Boğaz Hastalıkları

Yemek Borusu (Özofagus) Kanseri Neden Olur?

Yemek borusu kanseri neden olur
Yemek borusu (özofagus) kanseri yemek borusunun içini kaplayan hücrelerin kontrolsüzce büyümesi sonucu tümör oluşması ile başlar.

Yemek borusu kanseri nedenleri, belirtileri ve tedavisi

Yemek borusu (özofagus) kanseri yemek borusunun içini kaplayan hücrelerin kontrolsüzce büyümesi sonucu tümör oluşması ile başlar. Yemek borusu kanseri çok hızlı ilerleyen ve ölümcül olabilen bir hastalıktır. Yemek borusu kanserinin iki tipi vardır ve birincisi yemek borusunun üst ve orta kısmını tutan skuamöz hücreli karsinom, ikincisi yemek borusunun alt kısmını tutan adenokarsinom ise yemek borusunun bezsi dokuda ortaya çıkar. En sık görülen özofagus kanseri tipi skuamöz hücreli kanserdir.

Bu iki tip yemek borusu kanserinin nedenleri ve tedavileri farklılık gösterdiği için farklı değerlendirilir. Yemek borusu kanseri genellikle ileri yaşlarda (50-60) yaşları arasında görülür. Yemek borusu kanserinin erken evrede yakalanması oldukça önemlidir. Erken evrede yakalanmaz ise yemek borusu kanserine yakalanan bir hastanın teşhisinden itibaren yaşama şansı % 5-10 civarıdır. Yemek borusu kanseri toplumda yüz bin kişide 4-5 kişide rastlanan bir kanserdir. Türkiye'de görülme sıklığı özellikle doğu illerde yemek borusu kanseri daha sık görülür.

Yemek borusu (özofagus) kanseri nedenleri

Yemek borusu kanseri, kanserin bulunduğu kısma göre farklı nedenlerden kaynaklanabilir. Yemek borusunun üst tarafını tutan kanserler daha çok çevresel faktörler ile ilgili olabilir. Türkiye'de özellikle doğu bölgelerde daha sık görülür. Yemek borusu üst kısmı kanserinin nedenleri arasında çok sıcak besinler yenmesi, sıvıların içilmesi, daha önce geçirilmiş bazı hastalıklar, virüsler, intihar etmek için ya da yanlışlıkla alınan kimyasal maddelerin yaptığı darlıklar, akalazya hastalığı denilen yemek borusunda darlığa neden olan bir hastalık, beslenme ile ilgili bozukluklar (fazla kilolu olmak, fazla alkol tüketmek, sigara kullanımı, sebze ve meyveden fakir beslenme, kırmızı etten zengin beslenme) gibi beslenme tarzı olan kişilerde yemek borusu kanseri riski daha fazladır.

Yemek borusunun alt kısmını tutan kanserin nedenleri arasında ise reflü hastalığı sayılabilir. Fakat her reflü hastasında kesin yemek borusu kanseri gelişir diye bir durum söz konusu değildir. Birinci derecede akrabalarında ya da ailesinde yemek borusu kanseri görülmüş kişiler bu duruma daha yatkındır.

Yemek borusu (özofagus) kanserinin evreleri

Yemek borusu (özofagus) kanserinin yayılma yolları direkt invazyon, lenfatik metastaz ve uzak organ metastazı olmak üzere 3 ayrı ana grupta değerlendirilir.

Direkt invazyon : Yemek borusunun tüm uzunluğu boyunca komşu organlara sıkı ilişkisi ve serozal tabakalardan yoksun olması direk invazyonu kolaylaştıran en önemli faktörlerdendir.

Lenfatik yayılım : Yemek borusu oldukça zengin bir lenfatik drenaja sahiptir. Yemek borusu duvarı içerisinde biri mukoza diğeri submukozal tabakada iki ayrı lenfatik plexsus vardır. Mukozal lenfatikler yukarıda farinks aşağıda ise midenin lenfatikleri ile birleşecek şekilde tüm özofagus boyunca uzanır. Muskuler tabaka kısmen daha bağımsız ve bölgesel dreneja sahiptir.

