Boğaz Hastalıkları

Ses Kısıklığı Neden Olur? Ses Kısıklığı Nasıl Geçer?

Ses kısıklığı sorunu olan insanların öncelikle su içmeye özen göstermeleri gerekir.

Ses kısıklığı nedir?

Sesin oluşumunda, akciğer havayı pompalar, gırtlakta ses telleri vardır ve ses telleri kapanır ve sesin dar bir yerden geçmesi sağlanır. Dil köküne artikülasyon sağlanır ve kafada rezonans yaparak ses ortaya çıkar. Bu işlevde herhangi bir bozukluk oluştuğunda ses kısıklığı meydana gelir. Ses kısıklığı akut (ani gelişen) veya kronik (uzun süren) şekilde olabilir.

Akut ses kısıklığı nedir: Ses kısıklığı normal olarak konuşma yeteneğinin kaybolmasıdır. Geçici kısmi ses kaybı, genellikle sesin aşırı kullanımından dolayı larenks (gırtlak) kaslarının gerilmesi veya larenjitte görülen ses tellerinin iltihaplanması sonucunda ortaya çıkar.

Kronik ses kısıklığı nedir: Kalıcı veya tekrarlanan ses kaybı; ses tellerindeki polipler, hipotiroidizmde görülen ses tellerinin kalınlaşması (tiroid bezi yetersizliği) ya da larenks, tiroid bezi veya özofagusta görülen kanserlerin neden olduğu sinirlerin larenks kaslarıyla etkileşimi sonucunda ses kısıklığı ortaya çıkabilir. Sesin tamamen kaybı ise genellikle psikolojik kökenlidir ve nadiren görülen bir durumdur.

Ses kısıklığına neden olan hastalıklar

Akciğer, havayı bazı nedenlerden dolayı pompalayamaz ve bu tür durumlarda, ses telini ilgilendiren durumlarda, boğaz içi yapılarda ses tellerinde oluşturacak durumlarda ses kısıklığı meydana gelebilir. Yani akciğerden başlayan ve kafaya kadar giden bazı fonksiyon bozuklukları nedeni ile ses kısıklığı ortaya çıkabilir.

  • Astım hastalığı
  • Kronik KOAH hastalığı
  • Bronşit iltihabı
  • Bronşit tümörü
  • Akciğer tümörü
  • Akciğer kanseri
  • Akciğer nodülleri
  • Ses teli felci
  • Ses telinin yanlış kullanımı
  • Ses teli nodülleri
  • Ses teli kanaması
  • Sesin aşırı yorulması
  • Doğumsal ses teli kistleri
  • Larenjit (gırtlak iltihabı)
  • Nezle ve grip gibi viral enfeksiyonlara bağlı hastalıklar
  • Üst solunum yolunu ilgilendiren enfeksiyonlar
  • Alerjinin neden olduğu iltihaplı durumlar
  • Gastroözofageal reflünün neden olduğu asit kaçmasına bağlı sorunlar
  • Yine reflü hastalığının neden olduğu Barret özofagus denilen yemek borusu hastalığı
  • Yemek borusu kanseri
  • Yemek borusu varisleri
  • Yemek borusu daralması
  • Özofajit (yemek borusu iltihabı)
  • Yutak iltihabı (farenjit)
  • Sinüslerin iltihabına (sinüzit) bağlı geniz akıntısı
  • Tiroid bezi kanseri
  • Tiroid bezi yetmezliği
  • Psikolojik olaylar
  • Şeker hastalığı gibi sinir sistemini tutan bazı sistemik hastalıklar
  • Boğaz bölgesine ait veya kalbe ait geçirilen bazı cerrahi operasyonlar
  • Aşırı bağırma
  • Aşırı yemek yedikten sonra yatma
  • Çok sık kusma
  • Sigara ve benzeri maddeler kullanımı ve bazı kimyasallara maruz kalma gibi birçok hastalık ya da durum ses kısıklığına neden olabilir.

Ses kısıklığının nedeni nasıl teşhis edilir?

Hasta sesinin neden kısıldığını biliyorsa belli bir süre sonra geçeceğini hasta kendisi tahmin edebilir ve bunun için evde ılık su, bitki çayları gibi boğazı yumuşatan bir şeyler ile 3-5 gün içerisinde geçer. Eğer grip, soğuk algınlığı ve larenjit iltihabı nedeni ile ses kısıklığı oluşmuş ise bunların tedavisinden sonra ses kısıklığı geçer.

Fakat doktora başvurmak gerektiren ses kısıklığı 10 gün 15 gün süresince geçmeyen ses kısıklığı var ve ilaç tedavisine ve ses istirahatine rağmen ses kısıklığı geçmemiş ise mutlaka bir KBB uzmanına başvurmak ve gereken tetkiklerin yapılması önemlidir. Bu durum için yapılan en önemli tetkik endoskopik gırtlak muayenesidir. 

Ses kısıklığı teşhisi

Ses kısıklığının nedeni nasıl tedavi edilir?

Ses kısıklığı nedeni ile doktora başvuran hastaların muayene ve tetkiklerinden sonra, eğer ses tellerinde nodül varsa hastalar öncelikle ses eğitimi için ses terapistine gönderilir. Muayenede reflü bulguları var ve ses tellerinde ödem gibi bir durum oluşmuş ise diyet tedavisi ve antiasit ilaç tedavisi verilir. Bunların yanı sıra ses kısıklığına neden olan sistemik bir hastalık varlığında bu durumun tedavisi yapılır.

