Bulaşıcı Hastalıklar Ve Tedavileri

Tetanoz Nedir? Tetanoz Hastalığı Belirtileri (Tetanus Nedir?)

tetanoz
Tetanoz, çeşitli yaralanmalar nedeni ile vücuda giren colostridium tetani'nin salgıladığı tetonospazmin adı verilen bir nörotoksin ile gelişen, kasların ağrılı ve tonik kasılmaları ile karakterli oldukça ağır seyreden ve ölüm oranı yüksek olan bir hastalıktır.

Tetanoz nedenleri ve tedavisi

Tetanoz, çeşitli yaralanmalar nedeni ile vücuda giren colostridium tetani'nin salgıladığı tetonospazmin adı verilen bir nörotoksin ile gelişen, kasların ağrılı ve tonik kasılmaları ile karakterli oldukça ağır seyreden ve ölüm oranı yüksek olan bir hastalıktır.

Aşılanma ile kontrol edilebilen bu hastalık toplum immünitesinin yeterli olmadığı ülkelerde her yaşta görülebildiği gibi, gelişmiş ülkelerde ileri yaşlarda rastlanan bir hastalıktır. Tetanoz, çok küçük yaşlarda ve çok ileri yaşlarda gelişir ise ağır ve ölümcül olabilir.

Tetanoz hastalığı eski Mısır ve Yunan hekimlerinden bu yana tanınmaktadır. Hastalığın esas tanımını 1888'de Gowers yapmıştır. Yılık 1 milyondan fazla tetanoz hastalığı vakası gelişmekte olan ülkelerde bildirilmiştir. Neonatal tetanozdan ölen bebek oranı tüm bebek ölümlerinin yarısını oluşturmaktadır. Türkiye'de tetanoz hastalığı her yaş grubunda görülmektedir. Tetanoz virüsleri her yaralanma sonucu vücuda girebilirler.

Ağır delici, batıcı, toz, toprak ve elbise parçası girmiş mikroplar ile kirlenmiş yaralar, trafik yaralanmaları sporlu bakterilerin vejetatif şekle geçerek çoğalmasına, plasmid içerenlerin egzotoksin salgılamalarına neden olur. Giriş yolu belli olmayan tetanoz virüsü olgularına rastlanma oranı % 7 veya 23 civarıdır. Bu gibi durumlarda kulak, diş ve uterus enfeksiyonlarının ve ayakkabı çivilerinin ayakta oluşturduğu gizli yaraların varlığı araştırılmalıdır.

Tetanoz (tetanus) türleri ve belirtileri

Tetanoz nedir

Tetanoz nedir

Tetanoz, jeneralize, lokalize, sefalik ve neonatal tetanoz olmak üzere dört ayrı türde görülür ve değerlendirilir.

Jenarilize tetanoz : Tetanozun en sık görülen türü olup,
baş ağrısı, halsizlik, yara bölgesinde ağrı gibi ana belirtiler ile başlar ve maseter kasların kasılması ile karakterize, çene kilitlenmesi (trismus) şeklinde görülür. Çiğneme ve yutma güçlüğü çeker ve ağzını açamaz. Kasılmalar nedeni ile çene kemiği, kaburga kemikleri ve omurga kemiği kırıkları oluşabilen hastalar görülmüştür.

Yüz kaslarında oluşan kasılmalar korkunç ve alaycı gülüş (risus sardonicus) şeklinde görünüm oluşturur. Ense ve sırt kaslarının kasılması sonucu gövde yay biçimi (opistotonus) şekil alır. Karın kaslarında kasılma nedeni ile defans oluşur. Bazı ağır vakalarda hasta üst solunum yolları tıkandığı için hava alamadığı için ölüm gerçekleşebilir.

Lokal tetanoz : Sporlu basilin girdiği bölgedeki kas gruplarının spazmı ile karakterizedir. Orta şiddette ve sürekli süren kas kasılması söz konusudur. Aylar sonra kendiliğinden geçer. Bu kronik tetanoz türü, tetanozspazmine karşı kısmi bir immünitenin varlığından kaynaklanır. Ön belirtileri jeneralize tetanoz gibidir. Hastalığın başlaması merkezi sinir sistemine toksinin ulaşmasından sonra oluşur. Antitoksin verilmediği sürece immünite bırakmaz.

