B

Kısa Bağırsak Sendromu Nedenleri ve Tedavisi

kisa-bagirsak
Kısa bağırsak sendromu daha önce bir hastalık nedeni ile geçirilen ince bağırsak ameliyatlarından sonra bağırsağın işlevini kaybetmesinden dolayı ortaya çıkar.

Kısa bağırsak sendromu hastalığı nedir?

Kısa bağırsak sendromu daha önce bir hastalık nedeni ile geçirilen ince bağırsak ameliyatlarından sonra bağırsağın işlevini kaybetmesinden dolayı ortaya çıkar.

Başlıca ince bağırsakların anatomik ve/veya fonksiyonel çalışma kabiliyetinin azalmasına yada kaybolmasına bağlı gelişen kısa bağırsak sendromu (KBS), tedaviye rağmen direnç gösteren ishal, yağlı dışkı, kilo kaybı, emilim bozukluğu, protein, karbonhidrat, su, vitamin, mineral ve diğer besin maddelerinin yetersiz emilimi ve su kaybı ile kendini gösteren belirti ve bulguların tamamını oluşturan bir durumdur. Yenilen besinler geride kalan emilim yüzeyi yetersiz kaldığı için emilememekte ve ishalin de eşlik etmesi ile gastrointestinal yoldan yoğun besin, sıvı ve elektrolit kaybı gelişmektedir.

Kısa bağırsak hastalığı neden olur?

Hastalığın görülme sıklığı tam olarak bilinmediği gibi, KBS'lu hastaların yaklaşık % 30'u parenteral nutrisyona bağımlı kalırlar. Kısa bağırsak sendromu genellikle ince bağırsakların rezeksiyonu sonucunda gelişen klinik bir durumdur.

  1. Kısa bağırsak sendromunun erişkinlerde en sık sebepleri mezentherik infart, ince bağırsak tümörleri, crohn hastalığı, vasküker yetmezlik ve radyasyon hasarı nedeni ile yapılan cerrahi olarak bağırsağın bir bölümünün kesilmesidir.
  2. Diğer nedenler ise volvulus (bağırsak dönmesi), geçirilen travmalar ve oluşan tümöral yapılardır.
  3. Kısa bağırsak sendromunun çocuklarda en sık görülen nedenleri arasında nekrotizan enterokolit ve intestinal atrezi ve gastroşizis (yarık karın) durumudur.
  4. Yeni doğan bebeklerde bağırsak dönüş ve pozisyon bozukluğu, mide ve bağırsakların karın duvarı dışında olması gibi etkenler de kısa bağırsak sendromuna yol açabilir.
  5. Bazı durumlarda ince bağırsak rezeksiyonu yapılmadan da bağırsak emilim yüzeyi kaybına bağlı olarak kısa bağırsak sendromu ortaya çıkabilir. Yapısal kısa bağırsak olarak bilinen bu durum bağırsakları yaygın olarak tutan ve tedaviye çok iyi yanıt vermeyen çölyak hastalığı, inflamatuar bağırsak hastalığı, kronik intestinal psödoobstrüksiyon ve radyasyon enteriti gibi hastalıkların seyri sırasında da kısa bağırsak sendromu ortaya çıkabilir.
  6. Ayrıca günümüzde morbid obezite tedavisi için sık kullanılan "jejunoileal bypass" ameliyatı da kısa bağırsak sendromuna neden olan etkenler arasına girmiştir.
Kısa bağırsak sendromu nedenleri

Kısa bağırsak sendromu nedenleri

Kısa bağırsak sendromu hastalığı belirtileri

Geniş ince bağırsak rezeksiyonu ameliyatının getirdiği en önemli sorun bağırsaklardaki emilim yüzeyi bozukluğu ya da kaybıdır.

Yağ, protein, karbonhidrat, su, mineraller, eser elementler ve vitaminlerin emilimleri yetersiz kaldığı için hızlı bir şekilde kilo kaybı, vücudun susuz kalması, kaslarda erime ve kansızlık gelişir, bu nedenle bağırsak ameliyatına takiben hastalar damar yolundan verilen besleyici solüsyonlar ile (parenteral) beslenirler.

İnce bağırsağın ileum bölgesi rezeksiyonu sonrası safra tuzu emilim bozukluğu nedeni ile ilerleyen dönemlerde karaciğerdeki safra tuzu havuzu tükenir ve safra tuzu yetersizliğine bağlı yağ sindirim bozukluğu, yağda eriyen vitaminlerin (A-D-E ve K vitaminleri) eksikliği ve ishal oluşur.