Uzak organ metastazı : Hemotojen yolla bilhassa hipofarenks ve servikal bölge tümörlerinde beyin metastazı, akciğer parankimi, karaciğer, mide ve kemik metastazları görülebilir.

Yemek borusu (özofagus) kanseri belirtileri

Yemek borusu bilindiği üzere ağız ile mide arasında yer alan bir organdır. Yemek borusunun başlıca görevleri alınan besinleri mideye ulaştırmaktır. Yemek borusunun sindirim ile ilgili bir fonksiyonu yoktur ve başlıca amacı ulaşımı sağlamaktır. Bu nedenle yemek borusunda oluşan bir darlık ki, bu genellikle kanser sonucu oluşur.

Yemek borusu kanserinin en önemli belirtileri yemeğin yutulmasında zorlanma, ağrılı yutma, buna bağlı gelişen beslenme bozukluğu nedeni ile kilo kaybı, iştahsızlık, öksürük ve boğulma hissi, ses kısıklığı, kanlı balgam, kan kusma, halsizlik, çabuk yorulma gibi belirtiler görülür. Kalp rahatsızlığı ile ilgili olmayan göğüs ağrısının nedeni yemek borusu kanseri olabilir. Kanser ilerledikçe buna bağlı ortaya çıkan kan kaybı ve kansızlık oluşur. Yemek borusu kanseri gelişen hastalar genellikle geç dönem doktora baş vururlar. Yemek borusu kanserinin erken evrede çok fazla belirtisi olmaz.

Reflü hastalığı ve Barret özofagus kansere neden olur mu?

Yemek borusunun alt tarafından kaynaklanan kanserlerin reflü hastalığı ile ilişkisi söz konusudur. Bu nedenle dünya genelinde reflü hastalığının artış göstermesi ile yemek borusu kanserinde de artış başlamıştır. Fakat Türkiye'de reflü hastalığı nedeni ile yemek borusu kanseri batı toplumlara göre daha düşük seviyededir. Reflü hastalığı ile yemek borusu kanseri arasındaki ilişkiyi değerlendirmek gerekir ise, mideden yemek borusuna reflü olan materyalin içerisinde asit, safra ve pankreas enzimleri gibi farklı maddeler vardır. Bu maddeler yemek borusunun yüzeyini tahriş eder ve burada bulunan hücrelerde soyulmaya neden olur.

Bu soyulan alanın vücut tarafından daha dayanıklı hücreler tarafından tamiri gerçekleşir. Bu duruma barret özofagus denir. Barret özofagus vücudun bir savunma mekanizması iken, zaman içerisinde bu Barret özofagus alanındaki hücreler kontrolsüz büyümeye başlar ve bu durum kanser gelişimine neden olur. Fakat Barret özofagus sorunu olan kişilerde mutlaka kanser gelişir denilemez. Fakat yinede risk taşıdığı için, Barret özofagusu tespit edilmiş kişilerin belirli aralıklar ile bir gastroentroloji uzmanı tarafından kontrollerinin ve takiplerinin yapılması gerekir.

Yemek borusu (özofagus) kanseri teşhisi

Yemek borusu kanseri teşhisi

Yemek borusu kanseri teşhisi

Yemek borusundaki kanser yemek borusunun yüzeyinde bir hücre çoğalmasına neden olduğu için, yemek borusundaki yolu daraltır. Yemek borusunda gelişen anatomik değişimlerin görüntülenmesi için kullanılan tanı yöntemlerinden biri önceden kullanılan ve günümüzde daha az kullanılan ilaçlı yemek borusu filmidir. Diğer bir yöntem ise endoskopik yolla yemek borusunun görüntülenmesi işlemi (gastroskopi) denilen bu yöntem ile monitörden takip ederek yemek borusundaki değişimler incelenir.

