Hastalıklar ve Tedaviler

Menopoz Nedir? Menopoz Belirtileri Ve Tedavisi

menopoz-doemi-nedir
Menopoz, Yunanca'da mens-ay, poz -durmak anlamına gelmektedir. Pratik yaşamda menopoz = kadının doğurganlık döneminin bitişidir. Östrojen hormonunun azalmasına bağlı olarak adet görmenin sonlanması dır ve çoğunlukla 45-55 yaşları arasında en az 1 sene boyunca hiç adet görmemiş kadın kesin menopoza girmiş anlamına gelir.

Menopoz döneminde neden değişimler olur?

Menopoz, Yunanca'da mens-ay, poz -durmak anlamına gelmektedir. Pratik yaşamda menopoz = kadının doğurganlık döneminin bitişidir. Östrojen hormonunun azalmasına bağlı olarak adet görmenin sonlanması dır ve çoğunlukla 45-55 yaşları arasında en az 1 sene boyunca hiç adet görmemiş kadın kesin menopoza girmiş anlamına gelir.

Bu duruma bağlı olarak kadınlarda fizyolojik, psikolojik ve davranış değişiklikleri görülmektedir. Bunlar ile birlikte beslenme alışkanlığındaki değişmeler beden ve ruh sağlığını etkilemektedir. 45 yaşından öncesi erken menopoz, 55 yaşından sonrası geç menopoz dur. Menopoz öyle bir anda meydana gelmez. Menopoz yavaş yavaş ilerleyen bir süreçtir. Menopoz dönemi kadınlarda yaşlılığa geçişin en önemli başlangıç noktasını gösterir.

Menopoza girme yaşını etkileyen faktörler

Menopoz yaşı genetik geçişli özellik gösterir iken, ırk, beslenme, doğum sayısı, sigara kullanımı, geçirilen ameliyatlar, kanser tedavileri (radyoterapi, kemoterapi gibi), kadının sosyal ve ekonomik yaşam kalitesi, çevresel faktörler, genital faktörler, kötü yaşam şartları, kadının genel sağlık durumu gibi etkenler menopoz yaşını etkileyebilir.

Menopoz belirtileri

Menopoz belirtileri kişiden kişiye değişiklik gösterebileceği gibi, genellikle uyku bozuklukları, uykuya dalmada zorluk çekme, uyuma süresinin kısalması, kemik erimesi, 5'inci yıldan itibaren artış gösteren kalça ve vertebra kırığı oluşması riski, adet düzensizlikleri, cilt ve tırnaklarda incelme, kalp ve kan yağları değişiklikleri, inme riskinin artması, vajinal kuruluk, vajinal akıntıda artış, sık sık vajinal enfeksiyon, cinsel ilişki sırasında ağrı, kaşıntı ya da yanma gibi sorunlar, sıcak basması, üşüme, terleme ya da çarpıntı, duygu durum değişiklikleri, depresyon, ağlama krizleri, sinirlilik gibi belirtiler menopoz döneminde görülen genel belirtilerdir.

Menopoz döneminde fiziksel değişiklikler

Menopoz belirtileri

Menopoz belirtileri

Menopoz döneminde sık karşılaşılan fiziksel değişiklikler, ateş basması, gece terlemeleri, çarpıntı, baş dönmesi, baş ağrısı, halsizlik, uyku bozuklukları, kas ve eklem ağrıları, cinsel organlarda çekilme, vajinal kuruluk, vajinal akıntıda artış, sık sık vajinal enfeksiyon, cinsel ilişki sırasında ağrı, sık sık idrara çıkma ya da idrar kaçırma problemleri, iştah artışı ve kilo alma ve tüylenme gibi değişikler menopoz dönemi sık görülen fiziksel değişikliklerdir.

Menopoz döneminde psikolojik değişiklikler

Menopoz döneminde sık karşılaşılan psikolojik sorunlar, kaygı bozukluğu, depresyon, unutkanlık, sinirlilik, kolay ağlama, üzücü olayları daha fazla hatırlama, konsantrasyon eksikliği, uykusuzluk, çabuk öfkelenme, toplumdan uzaklaşma isteği, cinsel istekte azalma gibi değişiklikler görülür ve menopoza ait bu belirtiler sadece 1 ay sürebileceği gibi yıllarca da sürebilir.