60 cm'in üzerinde yapılan ileum rezeksiyonu sonrası bazı hormonların bozulmasına bağlı yeterli hormon salgılanmaması nedeni ile mide asit seviyesinde artış olur. Artan mide asidi duedonum ülserine neden olur ve safra tuzlarını, pankreastan salgılanan sindirim enzimlerini etkisiz hale getirerek alınan gıdaların sindirimini zorlaştırır ve ishali şiddetlendirir.

Kısa bağırsak sendromlu hastalarda ince bağırsaklarda emilmeden kalın bağırsağa geçen karbonhidratların burada bulunan bakteriler tarafından fermantasyonu ile oluşan laktik asit kanda artış göstererek metabolik asidoza neden olur ve bu hastalarda konuşma güçlüğü, dengesizlik ve bilinç kaybı gibi belirtiler de görülür.

Yine ince bağırsak rezeksiyonlarına bağlı böbrek taşı oluşumu, safra taşı oluşumu ve karaciğer nakli gerektirecek derecede kronik karaciğer hastalığı gibi diğer belirtiler ve komplikasyonlar meydana gelebilir.

Kısa bağırsak sendromunda tedavi yöntemleri

Kısa bağırsak sendromunun asıl tedavisi ameliyathanede başlar. İnce bağırsak ameliyatını yapan cerrah uzun bağırsak rezeksiyonunun komplikasyonlarını göz önünde bulundurarak, mümkün olduğunca bağırsakları korumaya, ileoçekal valv ve kalın bağırsakların devamlılığını sağlamaya çalışmalıdır. Operasyon sonrasındaki medikal tedavi genellikle üç farklı şekilde uygulanır.

Kısa bağırsak sendromunda birinci basamak tedavi nedir? : Operasyondan hemen sonraki ilk 15 günlük süreçtir. Bu dönem yoğun sıvı ve elektrolit kaybı ile karakterizedir ve bu dönem 1-3 hafta arası devam eder. Bu dönemde tüm kısa bağırsak sendromlu hastalar damar yolu ile sıvı ve elektrolit tedavisine gereksinim duyarlar.

Kısa bağırsak sendromunda ikinci basamak tedavi nedir? : Total parenteral beslenmenin azaltılarak ağız yoluyla beslenmenin başlatıldığı geçici dönemdir. Bu dönem 15 – 90 gün arası süreyi kapsar. Operasyon sonrası bağırsak seslerinin gelmesinden sonra, ağız yolundan sıvı ve sıvı gıdalar hastaya verilmeye başlanır. Geçici beslenme sürecinde az miktarda ve sık aralıklar ile verilecek yarı katı, yarı sıvı besinlere geçilir. Ağız yoluyla beslenme başladıktan sonra, damar yolundan beslenme yavaş yavaş azaltılır.

Hastaya protein miktarı yüksek, karbonhidrat miktarı düşük beslenme verilir. Fazla karbonhidratlı beslenme hastada ozmotik ishale sebep olabilir. Diyetteki yağ oranı kısıtlaması dışkı hacminde önemli derecede azalma sağlamadığı gibi, enerji alımını kısıtlama ihtimali söz konusu olabileceği için tavsiye edilmez fakat fazla yağlı beslenme hastada ishale neden olabileceğinden orta yağlı beslenme önerilir.

Kısa bağırsak sendromunda üçüncü basamak tedavi nedir? : Ağız yoluyla besin gereksinimi sağlanamayan veya yeterli beslenemeyen hastalarda hazır enteral formüller denenebilir. Tedaviye yanıt vermeyen bağırsak fonksiyon yetersizliği olan hastalarda total parenteral beslenme hayat kurtarıcı tedavi olarak devam ettirilir ve hastanın bağırsak adaptasyonu sağlanana kadar uygulanır.

Kısa bağırsak sendromunda tedavi ve hastalığın seyri

Kısa bağırsak sendromu tedavisinde beslenme tedavisinin amacı, emilim bozukluğunun ve su kaybının, asit-baz dengesizliğinin önlenmesidir. Bu durumu önleyebilmek için bağırsağı kısaltılmış hastalara damar yolundan besleyici solüsyonlar verilir ve bu işleme "Total parenteral beslenme (TPB)" adı verilir.

Kısa bağırsak sendromlu hastaları izleyen doktorların dikkat etmesi gereken önemli noktalar vardır. Geçirilen bağırsak ameliyatı sonrası birkaç gün içinde ağız yolundan sıvı alımına başlanır ve yavaş yavaş arttırılır fakat hastaya hiç bir ek gıda vermeden sadece sıvı verilmesinden de kaçınılmalıdır.

Kısa bağırsak sendromlu hastalarda böbrek ve safra taşı oluşması riski daha yüksek olduğu için çay, kahve, kola, ıspanak, kereviz ve havuç gibi yüksek miktarda oksalat içeren besinlerin tüketimi kısıtlanır. Bu hastalarda yağın azaltılması da taş oluşumunu azaltabilir.