Sefalik tetanoz : Çok sık görülmeyen, tanının konmasında zorluk çıkaran kafa travmaları ve kulak enfeksiyonları sonrasında meydana çıkan tetanoz türüdür. Kafa siniri ağının döşendiği kaslarda meydana gelir. Alt motor nöron lezyonları şeklinde, özellikle yüz sinirinde yüz felci, yutma güçlüğü, ekstraoküler tutulumuna bağlı olarak oftalmoplejik tetanoz görülebilir ve hastalık tablosu kötüdür.

Neonatal tetanoz : Özellikle yeni doğan bebeklerde tam dezenfekte edilmeden kullanılan malzeme ile göbek bağının kesilmesi sonucu oluşur. Bu tetanoz türünün oluşmasında annenin bağışıklık sisteminin zayıf olması da etkendir. Doğumdan ilk 12-14 gün arasında meydana çıkar. Belirtileri, emme güçlüğü, geç olarak kas sertliği ve spazm görülür. 10 günlükten küçük bebeklerde ölüm riski daha fazladır. İlk haftada solunum durması (apne) başlıca ölüm sebebidir. İkinci haftada kana bakteri geçmesi sonucu ölüme neden olur.

Tetanoz (tetanus) nasıl bulaşır?

Tetanoz nasıl bulaşır

Tetanoz nasıl bulaşır

Tetanoz dış ortamda elleri ayakları toprak ile temas eden her bireye bulaşabilir. Tetanoz çok yaygın bir hastalık olduğu için tüm yeni doğanlar, küçük çocuklar, ilkokul çocukları, lise çağına kadar olan çocuklar, devlet tarafından rutin olarak aşılanır ve aşılanan grupta tetanoz görülmez.

Fakat çocuklara uygulanan rutin aşılama devlet tarafından uygulanmaz ise tetanoz hastalığı daha sık görülür. Tetanoz, toprak ile uğraşan ve yara oluşan deriye teması sonucu bu bakterinin sporları denilen bir formu bulaşır ve girdiği yerde hava ile temas etmediği için rahatlıkla çoğalır.

Bu üreyen tetanoz formu kas ve sinir sistemine geçerek kaslarda çok şiddetli ağrılı spazmlara yol açar. Bu spazmlar merkezi sinir sistemine ulaştıktan sonra solunum kaslarını tutarak ölüme neden olur. Tetanoz insandan insana bulaşmaz. Tetanozun bulaşması için basilin yaralanmış dokuya teması gerekir. Tetanozun hayvan ısırıkları ile çok nadir bulaştığı görülmüştür.

Tetanoz (tetanus) teşhisi

Tetanoz tanısı genellikle klinik ve fizik muayene ile konur. Laboratuvar bulguları ve bakteriyolojik incelemeler tanıda çok yardımcı değildir. Tetanoz tanısı ense sertliği nedeni ile menenjit hastalığından, çene kasılmasından dolayı diş apsesinden ve çene eklem kasılmasından, karın kaslarının sertliği nedeni ile karın zarı iltihabından, kasılmalardan dolayı epilepsi (sara) hastalığı vestriknin zehirlenmesinden, ensefalit, fenotiazin grubu ilaçların meydana getirdiği distonik reaksiyonlardan, kas rijiditesi nedeni ile malign nöroleptik sendromdan ve stiff person sendromundan ayırt edilmelidir.

Tetanoz (tetanus) tedavisi

Tetanoz tedavisi

Tetanoz tedavisi

Tetanozun belirtileri ilk başlarda sinsidir ve kısa bir süresi vardır. 3 ile 8 gün sonra yara oluşan ya da ısırılan bölgede uyuşukluk, hissetmeme ve ilerledikçe kas spazmları nedeni ile hasta doktora başvurur ve tetanoz akla gelmez.

Tetanoz tanısı konulan hastada kesinlikle evde, polikliniklerde ayakta tedavi edilecek bir hastalık değildir. Tetanoz tedavisi hastanede ve yoğun bakım ünitelerinde belirtilere yönelik tedavi uygulanır. Tedavi sürecinde hasta çok kısa zamanda iyileşir ya da çok kısa zamanda kaybedilir.