Menopoz döneminde cilt (deri) değişiklikleri

Yaşın ve östrojen hormonu salgısının azalması nedeni ile bedeni örten deride bazı değişiklikler başlar. Örneğin, vücut cildinde incelme, saçlı deride ve vücutta kıl folikülleri yoğunluğunun azalması, yağ ve ter bezlerinin çalışmasındaki bozulma nedeni ile cilt kuruluğu ve cilt esnekliğinde bozulma, cildin kolay yara olması ve bu yaraların zor iyileşmesi, çene, dudak üstü, göğüste ve karında kalın tüylerin çıkması, koltuk altı ve pubik tüylerde seyrelme, damarların belirgin hale gelmesi, ciltte morluklar gibi cilt sorunları menopoz döneminde görülen sorunlardır.

Menopoz döneminde sindirim sistemi değişiklikleri

Ağız mukozası östrojen reseptörleri bakımından oldukça zengindir. Östrojen salgısının azalması ile beraber menopoz döneminde, ağız kuruluğu, ağızda kötü tat, diş eti hastalıkları, bağırsak spazmı nedeni ile kabızlık, ishal, karın bölgesinde gerginlik hissi ve hemoroitlerde artış, midede reflü ve gastrit ve safra taşında artış gibi değişiklikler ve sorunlar ortaya çıkar.

Menopoz döneminde kilo değişiklikleri

Östrojen salgısındaki değişiklikler doğrudan ya da dolaylı olarak diğer hormonları ve metabolizmayı etkiler. Menopoz döneminde iştah artışı, yeme alışkanlığında değişiklikler, fiziksel aktivite azlığı, vücutta yağ artışı ve bunlara bağlı kilo alımı görülür. Bu nedenle menopoz döneminde spor yapılmalı, yürüyüş yapılmalı, beslenme düzenlenmeli, gerekir ise diyetisyen yardımı alınmalıdır.

Menopoz döneminde kardiyovasküler değişiklikler

Günümüzde tüm dünyada koroner kalp hastalığı kadın ve erkek popülasyonda önde gelen ölüm nedenleri arasında yer almaktadır. Doğurganlık döneminde kadınlarda erkeklere oranla kalp hastalığı riski daha az iken, menopoz döneminde ve 50 yaşlarından sonra kadınlarda erkeklere oranla kalp ve damar hastalığı riski daha yüksektir.

Kadınların, menopoz döneminde kalp ve damar hastalığı riskini azaltmak için diyetisyen yardımı almaları, beslenme düzeni sağlamaları, sportif aktiviteler yapmaları gibi önlemler ile menopoz döneminde kalp ve damar hastalıkları riski azaltabilirler.

Menopoz döneminde kas ve iskelet sistemi değişiklikleri

Menopoz dönemi meydana gelen değişiklikler

Menopoz dönemi meydana gelen değişiklikler

Kemik hücrelerinde östrojen reseptörleri vardır ve östrojenin kemik metabolizmasında emilimi bastırma ve yapımı arttırıcı etkisi bulunmaktadır. 20-30'lu yaşlarda erkek ve kadınlardaki kemik kütlesi pik yaparak en yüksek seviyeye çıkar ve bu aşamada kemik yapım ve yıkımı dengededir. Erişilen bu kemik kütlesi kişiden kişiye farklılık gösterebileceği gibi, belli oranda genetik, beslenme ve sportif aktiviteler ile ilişkilidir.

İnsanlarda kırk yaşlarından sonra kemik kütlesinde yılda 0.5 oranında kayıplar başlar. Kemik kütlesinde azalmaya ve zayıflamaya neden olan faktörler arasında beslenme. vitamin ve mineral eksiklikleri, sigara kullanımı, kişinin genel sağlık durumu, alkol kullanımı, aşırı kafein tüketimi ve aşırı zayıflıktır. Bu nedenle menopoz döneminde beslenmenin düzenlenmesi, fiziksel aktivitenin arttırılması, vitamin ve mineral alımının düzenlenmesi gibi önlemler alınmalıdır.

