Görme Bozuklukları

Makula Deliği Nedir? (Gözün Sarı Noktasında Delik Neden Olur?)

retine-dekolmani
Makula deliği, görme merkezinin tam ortasında oluşan delinmedir. Makula deliği idiyopatik (nadeni belli olmayan) ya da dejeneratif miyopi, enflamatuar, iltihabi hastalıklar veya vasküler hastalıklar sonrası gelişen kistoid makula ödemi, göz travmaları, cerrahi girişimler, ışık koagülasyonu, solar retinopati ve epiretinal membran kontraksiyonu sonucunda gelişebilir.

Makula deliği belirtileri ve tedavisi

Makula deliği, görme merkezinin tam ortasında oluşan delinmedir. Makula deliği idiyopatik (nadeni belli olmayan) ya da dejeneratif miyopi, enflamatuar, iltihabi hastalıklar veya vasküler hastalıklar sonrası gelişen kistoid makula ödemi, göz travmaları, cerrahi girişimler, ışık koagülasyonu, solar retinopati ve epiretinal membran kontraksiyonu sonucunda gelişebilir.

İdiyopatik (nedeni belli olmayan) makula deliği, genellikle 60-70 yaşları arasında ve genellikle sağlıklı insanlarda da görülebilir. Makula deliğine sebep olan etkenler tam olarak bilinmese de, göz yaşın ilerlemesi ile birlikte bazı değişikliklere uğrar ve vitreus adı verilen göz içi sıvısı zamanla büzüşerek görme merkezine bir çekinti kuvveti uygular ve bu bölgede delik meydana gelir.

Makula deliğinin genel olarak görülme sıklığı % 1'den azdır. Makula deliği kadınlarda erkeklere oranla daha sık görülür. Özellikle ameliyat ile rahmi alınan ve östrojen tedavisi gören kadınlarda makula deliği daha fazla görülmektedir. Makula deliği çok nadir olarak diğer gözdede gelişebilir.

Makula deliği evreleri

Makula deliği genellikle 4 evrede değerlendirilir.

Evre 1 (impending makula deliği) : Bu evre makula deliği tam maküler delik oluşumundan hemen önceki durumudur. 1'inci evre makula deliği prefoveal vitreus kontraksiyonu sonucu, traksiyonel foveal dekolmanı gelişir. Foveal refle ve çöküntü kaybolur. Foveal dekolmanı sonucunda, bu bölgedeki ksantofil pigmenti daha belirgin bir görünüm kazanır.

Evre 1 A makula deliği : Foveal da 250-300 boyutlarında sarı nokta vardır.

Evre 2 B makula deliği : Foveal çevresinde kısa radial uzantılar veren, sarı halka şeklinde izlenir.

Evre 2 (erken makula deliği) : Vitreus traksiyonun devam etmesi sonucunda, foveal santralinde veya çevresinde, tüm duyu retina tabakasını içeren, yaklaşık 200u çapında delik vardır.

Evre 3 (tam oluşmuş makula deliği) : Delik çepeçevre büyüyerek 500u (1/3disk) çapına ulaşır. % 25 olguda delik önünde saydam operkulum izlenir.

Evre 4 makula deliği : Tam arka vitreus dekolmanının oluşması sonucunda, operkulum öne gelerek zamanla kaybolur.

Makula deliği belirtileri

Makula deliği gelişen hastalarda görme merkezinde siyah bir leke oluşur ve görmeyi oldukça etkiler. Makula deliği belirtilerinde, görmenin azalması, eğri görme ve bakılan yerin tam ortasında siyah bir nokta ya da eksik alan görülmesi gibi belirtiler ile kendini gösterir. Örneğin, okurken bazı harflerin görülmemesi şeklinde tarif edilebilir. Diğer retina bölgeleri normal olduğu için çevresel görme bu durumdan çok fazla etkilenmez.

Makula deliği teşhisi

Makula deliği 1'inci evre teşhisi : Makula deliği teşhisi göz doktorunun yapacağı muayenede, hastada hafif görme kaybı, cisimleri farklı boyutlarda görme, gri nokta ya da bakılan alanın görülmemesi gibi bulgular vardır. Muayene sırasında görmede, hafif (0.8) veya orta derecede (0.3) azalma vardır.

Biomikroskopik incelemede, arka vitreus dekolmanı veya vitreus traksiyonu yoktur.