Tetanozdan korunmak için çocukların ve 20 yaşından sonra her bireyin 5 yılda bir tetanoz ve difteri aşısı olması oldukça önemlidir. Eğer 30-40 yaşında bir kişi tetanoz riski ile karşılaşmış ise o kişiye daha önceki aşıları dikkate alınmadan bir ay ara ile iki doz tetanoz aşısı ile 10 yıllık korunma sağlanabilir ve her 10 yılda bir aşılanması önerilir. Ayrıca toprak ile uğraşan kişilerin ellerinin yaralı olmaması gereklidir. Eğer ellerde yara var ise eldiven kullanılmalıdır.

Tetanoz aşısı ve korunma

Tetanoz korunulabilen bir hastalıktır. Rutin aşılama programlarına uyularak tetanozdan korunmak mümkündür. Yeni doğan tetanozu nedeni ile yeni doğanlara tetanoz aşısı yapılır. Hamilelikte yapılan aşıların içinde en güvenli aşı tetanoz aşısıdır. Rutin çocukluk dönemi aşılama programında yapılan karma aşısında tetanoz aşısı da vardır.

Karma aşılama programı, yeni doğan döneminde, 3 yaşında, ilkokul çağında ve lise çağında şeklinde uygulanır. Bu aşılama programı çocuğu 18 yaşına kadar koruyabilir. Her erişkinin her 5 ya da 10 senede bir tetanoz aşısı olması tetanoz riskinden korunmak için gereklidir.

Bulaşıcı hastalıklar ile ilgili benzer sağlık konuları

  1. Kuduz nedir
  2. Difteri (kuşpalazı) nedir
  3. Kist hidatik nedir
  4. Şarbon hastalığı nedir

19 Yorum

  1. Adsız

    5 Ağustos 2015 at 22:14

    Tetanoz iğnesi vurdurmazsam ne olur? Bu iğne ne işe yarıyor?

    • Adsız

      6 Ağustos 2015 at 21:42

      Tetanoz aşısı yaralanmadan sonra en geç 24 saat içinde yapılmaya başlanmalıdır. Aksi taktirde bu aşının işe yaramadığına dair bilgiler vardır. Alerjik bünyeli insanlarda kuduz aşısı ile aynı günde yapılır ise ölüme neden olabilir. Tetanoz aşısını neden olmanız gerektiği hakkında bir bilgi yok. İş güvenliği için yapılacak ise bu mecburi olabilir. Herhangi bir yaralanma nedeni ile olmanız gerekiyor ise risk almaktansa aşı olmanız daha doğru bir seçim olur. Tetanoz iğneleri artık koldan da yapılmaktadır ve eskisi kadar acı vermez. Bu nedenle korkmanıza gerek yok.

  2. Adsız

    25 Ağustos 2015 at 18:18

    bana bu aşıyı kalcadan yaptılar ama koldan oluyormus sanırım kalcadan yaptılar bana yine de korku mu bu aşı çok korkuyorum bundan 3 gün önce parmağını kenarınd a deri kalkmisti oraya da inek gübresi değdi bir şey olurmu çok moralim bozuk

    • Adsız

      25 Ağustos 2015 at 19:27

      Tetanoz, Tetani toksini ile meydana gelen ani başlangıçlı, kas spazmları ile karakterize ve ek sorunlar çıkarması nedeni ile ölüm oranları yüksek olan enfeksiyöz bir hastalıktır. Hastalık genellikle tetanojen yara olarak tanımlanan kirli ve nekrotik yaralar sonucu gelişir. Tetanozdan korunmanın en iyi yolu aşılanmaktır. Tetanoz aşıları genellikle kas içerisine yapılır ve aşının 5 yıl süresince koruyuculuğu vardır. Yara olan bölgeyi mümkün olduğunca temiz tutmak, tentürdiyot ile günde 1-2 kez silmek gerekebilir. Aşılar bitene kadar mutlaka devam edilmelidir. Toprak, ahır ve paslı işler ile uğraşırken eldiven giymekte fayda var. Yinede yara olan bölgede ağrı, uyuşukluk, iştahsızlık, uykusuzluk, baş ağrısı gibi belirtiler olur ise hemen doktora gitmen iyi olur. Çok geçmiş olsun, acil şifalar dileğiyle.