Menopoz döneminde kan ve lipid değerleri

Menopoz dönemi kan ve lipid değerlerinde de değişiklikler ortaya çıkar. Örneğin, total kolesterol değerlerinde yükselme, LDL (kötü) kolesterol değerlerinde yükselme, Lp (a) (lipoprotein) değerlerinde yükselme, trigliseridlerde yükselme, HDL (iyi) kolesterol değerinde düşme gibi belirtiler görülebilir.

Menopoz döneminde sık görülen hastalıklar

Kemik hastalıkları menopoz döneminde sık karşılaşılan problemlerdir. Nedenleri ise yetersiz kalsiyum alımı, hormonal dengesizlik, emilim yeteneğinin azalması gibi nedenlerden dolayı kemiklerden kalsiyum çekilmesi gelişir.

Kalp ve damar hastalıkları menopoz döneminde ve menopozdan sonra oldukça sık görülür. Nedenleri ise östrojen seviyesinin azalması sonucu LDL (kötü) kolesterol düzeyi artar ve aşırı kolesterol damarlarda tıkanma oluşturur. Bunlara bağlı olarak kalp krizi ve inme riski artar.

Menopoz döneminde hormon tedavisi

Yakın zamanlara kadar östrojen hormonu alımının menopoz belirtilerini azalttığı ve ateroskleroz (damar tıkanıklığı) ile osteoporozu (kemik erimesini) yavaşlattığı düşünülmekte ve menopoz dönemindeki kadınlara verilmekte idi.

Fakat günümüzde östrojenin endometriyal (rahim mukozası) ve bazı meme kanserleri ile ilgili olabileceği konusunda bilgiler vardır. Östrojen hormon tedavisi alanlarda kalp krizi ve inme riskinde artış olduğuna dair bilgiler nedeni ile östrojen tedavisi (post menopozal hormon yerine koyma tedavisi) yeniden gözden geçirilmektedir.

Perimenopoz nedir?

Perimenopoz, menopoza geçiş dönemleridir. Son adet kanamasından önce geçen 5-6 yıl kadar olan dönem perimenopoz dönemi olarak adlandırılır. Kadın vücudunda menopoz ile ilgili değişikliklerin başladığı yıllardır. Düzensiz adet kanamaları, ateş basması, vajinal kuruluk, duygusal değişiklikler perimenopoz döneminde en sık görülen şikayetlerdir. Perimenopoz döneminde çok sık görülen bir durum olmasa da hamile kalınabilir. Bu nedenle hamilelik düşünmeyen çiftler perimenopoz döneminde de doğum kontrol yöntemlerini bırakmamalıdır.

Erken menopoz nedir?

Erken menopoz nedir

Erken menopoz nedir

Menopoz dönemi genellikle 40-45 yaşları arasında meydana gelen bir süreçtir. Bu yaşlar arasında gerçekleşen menopoz dönemi doğurganlık yeteneğinin bitişi şeklinde adlandırılır. Menopoza giren bir kadın çocuk doğurma özelliğini yitirmiştir.

Lakin 35-40 yaşları arasında kesilen adet kanamaları erken menopoz olarak tanımlanır. Erken menopoza giren bazı kadınlarda çocuk sahibi olma gerçekleşebilir iken, bazı kadınlar ise yardımcı üreme teknikleri ile hamile kalabilmektedirler. Kadının adet döngüsü bir yılı geçmiş ve bu süre içinde hiç adet olmamış ise menopoz tanısı konulabilir.

Erken menopoz dışında normal menopozun geri dönüşü yoktur. Normal menopoz döneminde kadının doğurganlık dönemi bitmiştir ve kadının hamile kalma gibi bir şansı yoktur. 40 yaş altı kadınlarda erken menopoz tanısını koymak önem arz eder. Bazı yumurtalık sorunlarında tekrar adet kanaması başlayabilir ve hiç bir yardımcı üreme tekniği kullanılmadan hamilelik gerçekleşebilir.

Geç menopoz nedir?

Bir kadın 54 yaşına geçmesine rağmen adet kanamaları sürüyor ise bu durum geç menopoz şeklinde tanımlanabilir. Geç menopoz genetik olabileceği gibi, şeker hastalığı gibi bazı sistemik hastalıklar da geç menopoza girmeye neden olabilir. Menopoza geç giren kadınlarda rahim kanseri ve meme kanseri riski daha fazladır.

