Hastalıklar ve Tedaviler

Pankreas Kistleri Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi

Pankreas kistleri neden olur
Pankreas kistleri, pankreas kanallarının tıkanmasının ya da pankreatit (pankreas iltihabının) kistlerin oluşumunda etken olduğu düşünülmektedir.

Pankreas kistleri hastalığı nedir?

Pankreas kistleri, pankreas kanallarının tıkanmasının ya da pankreatit (pankreas iltihabının) kistlerin oluşumunda etken olduğu düşünülmektedir. Pankreas kistlerinin büyük kısmı basit kist denilen herhangi bir risk oluşturmayan, küçük kısmı ise kanserleşme gösteren riskli kistler olabilir. Bazı kistik tümörler ise zaten kanserdir. Basit pankreas kistlerinde genellikle takip gerekir iken, tedavi gerekmeyebilir.

Pankreas kistlerinin bazıları kanser ile birliktelik gösterdiğinden bu kistlerde cerrahi tedavi gerekir. Hastada pankreatit öyküsü yok ise pankreasın tüm kistik lezyonları, iyi huylu olduğu kanıtlanmadığı sürece tümör olarak kabul edilmelidir. Bu tümörlerin ayırıcı tanısı oldukça zordur ve tedavi yönünden büyük önem taşır. Seröz kistik tümörler iyi huylu kabul edilir iken, müsinöz kistik tümörler çoğunlukla kötü huyludur.

Pankreas kistlerinin türleri

Pankreas kistleri, gerçek kistler, edinsel kistler (psödokist ve parazitlere bağlı kistler) ve pankreasın kistik tümörleri şeklinde 3 grupta değerlendirilir. Pankreasın kistik neoplazileri (PKN) pankreas kistik lezyonlarının % 10-15'ini, tüm pankreas neoplazilerinin ise % 1-5'ini oluşturur. Pankreas kistleri radyolojik görüntüleme yöntemlerinde ki gelişmeler sayesinde daha fazla tanınmaya başlamıştır. Müsinöz kistik neoplaziler (MKN) ve intraduktal papiller müsinöz neoplaziler (İPMN) farklı oranlarda malignite (kötü huylu) olma ihtimali taşıyan kistik lezyonlardır.

İyi huylu (benign) değişkenlik gösteren ve kötü huylu (malign) kistlerin tespiti, tedavi planını yapmayı sağlar. Pankreas kistlerinin % 70-75'ini pankreatik psödokistler oluşturur ve kalan olguların çoğu kistik neoplazmalardan meydana gelir ve bu kistlerin psödokistlerden ayrımı zor olabilir. Pankreasın doğumsal kistleri çok sık görülmez ve genellikle (benign) iyi huylu seyreder.

Bu kistler herhangi bir yaşta çekilen bilgisayarlı tomografik görüntülemede ya da ultrasonografik görüntülemede ortaya çıkar. Birden fazla veya diğer organlarda da yerleşim gösterebilir. Lakin tek ise, psödokistler ile ya da kistik neoplaziler ile karışabilir ve ayırıcı tanı için cerrahi girişim uygulanabilir. Doğumsal kistlerde epitelyal tabaka var iken, psödokistlerde yoktur. Kistik fibröz, pankreasın doğumsal gerçek kistleridir ve ter bezlerini, pankreas ve bronşiyal muköz glandları tutar.

Pankreas kistleri belirtileri

Pankreasın kistik neoplazileri hastalarının büyük çoğunluğunda belli bir belirti genellikle yoktur. Fakat kistin yerleşim yeri ve çapına göre en sık görülen belirti karın ağrısı, kilo kaybı, sarılık ve psödokistlerde karında kitle, kusma, bulantı ve iştahsızlık gibi bazı belirtiler görülebilir. Pankreas kistleri bazı hastalarda ve bazen pankreatit gelişmesine neden olabilir.

Pankreas kistleri teşhisi

Pankreas kistleri belirtiler

Pankreas kistleri teşhisi

Pankreasın kistik neoplazilerinde iyi huylu, kötü huylu ayrımı için en sık kullanılan tanı metotları ultrasonografi (USG), bilgisayarlı tomografi (BT), manyetik rezonans görüntüleme (MRG) / MRCP, ERCP, endosonografi (EUS) ve kistik sıvı analizleridir. Tüm batın ultrasonografi tetkiki çoğu sağlık kuruluşlarında bulunduğu gibi, pankreas kistleri tanısında doğruluk oranı % 50 civarıdır. Konstratlı tomografi tetkiki pankreasın kistik lezyonları tanısında genellikle ilk tercih edilen yöntemdir.

BT görüntüleme tetkikinin pankreas kistlerinin türlerini belirlemede doğruluk oranı % 20-90 arasındadır. MRG / MRCP özellikle 2 cm'den küçük kistlerde daha sık kullanılmakta ve kistin kanal ile ilişkisini, yan etkiye neden olmadan göstermeyi sağlar. ERCP kistin kanal ile ilişkisini göstermede en iyi tanı yöntemidir. EUS tetkiki pankreasın kistik neoplazilerinde yaklaşık 35 senedir hem tanısal hemde terapötik amaçlı kullanılan ve doğruluk oranı % 40-90 arasında değişen bir yöntemdir. Pankreasın kistik lezyonları non-neoplastik ve neoplastik kistik lezyon olarak ikiye ayrılır. Müsinöz kist adenomlarda ince iğne aspirasyon biyopsi tetkiki yapılır.

Pankreas kistleri tedavisi

Pankreasın kistik neoplazileri ön tanısı konulan hastalarda kistin biyolojik şekli önceden bilinmediği için, bu hastaların tedavi ve takip yöntemleri tam olarak bilinmemektedir. Kistik lezyonun yerleşim yeri, büyüklüğü, klinik bulguları, hastanın yaşı ve medikal durumu özellikle de premalign veya malign özelliklerinin varlığına göre farklı tedavi ve takip çözümleri önerilmektedir. Fakat genel olarak pankreatit şikayeti olmayan ve kistik neoplazi ön tanısı alan tüm hastalarda cerrahi tedavi ön planda tutulur.

Pankreasın kistik neoplazileri ön tanısı alan hastalar klinik muayene, radyolojik tetkikler ve laboratuvar incelemeleri ışığında dikkatli bir şekilde değerlendirilmelidir. Malignite potansiyeli ve cerrahi riskler hasta bazında değerlendirilerek karar verilmelidir. Pankreas kistlerinin kötü huylu olma ihtimali söz konusu olan hastalarda cerrahi tedavi seçeneği önerilir.

Pankreas hastalıkları ile ilgili benzer sağlık yazıları

  1. Pankreas kanseri nedenleri, belirtileri ve tedavisi
  2. Pankreatit (pankreas iltihabı) neden olur
  3. Pankreas kanseri tedavisinde yeni gelişmeler
  4. Akut karın ağrısı neden olur
  5. Kanser haftası ve kanser nedir

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Popüler Konular

Üste Git