Bulaşıcı Hastalıklar Ve Tedavileri

Kist Hidatik Nedir? Kist Hidatik Belirtileri

kist-hidatik
Hidatik kist hastalığı dünya genelinde geniş yayılım gösteren zoonozlardan biridir. Bu hastalığa yassı solucan olan Echinococcus gronulosus'un metacestod evresindeki larvası neden olur. Cestoidea sınıfına dahil bir tenya olan Echinococcus'ların dört türü vardır. İnsanlarda en sık asalak parazite neden olan tür Echinococcus granulosus'tur.

Hidatik kist nedenleri ve tedavisi

Hidatik kist hastalığı dünya genelinde geniş yayılım gösteren zoonozlardan biridir. Bu hastalığa yassı solucan olan Echinococcus gronulosus'un metacestod evresindeki larvası neden olur. Cestoidea sınıfına dahil bir tenya olan Echinococcus'ların dört türü vardır. İnsanlarda en sık asalak parazite neden olan tür Echinococcus granulosus'tur.

Kist hidatik nasıl bulaşır?

Kist hidatik insanlara, yaşam döngüsünde yer alan hayvanlar yolu ile bulaşır. Enfeksiyon köpeklere, tilkilere ve çakallara hastalığın yerleşmiş olduğu koyun, sığır gibi hayvanların iç organlarını yemesi sonucu bulaşır. Hidatik kist hayvancılığın, özellikle koyun yetiştiriciliğinin çok olduğu Akdeniz, Doğu Avrupa, Afrika, Güney Amerika, Orta Doğu, Avusturalya, Yeni Zelanda ve Çin gibi ülkelerde sık görülür. Hastalık, hastalık bulaşmış köpeklerin dışkısı ile atılan yumurtaların, insanlar tarafından kirli eller, su ve yiyecek yolu ile bulaşır. Hastalık insandan insana geçmez.

Kist hidatik hangi organlara yerleşir?

Ana konakta yerleşim gösteren tenya yumurtaları dışkı yolu ile atılır. Bu dışkı ile bulaşan su ve gıdalar aracılığı ile hastalık diğer konakçılara geçer. Ara konakçının bağırsağında yumurtalar safra asitleri ve sindirim enzimleri sayesinde açılır ve yumurtalardan çıkan larvalar (kurtçuklar) bağırsak mukozasında tutunur. Bağırsak mukozasında mezenterik dolaşıma katılan kurtçuklar portal sistem yolu ile karaciğere ulaşır.

Kurtçuklar (larvalar) 25-30 u çapındadır. Çoğu 30 u çapındaki karaciğer sinüzoidlerini geçemez. Bu nedenle kist hidatik en sık karaciğerde gelişir. Sinüzoidleri geçen kurtçuklar (larvalar) hepatik ven, vena civa inferior, sağ kalp, pulmoner arterler yolu ile de akciğere ulaşır. Akciğerde kapillerin çapı 8 u'ya kadar düşer. Akciğere ulaşan kurtçuklar akciğer kapillerine takılıp akciğerde gelişimlerini tamamlarlar. Akciğerler kist hidatik'in ikinci sıklıkta görüldüğü organdır. Hidatik kistin tuttuğu diğer vücut fonksiyonları ise dalak, karın zarı, böbrek, kemik, göz yuvası, beyin, kalp ve yumurtalıkları da yerleşebilir.

Kist yerleştiği yerde kistik metacestod formuna dönüşür. Büyüyen kistin çevresinde endotel hücreleri, eozinofiller ve dev hücreli fibroblast ve kapillerden zengin fibröz tabaka (perikistik tabaka) oluşur. Kist duvarı ise endokist ve egzokist olmak üzere iki tabakadan oluşmuştur. Mukopolisakkarit yapısında koruyucu tabaka egzokist, kız veziküllerin ve skolexlerin doğduğu fertil iç tabaka endokist olarak adlandırılır. Kistin içinde kaya suyu olarak tanımlanan berrak, steril ancak antijenik yapıda bir sıvı vardır. İnsanda bulunan hidatik kistler çoğunlukla tektir ve primer (birincil) kist olarak adlandırılır. Birincil (primer) kist duvarının yırtılması sonucu kız veziküllerinin ve skolekslerin, komşuluk yolu ya da kan yolu ile çevre dokulara ve uzak organlara taşınması sonucu ikincil kistler gelişebilir.