Kalın bağırsağı alınmış ve yeterli beslenemeyen ve total parenteral beslenme almayan hastalarda genellikle demir, folat, B1, B6, B12, A, D, E, vitaminleri ve çinko, selenyum gibi eser element eksiklikleri sık görülür. K vitamini eksikliği kalın bağırsağı korunan hastalarda çok sık görülmez.

Kalın bağırsak sendromlu hastalarda emilim bozukluklarından dolayı mide de asit artışı olur. Bu nedenle bu hastalara mide asitini azaltmak için asit dengeleyici ilaçlar verilir.

Dışkı miktarı ve dışkılama sayısının azaltılması ve bağırsaklardaki emilim süresini uzatmak amaçlı tedaviye bağırsak hareketlerini yavaşlatan ilaç tedavisi eklenebilir.

Bütün bunların yetmediği ve ek komplikasyonlar gelişen hastalarda cerrahi olarak eğer hastanın durumu uygun ise, bağırsağın alındığı bölge uygun ise, hastanın yaşı uygun ise, eğer yapılabilecek durumda ise bağırsak nakli yapılabilir ve bağırsak uzatılabilir (genellikle ince bağırsak için yapılır) fakat bu işlemin başarısı hakkında net bir bilgi bulunmamaktadır, bu nedenle bağırsak nakli denenecek hasta seçimi doğru yapılmalıdır. Karaciğer yetmezliği gelişen hastalarda da karaciğer nakli yapılması gerekebilir.

Bağırsak hastalıkları ile ilgili benzer sağlık yazıları

  1. Bağırsak adenomları neden olur
  2. Bebeklerde doğumsal bağırsak kusurları
  3. Bağırsak dönmesi nedenleri ve tedavisi
  4. Bağırsak düğümlenmesi nedenleri ve tedavisi
  5. Bağırsak tıkanıklığı nedenleri ve tedavisi
  6. Bağırsak kanseri nedenleri ve tedavisi
  7. İrritabl bağırsak sendromu nedenleri ve tedavisi

5 Yorum

  1. H.Dogan INCE

    7 Temmuz 2016 at 18:40

    merhabalar.21.ocak 2010 tarihinde ikizlerimiz oldu.erken dogum ile dogdular 7,5 aylik.birisi 1 kilo digeri 850 gr.hersey yolunda idi.ama 1 hafta sonra cocuklaimizdan birinde bagirsak problemi oldugu anlasildi.dügümlenmis ve kangren olmus.kangren olan yeri kestiler ama sadece 15 cm bagirsak kalmisti.kalan bagirsaklari mideye yapistirdilar.ve 3 hafta sonra yasam tedaviyi devam ettirmenin yarar saglamayacagini söylediler ama biz hayir dedik.devam edeceksiniz.baska bir hastaneye sevk edildik.evimize daha yakin.ve zorlu yillar bizi bekliyordu.nerdeyse cocugum 2 yasina geliyordu evine geldiginde.suan 7 yasina dogru ilerliyor.tabi heraksam yatmadan önce damar yoluyla takviye besin veriyoruz yani serum bagliyoruz evimizde.sabah cikartiyoruz.kendiside cani istedigi herseyi yiyip iciyor.sadece 7 yasinda gibi degil vücut olarak 5 yasinda gibi görünüyor.önceleri günde 7 yada 8 defa kaka yapan hatta daha fazla günde nerdeyse 1 paket bez bitirdigi günler oluyordu.simdi bu sayi günde 1 en fazla 2 yi gecmiyor.Allaha sükür.bu sene kontröl yapilacak ve bagirsaginin kac cm uzadigina bakilacak eger uygun görülürse bagirsak uaztma ameliyatiyapilacak ve serumdan kurtulacak insallah oglumuz.sunu demek demek istiyorum biz hicbir zaman aglayarak gitmedik hastaneye dktorlar agladi biz aglamadik.biliyorduk pozitif enerji vererek ve Allahin izni ile yenecektik bu hastaligi insallh az kaldi.bugünlerede sükür.kimse ümidini kaybetmesin evlat herseydir.

    • Sağlık Ocağım

      8 Temmuz 2016 at 13:22

      Öncelikle bilgilerinizi ve deneyimlerinizi burada paylaşmanızdan dolayı teşekkürler, Burada deneyimlerinizi paylaşmanız diğer hastalar veya hasta yakınları için de yol gösterici olacaktır.

      Kısa bağırsak sendromu çeşitli sebepler ile intestinal iskemiye maruz kalmış ve bağırsak kanlanmasının geri dönüşümsüz olarak bozulduğu durumlarda ortaya çıkan bir sendromdur.

      Bu sendrom, hastada bırakılan bağırsak uzunluğunun metrik ya da yüzde olarak ifadesiyle farklı şekillerde tanımlanabilir.