  3. Yok1

    17 Mart 2016 at 23:14

    Benim ayağıma çivi battı fakat hiç kanamadi sadece deri kalktı tetanoz lazimmi en son 5 sene önce yaptırdım

    • Sağlık Ocağım

      18 Mart 2016 at 12:24

      Tetanoz aşısının 5-10 yıl arası koruma özelliği vardır. Batan çivi paslı bir çivi ise tehlikeli olabilir. Aile hekimliğine yarayı bir göstermenizde fayda var. O bölgeyi tendürdiyot ile pansuman yapmak iyi olur. O bölgeyi temiz tutmak önemli. Bağışıklık sistemini güçlü tutmak için mide probleminiz yok ise portakal, elma, kivi ve benzeri meyvelerden günde 3-4 adet meyve yemek, kurubaklagillerden tüketmek, bol marul gibi yeşillikler tüketmek, süt, yoğurt gibi proteinli besinler tüketmek bağışıklık sistemini güçlendirmede faydalıdır.

      Geçmiş olsun.

  4. Ahmet

    10 Temmuz 2016 at 08:05

    2 hafta önce ayağımı Denizin içinde birşey kesti. Ne olduğunu anlamadım geçer diyr herhangi birşey yapmadım. Ama şuanda hala geçmedi ve zamanla ayağıma kramplar girmeye başladı. Ne yapmam gerekiyor

    • Sağlık Ocağım

      10 Temmuz 2016 at 17:37

      Aradan 2 hafta geçmiş midye kabuğu veya deniz kestanesi gibi bir şey kesmiş olsa şimdiye kadar şikayetlerinde azalma olmalıydı.

      Ayrıca açık yara ile herhangi bir işlem yapmadan (pansuman gibi) denizden çıktıktan sonra da kumda dolaşmanız ile ya da tekrar denize girmeniz ile enfeksiyon kapma riski vardır.

      Örneğin et yiyen bakteriler küçük bir yaradan bile bulaşabilmektedir. Et yiyen bakteriler kum sinekleri tarafından da bulaşabilmektedir. Kum sinekleri kumlu nehir kenarlarında ve ağaçların gölge yapmadığı yerlerde yaşarlar. Yetişkin kum sinekleri nisan ayından eylül ayına kadar görülebilirler.

      Bunlar olasılıklardır ancak tedbir ve erken tedavi de önemlidir.

      Daha fazla vakit kaybetmeden bir cildiye ya da enfeksiyon hastalıkları uzmanına gitmeniz uygun olur.

      İyi sonuçlar almanız ve sağlık dileğiyle.

  5. Adsiz

    1 Ağustos 2016 at 11:56

    En son kasım ayinda tek doz tetenos asi olmuştum 2 gün önce elimi bulaşık teli kesti çok hafif.adının koruyuculuğu devam ediyor mu? aşı yaptırmak gerekli mi ltfn chp bekliyorum sadece basın ağrıyor

    • Adsiz

      2 Ağustos 2016 at 16:08

      Ltd cvp verebilir misiniz aşıyı dün yaptırdım

      • Sağlık Ocağım

        4 Ağustos 2016 at 14:09

        Tekrar tetanoz aşısı olmuşsanız bu kadar endişelenmemeniz gerekir. Yaralanma sonrası yara yerini temizleyip tentürdiyot kullanmışsanız, doktora da gitmişseniz bu kadar panik yapmamalısınız.

        Yara yerinde şişlik, morarma, ısı artışı, genel ateşlenme, genel vücut ağrıları olur ise doktora başvurmayı ihmal etmemeniz yeterli olur.

        Yani şeker hastalarında, immün sistemini baskılayan ilaç kullanlarda, sigara kullananlarda ve enfeksiyonlara yatkınlığı olanlarda bu tür durumlar için önlem almak normal insanlara göre daha fazla önem taşır.

        Sağlıklı yaşam dileğiyle.

  6. Adsiz

    1 Ağustos 2016 at 12:05

    Kasım ayında tetenos asşısı vurdurmustum 7 ay önce 2 gün önce elimi bulaşık teli kesti çok hafif basınca ağrıyo sadece. Bu asşının koruyuculuğu devam ediyomudur? cvp verirseniz sevinirim tekrar aşı vurdurmalımıyım.

    • Sağlık Ocağım

      2 Ağustos 2016 at 22:52

      Önceden 3 doz aşılı kişilerde, hafif yaralanmalarda son 5 yıl içinde kişi aşılı ise genellikle sadece yara temizliği yeterli olur.

