Bulaşıcı Hastalıklar Ve Tedavileri

Kuduz Nedir? Kuduz Belirtileri (Rabies Nedir?)

Kuduz hastalığı neden olur
Kuduz, Rabies ya da Lyssa, merkezi sinir sistemini ağır şekilde etkileyen viral bir zoonoz insanlara hayvanlardan geçen bir hastalıktır.

Kuduz hastalığı nedenleri, belirtileri ve tedavisi

Kuduz, Rabies ya da Lyssa, merkezi sinir sistemini ağır şekilde etkileyen viral bir zoonoz insanlara hayvanlardan geçen bir hastalıktır. Kuduz insanlar dahil tüm sıcak kanlı memelilerde görülebilen, beyine yerleşerek felçlere yol açan ve ölüme kadar giden bir virüs hastalığıdır.

Kuduz Türkiye'de kurt, tilki, çakal, yaban kedisi, kokarca ve gelincik gibi vahşi hayvanlarda ve köpek, kedi, sığır, koyun, keçi ve at gibi evcil hayvanlarda görülebilen bir hastalıktır. Türkiye'de insanlara kuduz virüsünü en çok bulaştıran hayvanlar sokak köpekleridir. Kuduz virüsü dünyanın en eski bilinen virüslerinden biridir. Kuduz ilk bilindiği zamanlardan bu zamana kadar değişmeyen korkutucu, öldürücü dramatik bir hastalıktır.

Kuduz belirtileri

Kuduz virüsü vücuda girdikten sonra ısırılma yerine bağlı olarak ortaya çıkma süresi değişmektedir. Örneğin boyun ve yüz bölgesine yakın olan bölgelerden ısırıldı ise kuluçka süresi daha kısa olur iken bacaklar, ayaklar gibi santral sinir sistemine daha uzak olan bölgelerden ısırılma gerçekleşir ise kuluçka süresi daha uzun sürebilir.

Kuduz virüsünün kuluçka süresi bir ay ile üç ay arasındadır. Kuduzun hazırlık döneminde huzursuzluk ve çabuk sinirlenme, halsizlik, bulantı, baş ağrısı, boğaz ağrısı, iştahsızlık gibi belirtiler başlar ve bu belirtiler 1-2 gün devam eder.

Daha sonraki belirtiler, hava ve sudan aşırı etkilenme veya korkma, yutak felci nedeni ile nefes alamama, kas spazmları ve kasılmalar ya da felç geçirme şeklinde belirtiler görülür ve yaklaşık üç gün içerisinde hasta kaybedilir. Hastalığın belirtileri başladıktan sonra ölüm kaçınılmaz bir sonuçtur.

Kuduz virüsü nasıl bulaşır?

Kuduz virüsü, kuduza yakalanmış bir hayvanın ısırması sonucu bulaştığı gibi, kuduz hayvanın salyasının açık yaraya (kesik, sıyrık, çatlak gibi) göz, ağız ve buruna temas etmesi ile de bulaşabilir. Kuduz hayvanın tırmalaması nedeni ile de kuduz bulaşabilir. Kuduz hayvanın salyasının bulaştığı (yular, tasma, dizgin ve benzeri malzemelerin) bütünlüğü bozulmuş deriye temas etmesi sonucu da kuduz virüsü insanlara bulaşabilir. Kuduz bulaşmış hayvanın etinin, sütünün çiğ olarak tüketilmesinden de kuduz bulaşabilir. Özellikle tükürük bezlerinin bulunduğu bölge etlerinin, tüketilmesi kuduz virüsünü bulaştırabilir.

Kuduz nasıl bulaşır

Kuduz virüsü nedir

Kuduz teşhisi

Kuduz teşhisinde hastada görülen belirtiler ve hikayesinde kuduz yönünden şüpheli bir hayvan ısırığı var ise teşhisin konulması kolaylaşabilir. Fakat burada önemli olan nokta, hastada belirtiler başlamadan kuduz riskinin tespit edilmesidir.

Çünkü belirtiler başladıktan sonra uygulanan kuduz tedavisinde başarı oranı çok düşük olduğu gibi, bu aşamada hastalığın tedavisi yok kabul edilir. Teşhiste laboratuvar bulguları, komplikasyon gelişmemiş ise kan kimyası normal olabilir. Kanda bulunan beyaz küre (akyuvar) sayısı bir miktar artabilir.

Her virüs hastalığında olduğu gibi kuduz tanısı yöntemleri, iltihaplı doku ve sıvılardan (beyin, tükürük, beyin omurilik sıvıları ve benzeri sıvılardan) virüsün izole edilmesi ve gösterilmesi, aşısız kişide bir seri serum çalışması ile kuduz virüsüne karşı oluşmuş antikor miktarının dört kat arttığının gösterilmesi, virüs bulaşmış dokuda hassas bir metod olan floresan antikor tekniği ile antijenin gösterilmesi gibi tanı yöntemleri insanlarda kullanılır.

