Bulaşıcı Hastalıklar Ve Tedavileri

Sıtma Nedir? Sıtma Hastalığı Belirtileri (Malarya)

sitma-nedir
Sıtma, öldürücü bir hastalıktır. Sıtma, özellikle hastalığa neden olan parazitin bazı türleri daha çok ölüme neden olabilir. Sıtma, plasmodium adı verilen tek hücreli ve hücre içi parazit ile oluşan bulaşıcı bir hastalıktır. Dişi anofel cinsi sivrisineklerde bulunan parazitlerin, insanları ısırması ile meydana gelen, nöbetler şeklinde ateş ve titremeye neden olan yaygın bir hastalıktır.

Sıtma hastalığı nedenleri ve tedavisi

Sıtma, öldürücü bir hastalıktır. Sıtma, özellikle hastalığa neden olan parazitin bazı türleri daha çok ölüme neden olabilir. Sıtma, plasmodium adı verilen tek hücreli ve hücre içi parazit ile oluşan bulaşıcı bir hastalıktır. Dişi anofel cinsi sivrisineklerde bulunan parazitlerin, insanları ısırması ile meydana gelen, nöbetler şeklinde ateş ve titremeye neden olan yaygın bir hastalıktır.

Parazit, öncelikle karaciğer hücrelerini ve alyuvarları tutar. İnsan kanı ile beslenen sivrisinekler tarafından, hasta veya paraziti taşıyan insandan alınarak sağlıklı insanlara taşınır ve onlarda hastalanır.İnsanda sıtma yapan parazitler, sadece insan vücudunda bulunur ve rezervuarı insandır. Başka hiç bir canlıda yaşamaz ve herhangi bir ortamda da üretilemez.

Sıtma parazitini taşıyan insanlar bulunur ve tedavi edilir ise parazit ve sıtma hastalığı yeryüzünden tamamen yok olabilir. Sıtma hastalığı, dünyada görülen hastalıklar ve ölüm nedenleri arasında ilk sıralarda yer almaktadır. 1970'li yıllardan sonra ve ortalama her 10 yılda bir, binlere yaklaşan sayılar ile seyreden sıtma salgınları yaşanmıştır. Türkiye'de görülen sıtma hastalığı direkt ölümlere neden olabildiği gibi, hamilelerde düşüğe, ölü doğuma, düşük doğuma ve anne ölümlerine sebep olmuştur.

Sıtma hastalığı türleri veya çeşitleri

Sıtma parazitinin, vivax, malariae, falsiparum ve ovale olmak üzere dört ayrı türü bulunur.

Vivax türü sıtma : Üç günde bir nöbete neden olan (tersiyana sıtması) türüdür. Ölüme en az sebep olan sıtma türü olduğu için, benign sıtma denilir. Türkiye'de görülen yerli sıtma türü de vivax sıtması dır.

Malariae türü sıtma : Dört günde bir gelen nöbetlere neden olan (ouartana sıtması) türüdür. Az rastlanan bu sıtma türü, Hindistan, Asya ve tropikal Afrika'da daha sık görülür. Bu sıtma türü hava yolu ulaşımı nedeni ile bütün dünyaya yayılabilir. Türkiye'de genellikle Akdeniz ve Güneydoğuda görülür.

Falsiparum türü sıtma : Bu sıtma türünde nöbetler çok belirgin değildir. Falsiparum ile oluşan sıtma en çok ölüme neden olan sıtma türü olduğu için, malign sıtma denilir. Bu sıtma türü, daha çok Afrika, Uzakdoğu ve Güney Amerika gibi tropik bölgelerde yaygındır ve tropik sıtma olarak ta bilinir.

Ovale türü sıtma : Bu sıtma türü sadece Batı Afrika'da görülen bir sıtma türüdür. Tipik nöbetler başlamadan 2-3 gün önce hastalığa özgü olmayan belirtiler görülür.