Fundus muayenesinde, foveal dekolmanı ve sarı nokta ya da ışınsal uzantılar veren sarı halka izlenir.

Floresein fundus anjiyografisi, çoğunlukla tamamen normal izlenir. Bazı hastalarda belirsiz, erken hiperflöresans görülebilir.

Ultrasonografide, arka kortikal vitreus ta ayrılma yoktur.

Fokal ERG, evre 1'de makula deliğinin gelişip gelişmeyeceğini saptamada fayda sağlar.

Scannig laser oftalmoskopi ve retinanın laser ile tomografik analizi tanıda yardımcı olabilecek diğer teşhis yöntemleridir.


Makula deliği 2-3-4'üncü evre teşhisi : Makula deliği 2-3-4'üncü evre teşhisi muayenede belirgin ve ilerleyici derecede görme kaybı ile delik bölgesine uyan santral delikler vardır.

Görme, evre 2'de 0.4-0.2 arasında iken, evre 3 ve 4'de 0.2 ya da daha azdır.

Biomikroskopik incelemede, arka vitreus dekolmanı ve bazen arka kortikal vitreus ta fovealdan ayrılmış operkulum izlenebilir.

Fundus muayenesinde, santral ya da ekzantrik yerleşimli, yuvarlak keskin kenarlı defekt izlenir. Bu deliğin boyutu zaman içerisinde artarak 1/3 disk çapına erişir. Deliğin kenarında kistik oluşumlar görülebilir. Delik bölgesinde incelme ve hücrelerde pigment kaybı sarı nodüler oluşumlar izlenir.

Floresein fundus anjiyografisi, deliğin gelişim evresine göre değişir. RPE tabakasının incelme, atrofi, ksantofil pigmentinin filtran etkisinin azalması sonucu oluşan pencere defekti nedeni ile arter-ven safhasında parlak granüler hiperflöresans izlenir. Rifoveal kapiller yatak normal görünümdedir. Delik tabanındaki sarı nodüler oluşumlar ve operkulum, delik bölgesinde hipoflöresans noktalar oluşmasına neden olabilir.

Makula deliği tedavisi (Vitrektomi ameliyatı nedir?)

Makula deliği tedavisi

Makula deliği tedavisi

Makula deliği eskiden sadece gözlem ile takip edilmekte idi. Makula deliği günümüzde vitrektomi ameliyatı ile (cerrahi tedavi yöntemi ile) başarılı sonuçlar alınabilmekte ve hastaya memnun edecek görme kapasitesi sağlanabilmektedir. Vitrektomi ameliyatında vitreus sıvısı temizlenir, makula bölgesinde yer alan ve çekintilere sebep olan ince zarlar soyulur.

Makula deliğini kapatmak için vitrektomi ameliyatı sonunda gözün içine hava ve gaz koyulur ve hastaya ameliyat sonrası belli bir süre yüzükoyun pozisyon verilir. Göz içerisine koyulan gaz ve hastaya ameliyat sonrası verilen yüzükoyun pozisyonun süresi görme merkezindeki deliğin durumuna göre değişir.

Ameliyat sonrasında göz içerisine koyulan gaz nedeni ile hastanın görmesi birkaç hafta düşük seviyeli olur. Gaz kendiliğinden çekilir ve göz sıvısı bunun yerini alır. Bu gelişmeden sonra hastanın görmesi düzelir. Vitrektomi ameliyatının başarı oranı % 80-90 civarında olup, tam iyileşme süreci birkaç ay sürebilir. Fakat travma nedeni ile uzun süre delik kalmış ve büyük çapta delik oluşmuş olgularda ameliyatın başarı oranı daha düşüktür.

Gözün içerisinde gaz durduğu sürece hastanın yüksek irtifalara çıkması ve uçağa binmesi yasaklanır. Vitrektomi ameliyatı genellikle bölgesel anestezi ile yapılır ve hasta ameliyattan sonra evine gidebilir. Makula deliği ameliyatının en önemli komplikasyonu ameliyattan sonra katarakt gelişmesi ihtimalidir.

Göz hastalıkları ile ilgili benzer sağlık konuları

  1. Katarakt belirtileri ve tedavisi
  2. Retina dekolmanı nedir
  3. Sarı nokta hastalığı nedenleri ve belirtileri
  4. Konjonktivit nedir

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Popüler Konular

Üste Git