Güncel Sağlık Haberleri ve Bilgileri

14 Mart Tıp Bayramı ve Tarihçesi Nedir? 14 Mart Tıp Bayramı Neden Kutlanır?

Osmanlı tarihinde tıp eğitimi ve uygulamaları 17. yüzyıla kadar Tıp Medreseleri’nde başarıyla uygulanmış ve örnek olmuş. Ancak 17. yüzyıl başlarından itibaren, her alanda olduğu gibi, Tıp Medreselerinde de gerileme başlamış eskisi gibi başarılı ve bilgili hekimler yetiştirilememiştir. Bu gün elde olan kaynaklar, tıp eğitimindeki bu başarısızlığın nedeni olarak, hekimler arasında yabancı dil bilen hekim sayısının çok az olmasını ve basılı kaynakların tercüme edilememesi ile sayısının yetersiz ve bunlara ulaşmanın çok zor olmasını göstermektedir. Az sayıda Osmanlı hekimleri ve bilim adamları kendi çabalarıyla yabancı dil öğrenerek, bu kaynakları takip etmişler ve kendi deneyimlerini de katarak kendi kitaplarını yazmışlar, ancak bu kitapları tıp öğrencilerine ulaştırmakta yeteri kadar başarılı olamamışlar.

İlk modern tıp okulu hangi tarihte açıldı?

19. yüzyıla gelindiğinde durum tıp eğitimi açısından hiç de iyi noktada değilmiş. Bu nedenle tıp hizmeti çoğunlukla azınlıklardan ve Avrupa’dan gelen yabancı hekimler ile mütabbipler (tabip olamayan sahte hekimler) tarafından verilmiş. Mütabbipler, hem orduda görev alarak hem de serbest hekimlik yaparak birçok insanın ölümüne neden olmuşlar ve bu sahte hekimlerin tıp hizmeti vermelerine Padişah fermanları bile engel olamamış.

Bu durumdan ciddi şekilde rahatsızlık duyan bir grup hekim ile birlikte, Mustafa Behçet Efendi, Fransızca ve İtalyanca öğrenerek kendisini geliştirmiş ve tıp eğitiminin yeni uygulamalar ile verilmesi gerektiği fikriyle, III. Selim döneminde bir Tıphane açılması için girişimde bulunmuş. Anatomi yasağı olduğu için ulemaların tepkisinden çekinen III. Selim Tıphane açılmasına izin vermeye cesaret edememiş. Ancak 1805 yılında Rumlara Tıphane açılışına izin vermiş. Mustafa Behçet Efendi  her şeye rağmen tıp eğitiminin düzeltilmesine yönelik çabalarından hiç vazgeçmemiş ve sonunda II. Mahmut döneminde 53 yaşındayken 1827 yılında amacına ulaşmış.

Mustafa Behçet Efendi’nin bu amaca ulaşması için aslında o dönemde bir fırsat doğmuş. 17 haziran 1826’da II. Mahmut tarafından dağıtılan Yeniçeri Ordusunun, yerine kurulan yeni ordu (Asakir’i Mansure’i Muahammediye) için hekim ihtiyacı olduğu ve bu hekimlerin Osmanlı tarafından yetiştirilmesi gerektiği önemliymiş. Bunu fırsat olarak değerlendiren Mustafa Behçet Efendi 26 aralık 1826’da II. Mahmut’a tekrar tekrar üç dilekçe vererek yeni tıp okulunun kurulma amacını, nasıl kurulacağını ve nerede kurulacağını arz eden teklifini yapmış, Padişah II. Mahmut’da bu teklifleri kabul ederek, yeni tıp okulunun kurulmasına onay vermiş.

14 Mart 1827’de Tulumbacıbaşı Konağı’nda, batılı anlamda tıp eğitimi vermeye uygun ilk tıp okulları olarak “Tıphane’i Amire ve Cerrahhane’i Amire” okulları açılmış. Bu okullar, ülkemizde modern anlamda açılan ilk tıp okulları olmuş.