Sıtma hastalığı belirtileri

Sıtma nedir

Sıtma nedir

Sıtma hastalığına yakalanan kişilerde görülen belirtiler, sıtmanın türüne göre değişebilir. Sıtma hastalığının tüm türlerinde görülen ortak belirtiler, yüksek ateş, üşüme, titreme ve çok fazla terlemedir.

Bazı durumlarda bu belirtilere kusma ve ishal eşlik edebilir. Bunların yanı sıra karın ağrısı, bilinç değişikliği, dalakta büyüme, karaciğerde büyüme, burun kanaması, sarılık, eklem ağrısı, öksürük ve septik şok gibi belirtilerde görülebilir.

Sıtma hastalığı teşhisi

Sıtma tanısının konulması için, doktorun hastada belli belirtileri sorgulaması gereklidir. Hastanın öyküsü sıtma tanısını kolaylaştırır. Eğer hasta sıtma görülme oranı yüksek bölgelere seyahat etmiş ise sıtma varlığı araştırılmalıdır. Hastada böyle bir ipucu var ve klinik özelliklerde saptanabilir ise laboratuvar testlerinin yapılması gereklidir.

Genel biyokimya ve genel tam kan testlerinin yanı sıra, sıtma için özel periferik kan yayması ince ve kalın damla olarak incelenmesi gerekir. Bu inceleme sonucu, özellikle kalın damlada sıtma parazitinin belli aşamalardaki formlarının eritrosit içerisinde ve normal kan içerisinde saptanması tanıda yardımcı bir testtir.

Sıtma hastalığı tedavisi

Sıtma hastalığının tedavisi kesinlikle hastanede yapılır. Teşhis konulduktan sonra hasta hastaneye yatırılır ve enfeksiyon hastalıkları uzmanları tarafından tedavi edilir. Sıtma ilaçları, eczanelerde çok kolay bulunamadığı için, sıtma savaş dairesi tarafından temin edilir.

Sıtma tedavisi ortalama 2-3 hafta kadar sürebileceği gibi, sıtmaya neden olan parazitin türüne göre bu süre değişebilir. Bazı ülkelerde görülen sıtma türlerinin ilaç tedavisine karşı direnç gösterdiği bilinmektedir. Türkiye'de bu tür sıtma vakası görülmemiş olsa da diğer ülkelerden bulaşan sıtma türlerinde bu tür vakalar görülebilmektedir.

Sıtma hastalığından korunma yöntemleri

Sıtma hastalığından korunma

Sıtma hastalığından korunma

Sıtma anofel türü sivrisinekler ile bulaşır. Bu tür sinekleri, karasinekten ayırt etmek mümkün olur iken, sivrisinekler içerisinde bunu ayırt etmek uzman olmayan kişiler için mümkün değildir. Fakat endemik (hastalığın görüldüğü bölgelerde) sivrisinek aktif durumda yani çok miktarda sivrisinek var ise sıtma parazitinin bulaşabileceğini düşünmek gereklidir.

Bu bölgelerde bataklıkların ve sazlık gibi yerlerin kurutulması önemlidir. Bunun dışında riskli bölgelere seyahat edilir iken, Afrika'ya ya da sıtmanın yaygın olduğu ülkelere gitmek zorunda kalındığında korunmak için, ilaç kullanılmalı, bu ilaç için doktor tavsiyesi alınmalı, bunun yanı sıra sivrisinek kovuculardan kullanılmalı, yatarken cibinlik kullanılmalıdır.

Ayrıca, sıtma salgını olan bölgelerde güneş battıktan sonra uzun kollu, uzun paçalı kıyafetler giyilmeli ve vücudun açık bir tarafının kalmaması oldukça önemlidir. Sıtma görülen bir ülkeye seyahat ettikten sonra, ateş yükselmesi meydana çıkar ise mutlaka bir sağlık kuruluşuna baş vurulması gereklidir.

Bulaşıcı hastalıklar ile ilgili benzer sağlık konuları

  1. En çok ölüme neden olan hastalıklar
  2. Kolera hastalığı nedir
  3. Kist hidatik nedir
  4. Şark çıbanı nedir

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Popüler Konular

Üste Git