Ses kısıklığı tedavisi nedene göre değişiklik gösterir. Ses tellerinde nodül olan bir hastada tedaviye rağmen (uzun süreli konuşma terapisi tedavisi) nodül kalıcı olur ve nodül tabanında daralma, sertleşme görülürse mikro larenks cerrahisi denilen (MLS) ameliyatı yapılır.

MLS ameliyatı genel anestezi altında yapılır ve ses tellerinin üzerindeki nodül eksize edilerek çıkarılır fakat ses telleri sürekli yanlış kullanılır ve sürekli birbirine çarpıtılarak zarar verilirse nodülü çıkarma ameliyatı çok fazla etkili olmaz ve nodül tekrarlayabilir, bu nedenle ses teli nodülü olan hastalarda tedavinin yanı sıra ses eğitimi almaları da önemlidir. Kısacası ses kısıklığı tedavisi nedene yönelik yapılır.

Ses kısıklığı (sesin kısılması) nasıl önlenir?

Ses kısıklığı olmaması için beslenme kadar sesin kullanımı, kişinin yaşadığı ev ya da bulunduğu ortamın nemi, kişinin sesini kullanmayı öğrenmesi gibi faktörler de önemlidir.

  • Evin veya iş yerinin nem seviyesi de çok önemlidir ve ortam neminin %40 olması idealdir.
  • Günlük su içme miktarı ses kısıklığını önlemede oldukça önemlidir. Özellikle ses telleri nemli tutulması gereken yapılardır.
  • Çok fazla çay, kahve tüketimi, sigara kullanımı, alkol tüketimi, asitli içecekler, baharatlı yiyecekler, çok fazla abur cubur tüketmek ses telleri için zararlıdır. Çay ve kahvenin idrar söktürücü özelliği vardır ve boğazda kuruluğa neden olabilir. Ayrıca fazla içilen çay, kahve ve alkol reflü şikayetini arttırabilir ve reflüyü arttıran yiyecek ve içecekler ses kısıklığının artmasına yol açar.
  • Mümkün olduğunca bağırmamak ve bağırmadan konuşmak ses kısıklığına sebebiyet vermemek ve boğazda herhangi bir hasar oluşturmamak için çok ama çok önemlidir.
  • Konuşurken boyunda damarlar çok fazla belirgin hale gelirse bir sorun olduğuna işaret edebilir. Konuşurken veya bağırırken boğazda gerilme, hassasiyet, ağrı, sızlama gibi sorunlar oluyor ise boğaz içindeki yapılarda bir problem varlığı araştırılmalıdır.
  • Ses kısıklığı sorunu olan veya reflüsü olan kişilerin yastıkları yüksek olmalı, yatmadan ya da uzanmadan en az 2-3 saat önce su dışında yeme, içme bırakılmalıdır.
  • Özellikle sesi ile çalışan insanların (öğretmenler, yöneticiler, siyasetçiler, spikerler, müzik ile uğraşanlar, cami hocaları ve benzeri işler) cümlelerin arasında nefes almaları, ikinci cümlenin ilk kelimesinde nefes alınması gibi, boğazın kuruduğunu hissetmeden su yudumlamak gibi önlemler ile ses tellerini koruyabilirler.

Ses kısıklığında faydalı yöntemler

Ses kısıklığı olanlar nelere dikkat etmeli?

Ses kısıklığı sorunu olan insanların öncelikle su içmeye özen göstermeleri gerekir. Çünkü su içildiği zaman ses tellerinin nemi korunur. Su tüketimi arttırıldığında suyun balgam söktürme özelliği de vardır ve ses tellerinin üzerine gelen balgamın atılımını sağlar. Günlük yaşamda su tüketimi ve su içmeyi unutmamak çok önemlidir.

Midenin asit miktarını arttıran, midede sindirimi zor olan yağlı kızartmalar, asitli içecekler ve sindirimi zor gıdalardan uzak durulmalıdır. Özellikle akşam yatmadan en az iki-üç saat önce su dışında hiç bir gıda tüketilmemelidir. Süt içilmesi bile mide asidini arttırabilir.

Mentol ve okaliptüs içerikli buhar uygulamak ses tellerinde oluşan ödem ve mikropları öldürmede etkilidir. Aynı şekilde papatya buharının, ada çayı gargarası ve ada çayı pastillerinin faydalı olduğu da bilinmektedir.

Vicks gibi jellerin sıcak su buharını koklamak iyi gelebilir. Ayrıca ses tellerine ve boğaz sorunlarına iyi gelen diğer bir şey de meyan balı diye bilinen, meyan balının pirinç tanesi kadar parçasını yan damağa dilin bir kenarına yerleştirerek yavaş yavaş eriyen aromayı yutkunmak bilinen en iyi doğal yöntemlerden biridir. Bu işlem ara sıra üst üste birkaç gün uygulanabilir.

Benzer sağlık yazıları

  1. Ses teli felci nedenleri, belirtileri ve tedavisi
  2. Çocuklarda konuşma bozukluğu neden olur
  3. Yemek borusu daralması neden olur
  4. Gırtlak polipleri nedenleri ve tedavisi
  5. Gırtlak iltihabı (larenjit) nedenleri ve tedavisi

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Popüler Konular

Üste Git