Postmenopoz dönemi nedir?

Postmenopoz dönemi (menopoz sonrası dönem), kadının gördüğü son adet kanamasından sonra yaşadığı döneme menopoz sonrası (postmenopoz dönemi) denir. Tıpta bu dönem iki guruba ayrılır. Son adet tarihinden itibaren ilk 5 yılda erken menopoz sonrası dönem, 5'inci yıldan sonra ölünceye kadar geçen süreye geç menopoz sonrası dönem denir.

Doğal menopoz nedir?

Herhangi bir hastalık ya da tıbbi bir uygulamaya bağlı olmadan, adet kanamalarının kendiliğinden kesilmesi doğal menopoz olarak adlandırılır. Doğal menopoz yaş aralığı 42-43-55-58 yaşları arasıdır. Batı toplumunda menopoz yaşı ortalama 51'dir. Türkiye'de menopoz yaşı konusunda kesin bir bilgi bulunmamakla birlikte 47- 50 yaşlarıdır. Kadınların % 10 kadarı 40 yaşında, % 0,1 kadarı 30 yaş altında menopoza girmektedir.

Doğal menopoz yaşını sigara kullanımı ve genetik faktörler etkilemektedir. Sigara içen kadınlar sigara içmeyen kadınlara oranla ortalama 1.5 veya 2 yıl önce menopoza girer. Her kadının menopoz dönemi farklı geçer. Fakat hepsi için ortak doğru olan, menopoz döneminin kadının sağlığını gözden geçirmek ve sonraki yaşamının düzenlenmesi için fırsat sağlamasıdır.

Menopoz dönemi ve cinsel yaşam

Menopoz dönemi cinsellik

Menopoz dönemi cinsellik

Cinsel istek menopozdan etkilenmez. Cinsellik kadında öğrenilebilen bir davranıştır. Menopoza girerken ve uyum döneminde yaşanan duygusal değişimler nedeni ile cinsel istekte azalmalar olabilir. Bu durumda uygun tedaviler ve danışmanlık almak gerekebilir.

Aksi taktirde eksik kadın olma duygusu, değersizlik duygusu ve hastalık duyguları nedeni ile cinsel istekteki azalmalar uzun sürebilir. Vajinal kuruluk, vajen giriş çıkışında gerginlik ve cinsel ilişki sırasında ağrı nedeni ile cinsel istekte azalmalar olur. Bu tip sorunlar kayganlaştırıcı jeller ve krem şeklinde uygulanan hormon tedavisi ile çözülebilir. Kadının menopoz döneminde, eşinin olgunluğu ve anlayışı büyük önem taşımaktadır.

Menopoz dönemi ile ilgili benzer sağlık konuları

  1. Menopoza girme yaşı uzatılabilir mi
  2. Menopoz dönemi ateş basması
  3. Menopoz dönemindeki rahatsızlıklara bitkisel tedavi
  4. Menopoz döneminde hormon tedavisi ve kanser riski

2 Yorum

  1. Adsız

    7 Temmuz 2015 at 18:01

    Ben 42 yaşındayım yaklaşık 3 yıldır burada yazılan menopoz belirtilerini yaşıyorum. Fakat halen adet görüyorum ama düzensiz menopoz başlamış olabilir mi? menopoza girmiş arkadaşlar yardımcı olur musunuz.

    • Adsız

      8 Temmuz 2015 at 16:18

      Menopoz adet dönemlerinin kalıcı olarak kesilmesinden 1 ile 5 yıl önce başlayan bir süreçtir. Ön menopoz (premenopoz) şeklinde tanımlanan bu süreçte adet kanamaları sürer ancak hormonal dalgalanmalardan dolayı farklı derecede sıkıntılar yaşanabilir. Türkiye'de menopoza girme yaşı ortalama 46-47 yaşları arasıdır. Siz 42 yaşında olduğunuza göre belki yakın dönemlerde başlamış olabilir. 42 yaşında menopoz süreci başlamış olması çok erken değildir. Bir kadın doğum uzmanına gidip hormon testleri yaptırabilirsiniz.

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Popüler Konular

Üste Git