Günümüzde en sık kullanılan yöntem olan bu yöntem sayesinde yemek borusu göz ile görülebildiği gibi, gerektiğinde bu yöntem ile biyopsi de alınır. Hastalığın derecesinin tespit edilmesi için başka yöntemlerde kullanılır. Bu yöntemler bilgisayarlı tomografi, endoskopik ultrasonografi ve PET-BT yöntemi kullanılır. Kemik ağrıları ve nörolojik bulguların varlığında manyetik rezonans ve kemik sintigrafisi ile kanserin sıçrama yaptığının olasılığı incelenir. Ayrıca özofagus kanseri tanısında fizik muayene, hastanın şikayetleri ve kan tahlillerinin de önemi büyüktür. Özofagus kanserinin ayırıcı tanısında peptik özofajite bağlı striktür, korozif madde alımı, diğer malign hastalıklar, akalazya hastalığı, özofagusun motor fonksiyon bozuklukları ve özofagus varisleri gibi özofagus hastalıklarından ayırt edilmesi önemlidir.

Yemek borusu (özofagus) kanseri tedavisi

Yemek borusu kanserinde uygulanacak tedavi öncelikle cerrahi tedavidir. Çünkü cerrahi tedavi ile kanseri tamamen ortadan kaldırmak mümkün olabilir. Lakin cerrahi tedavi erken evre kanserlerde uygulanabilir. Özofagus kanserleri genellikle ilerlemiş safhada yakalanır ve vakaların % 75'i bir yıl içinde ölür. Eğer kanser yemek borusunun tüm katlarını aşmış ve lenf bezlerine ve uzak organlara sıçrama yapmış ise cerrahi tedavi şansı kalmamıştır.

Yemek borusu kanseri yemek borusunda ve sadece lenf bezlerinde sınırlı ise önce kemoterapi ve radyoterapi tedavisi uygulanır ve sonrasında cerrahi olarak tümör çıkartılır. İleri evre yemek borusu kanserinde cerrahi şansı olmayan, kemoterapi ve radyoterapiden fayda görmeyen, uzak organlara sıçrama yapmış kanserde ise hastanın beslenmesini sağlamak amacı ile yemek borusunu açmaya yönelik tedaviler uygulanır. Bu tedavide yapılan işlem tümörü küçültmeye yönelik ve yemek borusunu açmak için stent takılması işlemidir.

Yemek borusu (özofagus) kanserinden korunma

İnsanları kanserden kesinkoruduğu bilinen ve ispatlanmış bir şey yoktur. İstatiksel veriler ile hangi davranışlardan kaçınılır ise kanser riskinin azaldığına dair bilgiler vardır.Yemek burusu kanserinden korunmak için öncelikle sigara kullanmamaya dikkat etmek gerekir.

Alkolü çok fazla tüketmemek, çay, kahve ve çorba gibi yiyecek ve içecekleri çok sıcak içmemek ve yememek, reflü şikayeti var ise tedavi olmak, ailede ve yakın akrabalarda yemek borusu kanseri vakası görülmüş ise düzenli olarak kontrolleri yaptırmak ve normal kiloda kalmayı çalışarak çok fazla kilo almamaya dikkat etmek gibi önlemler almak fayda sağlayabilir. Sıcak yenen ya da içilen besinler yemek borusunda gelişebilecek yanıkların iyileşip tekrar yanması, tekrar iyileşmesi gibi faktörler yemek borusu kanserine zemin hazırlar. Çok fazla kırmızı et tüketmek, sebze ve meyvelerden yoksun beslenmek gibi faktörler de yemek borusu kanserine neden olabilir.

Yemek borusu hastalıkları ile ilgili benzer sağlık yazıları

  1. Yutma güçlüğü nedenleri, belirtileri ve tedavisi
  2. Akalazya nedenleri, belirtileri ve tedavisi
  3. Barret özofagus nedenleri, belirtileri ve tedavisi
  4. Çocuklarda ve yetişkinlerde yemek borusu yanıkları
  5. Zenker divertikülü nedenleri, belirtileri ve tedavisi
  6. Endoskopik gastroskopi neden ve nasıl yapılır
  7. Gastroözofagial reflü nedenleri ve tedavisi

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Popüler Konular

Üste Git