İlk Modern Tıp Okulu Hangi Tarihte Açıldı

14 mart tıp bayramı ne zaman başladı?

14 Mart’ın tarihi de bu okulların (Tıphane’i Amire ve Cerrahhane’i Amire) açılışına dayanmaktadır. Ancak 14 Mart’ın Tıp Bayramı olarak kutlanmasına sebep olan ve bu güne anlam yükleyen olay bu okulların açılışından 92 yıl sonra 1919 yılının 14 Mart günü gerçekleşmiştir.

Bunun hikayesi ise şu şekildedir; Darülfünun’u Şahane’i 1919 yılı Mart ayında İngiliz birlikleri işgal etmiş, Tıbbiye öğrecileri de bu işgali protesto etmek ve okullarını kurtarmak için çare aramakta iken, okulun kuruluş yıl dönümü olan 14 mart gününün ilk topluca kutlanmasına yönelik bir çare bulmuşlar. Öğrencilerin asıl amaçları bu kutlamayı bahane ederek şüphe çekmeden toplanmak ve işgal birliklerine karşı ayaklanmak imiş. 14 Mart 1919 günü öğrenciler okulda toplanmaya başlar. Öncülüğünü üçüncü sınıf öğrencisi olan Hikmet Bey’in yaptığı bir grup öğrenci, daha önceden de planladıkları gibi gruptan ayrılarak okulun iki kulesine çıkmışlar ve iki kulenin arasına çok büyük bir Türk Bayrağı asmayı başarmışlar. Bunu gören işgal kuvvetleri olaya müdahale etseler de gösteriyi engelleyememişler. Öğrenciler bu gösteriyi ayaklanma çıkaracak boyuta getirmeseler de, herhangi bir zarar görmeden etkili bir protesto yapmayı başarmışlar. İşte bu gün tıp camiasının emperyalist güçlere karşı resmen tepki verdiği, tavrını ortaya koyduğu gün olarak tarihe geçmiş ve günümüzde kutlanan Tıp Bayramlarının da temelini oluşturmuştur.

Tıp bayramı nedir?

Tıp Bayramı, her yıl Mart ayının 14’ünde kutlanan, Türkiye’de tıp alanında çalışanların hizmet sorunlarının tartışıldığı, bilime olan katkılarının ödüllendirildiği, çeşitli kutlamalar ve etkinliklerin düzenlendiği gündür. Ancak, tıp bayramı 1976’dan beri sadece 14 Mart günü değil, 14 Mart’ı içine alan hafta boyunca kutlanmakta ve bu hafta Tıp Haftası olarak kabul edilmektedir.

1929-1937 yılları arasında 12 mayıs günü Tıp Bayramı olarak kutlanmış. Bu tarihte, Bursa’daki Yıldırım Darrüşşifası’nda ilk Türkçe tıp dersleri başlamış ve bu tarih bu nedenle Tıp Bayramı olarak kutlanmaya başlanmış, ancak bu uygulamadan vazgeçilmiş ve yeniden 14 Mart Tıp Bayramı olarak kutlanmış ve bu şekilde günümüze kadar kutlanmaya devam etmiş ve günümüzde de 14 Mart ve 14 Martı içine alan hafta Tıp Bayramı olarak kutlanmaktadır.

14 mart tıp bayramı dünyada da kutlanıyor mu?

Dünya’da benzer kutlamalar, farklı tarihlerde yapılmaktadır.

Örnek verecek olursak;

  • ABD’de ameliyatlarda genel anestezinin ilk kez kullanıldığı 30 Mart 1842 tarihinin yıl dönümü kutlanmaktadır.
  • Hindistan’da ünlü doktor Bidhan Chandra Roy’un doğum ve aynı zamanda ölüm yıl dönümü olan 1 Temmuz “Doktor günü” olarak kutlanmaktadır.

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Popüler Konular

Üste Git