      Kısa bağırsak sendromunda asıl önemli olan nokta, geride kalan bağırsak uzunluğundan çok, kalan bağırsak segmentinin fonksiyonunun olup olmaması ve bağırsak eksikliğinin sebep olduğu ileri dönem ya da kısa dönem komplikasyonlarıdır.

      Bağırsak uzunluğu yetersiz olan hastalarda besin emiliminin yetersiz olmasından dolayı vitamin eksiklikleri, çocuklarda gelişme geriliği, sıvı emilimindeki bozukluğun neden olduğu sıvı ve elektrolit eksikliği ve bu hastaların enfeksiyonlara yatkınlığı gibi riskleri vardır.

      Kısa bağırsak sendromu tedavisi zor, uzun ve masraflıdır. Kısa bağırsak sendromu tedavisinde multidisipliner (ekip çalışması) gerekir, bu nedenle sabırlı ve güçlü olmak da önemlidir.

      Siz sabretmeyi ve güçlü olmayı seçmişsiniz, dileriz her şey daha iyi olur.

      Sağlıklı yaşam sizinle olsun.

    • ezgi

      16 Eylül 2016 at 18:45

      merhabalar.biz de ayni durumu yasiyoruz.yolun basindayiz.sizinle ozelden konusabilir miyiz.bebegim hastanede tedavi goruyor.yazinizi yeni gorduk.cok zor oldugunu yeni anladik. :((((

  2. Abdullah

    5 Eylül 2016 at 16:33

    Merhabalar, ben 10 sene önce bir trafik kazası geçirdim. Hem kalın hem de ince barsağımın çoğunu aldılar. Yıllarca tedavi oldum. Aşırı ishal ve kansızlık gibi. Kan nakli ve demir eksikliğini damardan yapıyorlar ama ishale bir çare bulamadılar. Kodein, morfin hap gibi ilaçları kullandığımda ishal gidiyor bazen ama her zaman ve her yemekte değil. Birde aşırı gaz oluşuyor. Bütün gaz ve de uzun süren 5-10 saniye kadar uzun süren gaz problemi. 3 hafta önce bir arkadaş bana yakult isminde küçücük plastik şişelerde olan bir içeçek tavsiye etti bir hafta kadar kullandım, ondan sonra karnımda yani barsaklarımda aşırı sancı ağrı ve kramplar başladı. Hemen hemen bütün gün. Diclofanak iğne vurunca birkaç saat rahatlıyorum ama gece bir daha geliyor bu sancılar. Ve su gibi ishal devam ediyor 4 haftadır. Kan ve idrar testlerinden bir şey çıkmadı doktorlar bir şey bulamadı. Neden acaba? Barsakta bir tıkanıklık mı olmuş. O iğneden sonra rahatlıyorum hiçbir şey olmamış gibi. Ne gibi tedavi test ve yöntemleri istemeliyim uzman doktorumdan. İkinci önemli sorum ise: kısa veya ince barsak nakli yapılabiliyor mu? Sorduğumda yapılmıyor diyor doktorum ama siz yukarıdaki bir yanıtınızda yapılabildiğini yazmışsınız. Yapılıyorsa bana bu konuda yardımcı olursanız çok memnun olurum. Şimdiden teşekkür ederim selam ve saygılar. Yaşım 50 ve erkek.
    Ü

    • Sağlık Ocağım

      7 Eylül 2016 at 01:40

      Kısa bağırsak sendromunda beslenme ve doktorun verdiği diyet önemlidir.

      Ayrıca bu durumdaki hastalar doktorlarına danışmadan kimseden hiç bir şey alıp yiyip içmemelidir.

      Doktorunuz tarafından size zaten diyet verilmiştir ve bu diyet uyulmalıdır.

      Doktorunuzun önerilerini çok dikkatli uymanız da fayda var ve kimsenin önerdiği hiç bir uygulamayı yapmamalısınız, çünkü 50 yaşında bir birey için kısa bağırsak sendromu oldukça ciddi bir durumdur.

      Kısa bağırsak sendromunda belirtiler hastanın yaşına, etkilenen bağırsağın kısmına, alınan bağırsağın uzunluğuna göre değişiklik gösterir.

      Bağırsak transplantasyonu (bağırsak nakli) genellikle çocuklarda ve durumu uygun olan hastalarda denendiği hakkında veriler vardır fakat bu işlemin de komplikasyonları olduğu için, başarı oranı hakkında net bir veri olmadığı için hasta seçimi önemlidir.

      Yani her hastada veya hastanın durumuna göre veya bağırsağın nereden alındığına göre de bu karar değişebilir.

      İyilik ve sağlık dileğiyle.

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Popüler Konular

Üste Git