Hastalıklar ve Tedaviler

Mamografi Nedir? Mamografi Nasıl Çekilir?

Mamografi, göğsü incelemek için yapılan X- ışını incelemedir.

Mamografi teşhis yöntemi ne için kullanılır?

Mamografi, göğsü incelemek için yapılan X- ışını incelemedir. Göğüs X- ışını levhası ile plastik bir kapak arasında düzleştirilerek mümkün olduğunca fazla doku görüntülenir.

Mamografi meme kitlelerini araştırmak ve göğüs kanserini taramak için kullanılır. İngiltere’de 50 ile 70 yaşları arasındaki kadınların üç yılda bir rutin olarak mamografi yaptırmaları önerilmektedir. Bu taramalar meme kanserini erken teşhis etmek ve meme kanserinden ölüm oranlarını azaltmak için çok önemlidir.

Mamografi meme kanseri taramasında dünyada ortalama 40-50 yıldır kullanılmaya başlanmış bir yöntemdir. Gün geçtikçe teknolojik gelişmeler ile farklı cihazlar üretilmiştir. Klasik cihazların yanı sıra, günümüzde tamamen djital olarak kullanılan mamografi cihazları da bulunmaktadır. Bu cihazlar sayesinde görüntü djital olarak alınmaktadır. Rutin bir meme taramasında her iki meme için ikişer tane görüntü alınır ve toplamda dört film çekilir.

Mamografi nasıl çekilir?

Meme dokusu cihazdaki iki plaka arasına sıkıştırılarak görüntü elde edilir. Hastalara göre sıkıştırmak kelimesi ürkütücü gelse de çok fazla şikayet eden olmamıştır. Sıkıştırma işlemi mutlaka gereklidir ve görüntü netliğini sağlar, zaten bu esnada çok fazla ağrı ve acı hissedilmediği hastalar tarafından belirtilmiştir.

Bu işlem sırasında filmlerin çekim süresi toplam dört film çekildiği için 5-6 dakika kadar sürer ve sonuçların değerlendirilmesi ile birlikte 15 dakikalık bir süre gerektirir. Mamografi çekimi sırasında daha az acı hissetmeleri için hastaların meme dokusundaki hassasiyetin en az olduğu adet kanamasının 7. veya 10. günü bu işlemin yapılmasının daha uygun olduğu bilinmektedir.

Mamografi nasıl çekilir

Mamografi nasıl çekilir

Mamografi çektirecek kişi nelere dikat etmeli?

  1. Mamografi çektirmek için en uygun zaman meme dokusunun hassas olmadığı, adet kanamasından bir hafta veya 10 gün sonrasıdır.
  2. Mamografi çektirecek kadın hamilelikten şüphe ediyorsa işlemi yapacak teknisyen veya doktor bilgilendirilmelidir.
  3. Mamografi çekileceği gün kadının deodorant, parpüm gibi ürünler kullanmaması gerekir, çünkü deodorant kalıntıları kalsiyum birikintisi olarak görülebilir ve yanlış teşhise neden olabilir.
  4. Herhangi bir şikayeti olan kadın mamografi işleminden önce doktoruna veya teknisyene şikayeti konusunda bilgi vermelidir.
  5. Mamografi tetkiki çektirmeye giderken varsa eski mamogramlar da götürülmelidir.

Mamografi tetkiki kaç yaşından sonra yapılır?

Mamografi iki amaç ile kullanılır ve bunun birincisi tarama amacı ile, ikincisi ise memede her hangi bir problem olup olmadığını kontrol etmek içindir. Tarama 40 yaşından sonra başlar ve 40 yaşından sonra günümüzde dünya genelinde kabul edilen protokol mamografi taramasının her sene yapılmasıdır, fakat bazı kadınlarda daha erken mamografi taramasına başlanabilir. 

  1. Daha önceden meme kanseri geçirmiş kadınlarda
  2. Ailesinde veya yakın akrabalarında meme kanseri olan ve özellikle menopoz öncesi meme kanseri teşhisi konulan kadınlarda
  3. Daha öncesinden biyopsi yapılan ve a-tipi lezyonları olan kadınlarda
  4. Meme kanseri mutasyon genleri olan (BRCA1-BRCA2) bunların pozitif olanları ve pozitif olma ihtimali yüksek olan kadınlarda
  5. Erken yaşta göğüs duvarı ışınlanan (radyoterapi tedavisi almış) kadınlarda

Üstteki özellikleri taşıyan kadınlarda 40 yaşından önce de mamografi taraması başlanabilir.

Ailesinde meme kanseri olan kadının, ailesindeki hasta kaç yaşında bu hastalığa yakalandı ise o hastanın yakalanma yaşından on sene önce tarama yapılması önerilir. Mutasyon genleri pozitif olanlarda yine 25 yaşında mamografi taraması yapılabilir. Radyoterapi tedavisi gören kadınlarda da tedaviden ortalama 7 sene sonra taramaya başlanabilir.

Mamografi taraması zarar verir mi?

Radyasyonun kanser riski taşıdığı bir gerçektir ancak mamografi ilk çekilirken dozlar düşük ayarlanır. Dünyada ortalama 40-50 senedir mamografi tarama amaçlı kullanılmakta ve şimdiye kadar mamografi kullanılmasında herhangi bir risk veya risk artışı olduğu konusunda bilinen bir veri yoktur.

Düzenli bir mamografi çekiminde verilen doz ortalama iki tane akciğer filmine verilen doz kadardır veya sinüzit için çekilen bir tomografi filminden (en az X ışını olan bir film bu) mamografi filmi bundan sadece iki kat fazla doz içermektedir. Riskli durumlarda altı ayda bir mamografi çekilmesi önerilebilir.

Hamilelik ve emzirme döneminde mamografi çektirmek bebeğe zarar verir mi?

Hamilelerin diğer X ışını içeren tetkikler gibi mamografi çektirmesi de önerilmez. Ancak bu konuda şikayeti olan hamilelerde mutlaka gerekliyse sonografi veya emar denenebilir fakat mamografi çekilmez.

Emziren kadınlarda mamografi çekilmesinin bilinen bir zararı olmadığı için gerekli durumlarda emziren annelerde de mamografi çekilebilir veya sonografi çekilmesi daha uygun olur.

Mamografinin avantajları

  1. Meme kanseri teşhisinin erken konulmasına ve meme kanserinden ölüm oranlarını azaltmada mamografi oldukça değerli bir teşhis yöntemidir.
  2. Meme kanseri teşhisinde henüz mamografinin alternatifi yoktur.
  3. Mamografi tetkikinden sonra vücutta radyasyon kalmaması da önemli bir avantajdır.

Mamografi çekildikten sonra bir şikayet görülür mü?

Göğüsler mamografi sırasında baskıya uğradığı için doğal olarak biraz rahatsızlık hissi yaşanabilir. Eğer sık sık mamografi taraması uygulanacak ise daha sonra yapılacak tetkikte mamografiyi çeken teknisyen bu konuda uyarılabilir.

Meme hastalıkları ile ilgili benzer sağlık yazıları

  1. Meme kanseri neden olur
  2. Memenin iyi huylu hastalıkları
  3. Memenin paget hastalığı neden olur
  4. Meme ağrısı neden olur
  5. Meme iltihabı (mastit) nedenleri ve tedavisi
  6. Gençlerde meme kanseri olur mu

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Popüler Konular

Üste Git