      3 doz aşılı olan kişiler ve son aşısı 10 yılı geçenler hafif yaralanmalarda yara temizliği+aşı+10 yılda bir aşının tutması için aşının tekrarlanması gerekir.

      Yani aşının koruculuğu yapılan doza göre değişebilir.

      Yaranıza bakılması için bir doktora gitmneizde fayda var.

      Çünkü enfeksiyon kapma gibi durumlar kişinin enfeksiyonlara yatkınlığına, kişinin immün sisteminin güçlü olup olmamasına, kişinin sigara, alkol gibi maddeler kullanımına, kişinin şeker hastası olup olmadığına, kişinin sağlıklı beslenip beslenmediğine bağlı değişebilmektedir.

      Geçmiş olması dileğiyle.

  7. ali

    2 Ağustos 2016 at 19:55

    Ben parmağımı kapıya kıstırdım kanadı ve sonrasında hastaneye tetanos ignesi oldum pansuman yaptılar fakat igneden bir ka saat sonra çenemde kasılmalar ortaya çıktı ne yapmalıyım?

    • Sağlık Ocağım

      3 Ağustos 2016 at 23:02

      Difteri, tetanoz, boğmaca aşısı bu aşılar bu üç durum içinde yapılabilen aşılardır.

      Bu aşının yan etkileri arasında aşı yerinde kızarıklık, aşı yerinde ısı artışı ve alerjik reaksiyonlardır genellikle.

      Fakat nadir olarak bu aşının yan etkileri arasında beyin iltihabının gelişmesi gibi bir risk de vardır.

      Sizin bu durumunuz psikolojik de olabilir veya reaksiyon olarak gelişebilir.

      Fakat durumdan çok rahatsızsanız hastanenin acil servisine başvurmanızda fayda var, çünkü yaradan normal bir enfeksiyon da kapmış olabilir.

      Bu tür durumlar önemlidir.

      Geçmiş olsun.

  8. yusuf

    5 Ağustos 2016 at 15:49

    kolumu paslı çivinin arkası çizdi kanadı mı kanamadı mı bilmiyorum en son 8. sınıfta(2010'da) tetanoz aşısı oldum tetanoz aşısı yaptırmalı mıyım

    • Sağlık Ocağım

      6 Ağustos 2016 at 00:51

      Bir acil servise gitmenizde fayda var, yaranın yerinin muayene edilmesi gerekebilir. Aşının dozuna göre koruyuculuğu değişmektedir.

      Ayrıca enfeksiyonlara yatkınlığınız var ise, damar tıkanıklığına neden olabilecek şeker hastalığı, tansiyon yüksekliği, kolesterol yüksekliği, sigara kullanımı gibi durumlar söz konusu ise, bağışıklık sistemini baskılayan bir ilaç kullanıyorsanız, bağışıklık sitemini zayıflatan bir hastalığınız var ise enfeksiyon kapma riski yüksek olabilir.

      Geçmiş olması ve sağlık dileğiyle.

  9. Adsız

    2 Eylül 2016 at 16:30

    Birkaç gün önce sırtımı paslı çivi kesti ama kanama olmadı. Hastaneye gidip aşı yaptırmadım. İki gün önce de sabah uyandığımda çenemde ağrı vardı ve bugünlerde çok halsizim. Bunlar tetanozdan kaynaklanan belirtiler olabilir mi? Ne yapmalıyım?

    • Sağlık Ocağım

      3 Eylül 2016 at 00:11

      Tetanoz enfeksiyonu derideki küçük bir sıyrıktan bile girebilir.

      Bundan 5 yıl öncesi gibi tetanoz aşınız yok ise vakit kaybetmeden doktora gitmeniz doğru olur.

      Tetanoz belirtileri yaralanmadan 3 gün ya da 21 gün sonra ortaya çıkabilir.

      Tetanozun en sık görülen belirtilerinden biri de çene kilitlenmesidir ve sonrasında yutma zorluğu, karın kaslarında sertleşme, kasılma, ense sertliği, ateş, terleme, kalp atım hızının artması, tansiyonun yükselmesi gibi belirtiler de görülebilir.

      Doktora gitmenizde fayda var.

      İyilik ve sağlık dileğiyle.

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Popüler Konular

Üste Git