Hidatik kist belirtileri

Kistin oluşum döneminde genellikle belirti görülmez ve çoğunlukla 5 cm çapa ulaşıncaya kadar belirti göstermediği gibi, rutin muayeneler sırasında, cerrahi bir girişim sırasında ya da otopside ortaya çıkar. Belirtiler komşu organlara bası olduğunda ya da kist nedeni ile başka bir sorun oluştuğunda meydana çıkar. Çocukluk dönemi hidatik kistleri immün cevabın tam gelişmemesi, akciğer parankimin elastikiyetinin ve solunum kapasitesinin erişkinlere göre daha fazla olması nedeni ile hiç bir belirti vermeden dev boyutlara 10 cm civarı olabilirler ve daha sonra belirti verirler.

Bu tip hidatik kistler daha çok bronşiyal ve /veya plevral irritasyona bağlı öksürük, göğüs ağrısı ya da kistin parankime yaptığı bası nedeni ile nefes darlığı gibi belirtiler ile kendini gösterebilir. Eğer kist bronşiyal sisteme yırtılır ise kistik sıvı ve membran expectorasyon, kanlı balgam, irinli balgam ve yüksek ateş gibi bulaşmış kist bulguları görülebilir. Büyük kistlerde bronşiyal yırtılma oksijen yetersizliğine bağlı boğulma ile sonuçlanabilir. Eğer kist plevral boşluğa yırtılır ise pnömotoraks, ampiyem, pyopnömotoraks gibi daha ciddi problemlere neden olabilir.

Diğer organ tutulumlarında da bu bölgelere ait belirtiler görülür. Örneğin, kafa içi tutulumlarında baş ağrısı, kusma, şuur kayıpları görülebilir. Kalp tutulumlarında kalp ritim bozuklukları, enfarktüs bulguları, kalp duvarında yırtılma gibi belirtiler ile ortaya çıkar. Kemik tutulumlarında kırıklar oluşabilir. Kist patladığında alerjik reaksiyonlar görülebilir.

Hidatik kist teşhisi

Kist hidatik tedavisi

Kist hidatik tedavisi

Hidatik kist tanısı, kistlerin çeşitli görüntüleme yöntemleri ile gösterilmesi ile konulur. Tanı serolojik testler ile doğrulanabilir. Olguların % 60'ında soliter, % 20 veya 50'sinde birden çok unilateral veya bilateral lezyon görülür. Pasaj akciğer grafisinde kistler homojen, yuvarlak ya da oval iyi sınırlı ve normal akciğer dokusu ile çevrili lezyonlar şeklinde görülebilir.

Eğer kist yırtılmış ise kistik lezyonda kiste özgü bulgular ortaya çıkabilir. Bazende lezyon komşuluğunda inflamatuar reaksiyon lezyonun net bir şekilde görülmesini engeller. Diğer bazı bulgular için bilgisayarlı tomografi, manyetik rezonans görüntüleme, akciğer tutulumunda serolojik testler, kan tetkikleri, ultrasonografik görüntüleme yöntemi gibi tetkikler tanıda kullanılan diğer yöntemlerdir.Ayırıcı tanıda tüberküloz (verem), akciğer apsesi, bronşektazi, akciğer kanseri gibi hastalıkları ayırt etmek önemlidir.

Hidatik kist tedavisi

Hidatik kist tedavisinde en sık ve temel tedavi yöntemi parankim koruyucu cerrahi tedavidir. Çoğunlukla parazitik materyalin cerrahi olarak ortadan kaldırılması yeterlidir. Kistotomi artı kapitonaj en sık yapılan cerrahi operasyon şeklidir. Kist hidatik tedavisinde ikinci seçenek ilaç tedavisidir. İlaç tedavisi 2 cm kistlerde, sayılmayacak kadar çok kistlerde, cerrahi sonrası inokülasyondan şüphelenilen kistlerde ve cerrahi yapılamayacak olgularda uygulanır.

Kist hidatik hastalığından korunma ve önlemler

Kistik hidadik hastalığından korunmak için, köpek ve kedilere mümkün olduğunca çiğ et, sakatat gibi hayvan ürünleri verilmemelidir. Kişisel temizlik kurallarına dikkat edilmeli, içme ve kullanma suları temiz olmalı, çiğ yenen sebze ve meyveler bol su ile yıkandıktan sonra tüketilmelidir. Kesilen ya da ölen hayvanların kist bulunduran organları köpeklerin ve diğer etcil hayvanların ulaşamayacağı kadar derine gömülerek yok edilmelidir. Özellikle kurban bayramlarında bu hususa çok dikkat edilmelidir. Köpekler yılda dört kez iç parazitlere karşı ilaçlanmalıdır. Köpekler gezdirilirken etrafa dışkılamaları halinde dışkıları alınarak poşete konulmalı ve ağzını bağlayıp çöpe atmak gerekir.

