Hastalıklar ve Tedaviler

Lupus Eritematozus Nedir? Lupus Eritematozus Belirtileri

lupus-eritematozus
Sistemik lupus eritematozus (SLE), kronik ve sebebi bilinmeyen, immünolojik bozukluklar ile birlikte otoimmün karakterli, birçok organı ve sistemi tutan bir bağ dokusu hastalığıdır. Lupus eritematozus ilk kez 1833'de Fıransız Dermatoloğu Biett tarafından kronik dermatolojik bir rahatsızlık olarak tanımlanmıştır.

Lupus eritematozus nedenleri ve tedavisi

Sistemik lupus eritematozus (SLE), kronik ve sebebi bilinmeyen, immünolojik bozukluklar ile birlikte otoimmün karakterli, birçok organı ve sistemi tutan bir bağ dokusu hastalığıdır. Lupus eritematozus ilk kez 1833'de Fıransız Dermatoloğu Biett tarafından kronik dermatolojik bir rahatsızlık olarak tanımlanmıştır.

Hastalık ateş, eklemlerde şişlik, ciltte eritemli döküntüler, böbrek, santral sinir sistemi, akciğer, göz, ağız içi, damarlar, kalp gibi organların ve sistemlerin etkilenmesi ile kendini gösteren romatizmal bir hastalıktır. Lupus eritematozus siyah ırkta, beyaz ırklara göre 3-4 kat daha fazla görülür.

Lupus eritematozus kadınlarda erkeklere oranla daha fazla ve doğurganlık çağındaki kadınlarda daha sık görülür. Hastalık 16-40 yaşları arasında görülebilir. Lupus eritematozus çocuklarda da görülür ve kız çocuklarında erkek çocuklara göre 3 kat fazla görülür. Lupus eritematozus yaşlılarda da görülebilir.

Lupus eritematozus neden olur?

Lupus eritematozus hastalığının nedeni tam olarak bilinmemektedir. Sistemik lupus eritematozus etkenleri arasında genetik ve çevresel faktörlerin, hormonal değişimlerin önemli yeri vardır. Bu etkenler, immün toleransın kırılmasına yol açarak endojen antijenlere karşı immmün sistemin yanıtı ile meydana gelir.

Bazı toplumlarda, aile arası bireylerde ve ikizlerde hastalığın genetik yatkınlığını destekleyen vakalar görülmüştür. Stres, ilaçlar, ultraviole ışınları (güneş ışınları) ve enfeksiyonlar (özellikle EBV enfeksiyonu) gibi çevresel etkenlerin hastalığın bazı tiplerinde tetikleyici rol oynadığı bilinmektedir.

Güneş ışığı hastalığın ve özellikle de cilt lezyonlarının alevlenmesinde etkilidir. Enfeksiyonlar (özelikle virüsler) ve bazı bakteriler otoimmünite ile ilişkili bulunmuştur. Bazı ilaçların uzun süre kullanımı ANA yapımına yol açar ve lupus hastalığı belirtilerine benzer belirtiler meydana gelir ve bu durum ilaca bağlı lupus şeklinde tanımlanır. Sistemik lupuslu hastalarda hormonların etkisi önemlidir. Bu hastalıkta östrojen ve androjen metabolizmasında anomalilikler saptanmıştır.

Lupus eritematozus belirtileri

Sistemik lupus eritematozus aktivasyon ve renimasyonlar ile seyreden kronik bir hastalık olup, başlama zamanı, şekli ve hastalığın süresi kişiden kişiye farklılık gösterir.

Hastalığın genel belirtileri halsizlik, yorgunluk, ateş ve kilo kaybı gibi hastalığa özgü olmayan şikayetler, hastalık başladığı dönemlerde ve hastalığın alevlenme gösterdiği dönemlerde belirgindir. Bu şikayetlerin yanı sıra cilt lezyonları ve saç derisi lezyonları, eklem sorunları, eklem ağrıları, kas ağrıları ve diğer hastalıklara bağlı bulgular var ise lupus eritematozus olabileceğinden şüphelenilmelidir.

Ateş yaklaşık hastaların % 80'inde vardır ve ateş yükselmesi genellikle hastalığın alevleneceğini gösteren bir belirtidir. Ateşlenme hastalık tedavi verilene kadar devam eder. Ancak diğer ateşli enfeksiyon hastalıklarından ayırt edilmesi önemlidir. Halsizlik lupus eritematuzuslu hastaların % 90'ında görülen bir şikayettir. Hastaların % 60'ında da iştahsızlık ve kilo kaybı gibi belirtiler görülebilir.

Eklem bulguları hastaların % 90'ında görülen şikayetlerdir. Hastalarda kas güçsüzlüğü ve kas atrofileri bulguları vardır. En sık görülen cilt sorunları burun sırtında, yanaklar üzerinde bölgesel hafif bir pembelikten belirgin kızarıklığa doğru giden eritemlerdir.

