Hastalıklar ve Tedaviler

Yüksek Kolesterol Neden Olur? Yüksek Kolesterol Nedir?

kolesterol
Kolesterol, hayvanların vücut dokularındaki hücre zarlarında bulunan ve kan plazmasında taşınan bir sterol yani bir steroid ve alkol birleşiminden oluşur. Daha az miktarlarda bitkilerde de bulunur. İlk olarak 1754 yılında safra taşlarında kolesterol bulunduğu için, bu maddenin adı Yunanca cehole(safra) ve steros (katı) sözcükleri ile kimyadaki-ol ekinden türetilmiştir.

Yüksek kolesterol neden olan faktörler

Kolesterol, hayvanların vücut dokularındaki hücre zarlarında bulunan ve kan plazmasında taşınan bir sterol yani bir steroid ve alkol birleşiminden oluşur. Daha az miktarlarda bitkilerde de bulunur. İlk olarak 1754 yılında safra taşlarında kolesterol bulunduğu için, bu maddenin adı Yunanca cehole(safra) ve steros (katı) sözcükleri ile kimyadaki-ol ekinden türetilmiştir.

Kolesterol özellikle hayvansal gıdalarda bulunur. Fakat vücuttaki kolesterolün sadece küçük bir miktarı gıdadan oluşur. Çoğu vücut tarafından sentezlenir. Vücudun her hücresinde olduğu gibi, onun sentezlendiği veya hücre zarlarının daha çok olduğu organ ve dokularda (karaciğer, omurilik, beyinde ve ateromlarda) kolesterolün yoğunluğu daha fazladır. Kolesterol kanda normalden daha fazla bulunduğu taktirde damarlarda ateroskleroz yanidamar sertleşmesine neden olabilir ve bazende safra pigmentleri ile birleşerek safra taşlarının oluşmasına yol açar.

Kolesterol bir sürü biyokimyasal reaksiyonda yer almasına rağmen özellikle lipo proteinlerin kolesterolü taşıma biçimleri ve kandaki kolesterol seviyeleri ile, kalp hastalıkları arsındaki bağlantıdan bilinir. Vücut kolesterolü kullanarak hormonlar kortizol yani üreme hormonları D vitamini ve yağları sindiren safra asitlerini üretir. Kanda bu tür işlemler için çok az kolesterol bulunması yeterlidir.

Fakat kanda fazla değerlerde kolesterol bulunur ise, kan damarlarında birikerek sertleşmeye ve daralmaya yani ateroskleroz – ateriyoskleroza sebep olur. Aterosklerozda damar duvarında biriken tek madde kolestrerol değildir. Akyuvarlar, kan pıhtısı, kalsiyum gibi maddelerde birikir. Ateroskleroza halk arasında damar sertliği, damar kireçlenmesi adı verilir. Yüksek kolesterolün zararlarından söz edilirken, adı geçen kötü kolesterol, (düşük yoğunluklu lipo protein) ingilizce (low densty lipo proteins LDL) tarafından taşınan kolesterol düzeyidir. Yüksek yoğunluklu lipo protein ingilizce (high denstiy lipo proteins HDL) tarafından taşınan kolesterole iyi kolesterol adı verilir.

Yüksek kolesterole neden olan faktörler

Yüksek kolesterolün nedenleri genellikle yaşam şekli ile alakalı bazı sebepler kanda yüksek kolesterol olma riskini arttırabilir. Örneğin, doymuş yağlar yönünden zengin sağlıksız beslenmek, egzersiz yapmamak, fazla kilolu olmak, sigara içmek, fazla ölçüde alkol tüketmek, tavsiye edilen alkol miktarı erkekler için günde 3-4 ünite, kadınlar için günde 2-3 ünite alkol tüketmeleri tavsiye edilir. Fakat alkolü, sigarayı mümkün olduğunca hiç tüketmemek sağlığın her hangi yönünden bakıldığında en doğrusu uzak durmaktır. Doymuş yağ oranından zengin olan besinler ise kırmızı et, sosis, sert peynir, tereyağı, domuz yağı, hamur işleri kekler, kurabiyeler, börekler, baklavalar, bisküviler ve kaymak başta olmak üzere bunlarda doymuş yağ oranı fazla olduğu için daha az tüketilmesi önemlidir. Ayrıca tedavisi olan bazı hastalıklar yüksek kolesterole neden olabilir.

Bunlardan bazıları, hiper tansiyon (yüksek tansiyon), şeker hastalığı (diyabet), böbrek ve karaciğer hastalıkları, pankreasta akut iltihap ve tiroid bezi hastalıkları gibi bazı hastalıklarda yüksek kolesterole neden olur. Bunların yanı sıra bazı kalıtsal hastalıklarda yüksek kolesterole zemin hazırlayabilir. Mesela, ailede koroner kalp hastalığı, inme veya kolesterole bağlı başka hastalık öyküleri var ise kolesterol hastası olma riski de artmaktadır. Kadınlarda erken menopoz ve etnik guruplarda risk faktörü olabilir. Kolesterolün yaygın olduğu bazı yerleşim bölgelerinde geçmişe dayalı akrabalar var ise kolesterol hastası olmak çokta imkansız değildir.

Yüksek kolesterolün belirtileri

Yüksek kolesterol kalp hastalığı, anjin ve inme gibi ciddi rahatsızlıklar ile ilintili olup, koroner kalp hastalığında kalbin kanla beslenmesini sağlayan, arterlerin daralmasına arteriyoskleroza neden olur. Kolesterol ve atık ürünler gibi yağlı tortular arterlerin içinde birikir ve plak adı verilen bu birikim kanın arterler içinde akışını engeller. Arteriyoskleroz yani arteterler daralıyor ise kolesterol yüksekliği görülebilir. Belirtiler dahilinde kalbe giden kan akışının hızlanması sonucu ortaya çıkan göğüs ağrısı yaşanabilir. Bacaklara kan taşıyan damarların daralmasından dolayı bacak ağrısı, kalbe kan taşıyan damarların içinde pıhtı oluşması sonucu kalp yetmezliği meydana çıkabilir. Ayrıca göz etrafında veya cildin başka yerlerinde sarı lekeler oluşması (xanthomalar)da kolesterol birikmesi sonucu oluşur. Kalıtsal yüksek kolesterol genelde ailede yüksek kolesterol hastalığı bulunanlarda görülür.

Yüksek Kolesterol tedavisiHamilelikte yüksek kolesterol

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Popüler Konular

Üste Git