Parazit aşısının olup olmadığını bilmeden serbest dolaşan köpeklerin okşanması ve sevilmesi sırasında parazit yumurtaları ellere geçebilir. Bu şekilde kirlenen ellerin yıkanmadan ağza götürülmesi sonucu parazit yumurtaları insanlara geçebilir. Bu nedenle, Özellikle çocukların köpekler ile temasından sonra çocuğun elleri sabun ve bol su ile yıkanmalıdır. Özellikle kurban bayramlarında hayvanların hastalıklı ya da emin olunmayan sakatatları ortada bırakılmamalıdır.

Akciğer kanseri neden olur? Akciğer apsesi neden olur?

4 Yorum

  1. Adsız

    28 Ağustos 2015 at 21:55

    Kortigal kitler başka organlara ne kadar sürede sıçrama yapar veya yaparmı? yardımcı olursanız sevinirim.

    • Adsız

      30 Ağustos 2015 at 11:30

      Kortikal kistler genellikle böbreklerde meydana gelen kistlerdir. Bu kistler genellikle böbrek taşları veya hipertansiyon için yapılan incelemelerde tesadüfen teşhis edilir. Bu kistlerin kötü huylu kansere dönüşme riski oldukça düşüktür. Bu kistler genellikle tedavi gerektirmez. Kist bası yapıyor ise, böbrek taşları kistleri kiste eşlik ediyor ise, tansiyon şikayetleri var ise kist cerrahi olarak boşaltılır veya laparoskopik yöntem ile bu kistler çıkarılır.

  2. özcan

    14 Eylül 2016 at 12:50

    iyi bayramlar.bir sorum olacak.kist hidatik olan ve karaciğerinde hidatik kist bulunan bir hayvanın kist içeren karaciğeri ve diğer et kısmını insanlar yerse kist insana bulaşırmı.
    yani kistli eti yiyen köpeğe kist geçtiği gibi.kistli hayvan etini yiyen insana kist bulaşma ihtimali var mı.

    • Sağlık Ocağım

      17 Eylül 2016 at 14:03

      Kist hidatiğin insanlara bulaşma zincirinde köpek, koyun, deve, keçi, büyükbaş hayvanlar ve diğer otcul hayvanlar rol oynar.

      Besin olarak tükettiğimiz hayvanlar kist hidatik enfeksiyonunun ara konağıdır. Son konak olan köpek ise hem çiftliklerde hem de göçebe ve sürü sahibi toplumlarda bulunur. Köpek insanlara enfeksiyonu taşıyan en önemli kaynaklardan biridir. Çakal, sırtlan, kurt, tilki gibi vahşi hayvanlar da bulaşma zincirinde rol oynarlar.

      İNSANLARA KİST HİDATİK YUMURTASI GENELLİKLE 4 YOLLA BULAŞIR:

      1- Enfekte (yani enfeksiyon bulaşmış) dışkının gıda veya içme ya da kullanım sularına bulaşarak sindirim sitemine alınması sonucu bulaşır.

      2- Enfekte toprak ya da kumlar ile oynayan çocukların ellerini kirleterek ağız yolundan yumurtayı almaları sonucu bulaşır.

      3- Köpeklerin şeritleri dışkılamaları ile anüslerini kirletmleri nedeni ile, köpeklerin yine dışkılama sonucu tüylerine enfeksiyonu bulaştırmaları ile ve bu köpeklerin insanlar tarafından dokunulması veya tüylerinin okşanması ve eller yıkanılmadan ağız kısmına götürtülmesi sonucu bulaşır.

      4- Enfeksiyon içeren köpek dışkısının toza karışması nedeni ile ağız yolundan ve solunum yolundan enfeksiyonun alınması sonucu ile kist hidatik enfeksiyonu insanlara bulaşır.

      Hastalık insandan insana bulaşmaz.

      Sonuç olarak hayvanı keserken hayvanın atıkları köpek tarafından yenilir ise köpekten insana hastalık bulaşır.

      Bu nedenle kist hidatik hastalığı olan hayvanın tüm atıkları derin kuyularda saklanmalı ve hiç bir şekilde köpekler tarafından yenilmemelidir.

      Sağlık dileğiyle.

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Popüler Konular

Üste Git