Bu cilt lezyonu kelebek şekline benzer. Genellikle ani başlangıçlı oluşabilir ve bu lezyonlar ellerde, tırnak diplerinde, avuç içlerinde, ayak tabanında, sırt bölgesinde, göğüs bölgesinde ve vücudun travmalara maruz kalan yerlerinde eritemli lezyolar şeklinde kendini gösterir. Bu lezyonlar ödemli ve kaşıntılı olabilir. Bu hastalar güneşe karşı duyarlı olur.

Sistemik lupus eritematozus ta organ tutulumları da vardır. Bu tutulumlar akciğerlerde, damarlarda, kalpte, böbreklerde, gastrointestinal sistemde, dolaşım sisteminde, gözlerde, nörolojik sistemde ve sinir siteminde de farklı sorunlar ile ortaya çıkabilen belirtilerdir.

Sistemik lupus eritematozus teşhisi

Lupus eritematozus teşhisinde öncelikle hastanın hikayesi ve aile geçmişi önemlidir. Romatoloji uzmanın yapacağı fizik muayenede hastanın görülen cilt bulguları, ateş, halsizlik, iştahsızlık ve kilo kaybı değerlendirilir ve bunlara yönelik tetkikler istenir.

Hastalığın alevlenme dönemlerinde hematolojik bulgular genellikle vardır. Kansızlık en sık görülen hematolojik bulgudur. Teşhise yönelik kan testleri (böbrek fonksiyon testleri, immünolojik testler, antinükleer antikor testleri, serum proteinleri gibi kan testleri) istenir.

İdrar testleri ve kan testleri bu hastalarda rutin olarak istenen testlerdir. Bunların yanı sıra bazı görüntüleme yöntemleri de teşhiste kullanılır. Lupus eritematozus tanısı konulurken diğer doku hastalıkları da göz önünde bulundurulmalıdır. Örneğin, otoimmün hemolitik anemi, idyopatik trombositopenik purpura, sjögren sendromu gibi hastalıkların ayırt edilmesi gerekir.

Sistemik lupus eritematozus tedavisi

Lupus eritematozus tedavisi

Lupus eritematozus tedavisi

Kronik otoimmün hastalıkların genelinde olduğu gibi, sistemik lupus eritematozus düşük ya da yüksek alevlenme dönemleri ile seyreder. Hastalığın alevlenme dönemlerini düzenli aralıklar ile değerlendirme, hastalığın alevlenme dönemlerini erken saptama, tedavinin başlamasında veya değiştirilmesinde kolaylık sağlar.

Lupus eritematozus tedavisi etkilenen organlara göre planlanır ve bulguların tipi ve ağırlığı ile ilişkilidir. Tedavinin sürmesi için hekim ve hastanın birlikte hareket etmeleri önemlidir. Genellikle hayatı tehdit etmeyen, organ hasarı ile birlikte olmayan hastalar koruyucu tedavi ile tedavi edilir. Buna karşın hasta, hayatı tehdit edici majör organların geriye dönüşümsüz fonksiyon kaybı ile risk altında ise agresif tedavi uygulanabilir.

Lupus eritematozus tedavisinde ilaç tedavileri (nonsteroidal antiinflamatuar ilaçlar, antimalaryal ilaçlar, glukokortikoidler, immünsüpresif ilaçlar gibi ilaç tedavileri) uygulanır. Tedavinin yanı sıra hastaların uykusuna, dinlenmesine, güneş ışığından korunmaya, beslenmeye, egzersize özen göstermeleri de önemlidir. Ayrıca gereken durumlarda hastanın psikoljik destek alması önerilebilir.

Lupus eritematozuslu kadınlar hamile kalabilir mi?

Lupus eritematozuslu kadınlarda doğurganlık normaldir. Bu nedenle bu kadınlar doğum kontrol yöntemleri ile hamilelikten korunmalıdır. Gebelik sırasında ve doğum sonrası dönemde bu hastalık % 50 oranında alevlenme gösterir.

Hastalığı iyi seyirli olan ve kontrol altında olan kadınların hamilelik döneminde alevlenmeler, daha hafif geçebilir. Annenin hastalığının alevlenmesi erken doğan bebek ile ilişkilidir. Lupus eritematozus hastası kadınlar hamilelik planını hastalığın en hafif dönemlerinde yapmalıdır.

İyi kontrol altına alınmış lupus eritematozuslu kadınlarda 3-6 ay süresince hastalık hiç alevlenme göstermediği dönemde hamilelik oluşmuş ise, böbrek sorunlarının görülme oranı % 7-10 arasında, bu gebelerde hipertansiyon ve preeklampsi gelişme riski % 1.8 veya % 30'dur. Gebelik sırasında böbrek sorunları nedeni ile böbrek yetmezliği veya anne ölümü gibi riskler söz konusu olabilir. Alevlenme dönemi lupus nefritli kadınların hamile kalması engellenmelidir.

Romatizma hastalıklar ile ilgili benzer sağlık konuları

  1. Romatizma nedir
  2. Spondiloartrit neden olur
  3. Romatoid artrit nedir
  4. Sjögren sendromu nedir

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Popüler Konular

Üste Git