 23:31

      Gastroözofageal reflü kaynaklı yemek borusunda hasar, iltihaplanma, Barret özofagus denilen durumlar gelişebilir ve bunlara bağlı yemek borusu daralır ve besinleri yutma zorluğu, biraz dikkatsiz yemek yendiğinde besin artıklarının nefes borusuna kaçması gibi durumlar gelişebilir. Siz farkında olmasanız da, önemli bir mide şikayetiniz olmasa da reflünüz olabilir. Larengofarengeal reflü de olabilir. Larengofarengeal reflülü hastaların semptomları gastrointestinal sistemden çok, ses kısıklığı, öksürük, yutma güçlüğü ve globus farengeus (sürekli boğazda bir şey varmış, yapışmış kalmış hissi) gibi larenks ve farenke ilişkin semptomlardır. Gastroözofageal reflü hastalığında reflü daha çok yatar pozisyonda olurken, larengofarengeal reflüde gün içinde ayaktayken de reflü olur. Bu durumların teşhisi için hem KBB uzmanı incelemeleri hem de gastroentroloji uzmanı incelemeleri gerekmektedir.

      Anksiyete (bunalım) veya sinir sistemi gerginliği de yemekler boğaza takılıyormuş, diziliyormuş gibi hislere neden olabilir.

      İleri yaşa bağlı yemek borusu kaslarının zayıflaması da besinleri yutmada zorluğa neden olabilir.

      Yemek borusunda oluşan bir kitleye bağlı da yemek borusu daralır ve yutma güçleşir.

      Zenker divertikülünde fıtık kesesinin dolmasına bağlı yemek borusu girişi daralır veya tıkanır, bu da yutma güçlüğüne, boğazda yabancı cisim hissine, ağız kokusuna, öksürüğe neden olur. Özofagusun diğer divertikülleri de benzer şikayetlere neden olabilir.

      Bazı sistemik hastalıkların organ tutulumlarına bağlı bu tür şikayetler olabilir.

      Yine akalazyada da yutma güçlüğü, regürjitasyon, kilo kaybı, göğüs ağrısı, gece öksürüğü, hıçkırık sık görülen şikayetlerdir.

      Yabancı cisim varlığı özofagus (yemek borusu) darlığına veya tıkanmasına neden olabilir. Yabancı cismin takıldığı yere ve cinsine göre belirtiler değişiklik gösterebilir. Yanma, batma hissi, devam ağrı, ağrılı yutma, yutma güçlüğü, yemek artıklarının ağza geri gelmesi, trakeaya baskı olursa öksürük-nefes darlığı gibi belirtiler görülebilir.

      Özofajitler anlattığınız şikayetlere neden olacak yemek borusu daralmasına neden olabilir.

      Bazı nörolojik durumlara bağlı yutma foksiyonlarının zayıflamasına, işlevini kaybetmesine bağlı da yutma güçlüğü, besinlerin solunum yollarına kaçması gibi şikayetlere neden olabilir.

      Yani gastroloji alanında, KBB alanında, nöroloji alanında incelemeler yapılması son derece önemlidir ve ihmal edilmemelidir.

      Sağlıklı kalmanız dileğiyle.

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Popüler Konular

Üste Git