Ölmüş ya da öldürülmüş hayvanın beyin dokusundan veya beyin biyopsilerinden yapılan tanı çalışmaları, beyin dokusu numunelerinin fareye enjeksiyonu ile virüs üretme ve izole etme çalışmaları, floresan antikor tekniği ile virüs antijeninin gösterilmesi, ışık veya elektron mikroskobu ile negri cisimciklerinin aranması gibi laboratuvar incelemeleri tanıda yardımcı yöntemlerdir.

Kuduz tedavisi

Kuduz hastalığının etkin bir tedavisi yoktur. Dünya genelinde her yıl milyonlarca insan hayvanların şüpheli saldırılarına maruz kaldığı için bu insanların tamamının tedavi altına alınması yerine tedavi için bazı şartlar aranır.

Çünkü aşı ve ati serum tedavilerinde de riskler vardır. Yoğun bakım şartlarında bile yaşam süresi ortalama üç haftadır. Gelişebilecek komplikasyonlar bilinmeli, belirlenmeli, önlenmeli ve tedavi edilmelidir. Destek tedavisinde amaç, su korkusunu (hidrofobiyi), kas spazmlarını, korkuyu ve ağrıyı önlemek için çevresel uyaranları azaltmak gereklidir.

Hasta dış uyaranlardan uzak özel bir odaya alınır ve sakinleştirme tedavisi uygulanır. Kardiyak ve pulmoner fonksiyonları takip altında tutulur. Derin yaralara kuduz hayvanın salyası bulaşmış ise hemen pasif bağışıklık için yara içi serum ve kas içi aşı önlemi alınmalıdır. Çıplak deride, derinin sıyrılması ile olan kanamalı ısırıklarda yara sabunlu su ile temizlenir, dezenfektan ve tentürdiyot sürülür ve aşı programı uygulanır.

Kuduz virüsünden korunma yolları

Kuduz hastalığını ve kuduz şüpheli temas bildirimini yapmak, kurumu ne olursa olsun bütün sağlık kuruluşları ve personelinin görevidir. Kuduz aşısı uygulamalarında her ne şekilde olursa olsun, ücret almaları ve aşıyı satmaları yasaktır.

Bölgede kuduz vakası görüldüğü taktirde il sağlık müdürlüğü ve il tarım müdürlüğünün iş birliği içinde olmaları gereklidir. İnsanlara sebepsiz saldıran hayvanlar mümkünse yakalanmalı ve yakalanan vahşi ve evcil hayvanlar 15 gün süresince sağlıklı şartlarda müşahede altında tutulmalı, bu süre içinde ölürler ise en kısa zamanda beyin dokusunda kuduz açısından tetkik yapılabilecek bir laboratuvara gönderilmelidir.

Bu yönden en güvenilir yöntem floresan antikor tekniğidir. Eğer bu yöntem ile kuduz virüsü tespit edilmez ise hayvanın salyasında kuduz virüsünün olmadığı kabul edilir ve saldırıya maruz kalan kişinin tedavisi gerekmez. Fakat floresan antikor tekniği veya cisimciği müsbet çıkar ise hastanın tedavi edilmesi şarttır. Yakalanmadan kaçan hayvanlar kuduz şüphesi taşıdıkları için saldırıya uğrayan kişinin kuduz tedavisi mecburidir.

Evcil hayvan sahipleri hayvanlarını kontrol altında tutmalı ve geceleri serbest bırakmamaya çalışmalıdır. Evde beslenen hayvanların kuduz aşıları zamanında yaptırılmalıdır. Yabancı hayvanlara yaklaşılmamalı ve oynanmamalıdır. Hasta gibi görünen hayvanlara yardım amaçlı yaklaşılmamalıdır. Ölü hayvanlara dokunmamak gereklidir.

Kuduz nedir

Kuduz nedir

Bulaşıcı hastalıklar ile ilgili benzer sağlık yazıları

  1. Orf hastalığı (ektima) nedenleri, belirtileri ve tedavisi
  2. Tetanoz nedenleri, belirtileri ve tedavisi
  3. Bruselloz hastalığı nedenleri, belirtileri ve tedavisi
  4. Domuz gribi nedenleri, belirtileri ve tedavisi
  5. Çocuklarda kuduz hastalığı belirtileri ve tedavisi
  6. Kedi tırmığı hastalığı nedenleri, belirtileri ve tedavisi
  7. Bulaşıcı hastalık nedir

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Popüler Konular

Üste Git