Doku Hastalıkları

Kemik Erimesi Neden Olur? (Osteoporoz Nedir?)

Osteoporoz nedir
Kemik erimesi (osteoporoz), kemiğin yoğunluğunun giderek azalması ve kırılganlığının artmasıdır.

Osteoporoz (kemik erimesi) nedenleri, belirtileri ve tedavisi

Kemik erimesi (osteoporoz), kemiğin yoğunluğunun giderek azalması ve kırılganlığının artmasıdır. Osteoporoz en sık görülen kemik hastalığıdır. Osteoporozun ilk kesin tanımı 1829'da gözeli kemik anlmına gelen "porous bone" başlığı ile J.G Lobstein tarafından yapılmıştır. Osteoporozun kelime anlamı kemiğin delik delik olmasıdır.

Normalde kemiğin kendine özgü bir direnci vardır ve bu direnç bir çok travma ile baş edebilecek güç anlamına gelir. Fakat kemiğin kırılganlığı artmış ise küçük bir travmada dahi herhangi bir bölgede kırık oluşabilir. Bu kırılganlığın artması tıpta endişe yaratır ve bu kırılganlığın artması genellikle genetik bir durumdur.

Kemik erimesi (osteoporoz) neden olur?

Kemik erimesi neden olur

Kemik erimesi neden olur

Kemik erimesi nedenlerinden en önemlisi genetik kalıtsal bir özellik taşımasıdır. Osteoporoz hastası olan bir annenin genlerinde kemik kırılganlığı söz konusu ise ondan sonrakilerde de osteoporoz olma riski yüksektir.

Kemik erimesine bazı hastalıklar romatoid atrit, ankilozan sipondilit, ehler danlos sendromu, osteogenezis imperfekta, homosistüinüri, marfan sendromu gibi hastalıklar, multipl miyelom, lösemi, yaygın karsinom gibi kötü huylu hastalıklar ve beslenme (kalsiyumdan fakir proteinden zengin beslenme gibi) etkenler kemik erimesine neden olabilir.

Bunun dışında kullanılan bazı ilaçlar, tiroid hormon dengesizliği tedavisi için uzun süre ilaç kullanımı, sara hastalığı nedeni ile uzun süre tedavi için antiepileptik ilaç kullanımı, uzun süreli kotizonlu ilaç kullanımı, mide asidini tedavi etmek için kullanılan antiasitlerin uzun süreli kullanımı, bazı romatizmal hastalıkların tedavisinde uzun süreli kullanılan ilaçlarda kemik erimesine (osteoporoza) neden olabilmektedir. Ayrıca kadınlarda menopoz dönemleri, yanlış beslenme, alkol kullanımı, sigara ve benzeri madde kullanımı gibi nedenlerde kemik erimesinde büyük rolü bulunan faktörlerdir.

Erkeklerde kemik erimesi olur mu?

Kemik erimesi daha çok kadın hastalığı olarak bilinse de erkeklerde de görülür. Erkeklerde görülme nedenleri, testosteron hormonu alanlarda, hareketsiz bir yaşam biçimi olanlarda, genetik nedenler, sigara, alkol tüketimi ve yanlış beslenme gibi nedenlerden dolayı erkeklerde de ileri ki yaşlarda osteoporoza rastlanmaktadır.

Kemik erimesi (osteoporoz) belirtileri

Kemik erimesinin belirtileri uzun süre ortaya çıkmayabilir. Bu nedenle bu hastalık sessiz hırsız diye de adlandırılır. Bu hastalık kemiklerden her geçen gün bir şeyler çalar ve hasta bunu fark etmeyebilir. Kemik erimesi genelde belirtisiz olabildiği gibi kırılmanın dışında da belirtiler verebilir.

Bu belirtilerden biri de omurganın şeklinin bozulmasından dolayı kamburluk oluşmasıdır. Fakat kamburluk çok geç meydana geldiği için, kamburluk oluştuktan sonra yapılabilecek pek bir şey kalmayabilir. Bu nedenle gece terlemeleri, geceleri sırt ağrısı ve geceleri gerginlik gibi belirtiler başladığında iyi bir ortopedi ve travmatoloji uzmanına baş vurup gereken tetkikleri yaptırmak oldukça önemlidir.

50 yaşından sonra kadınların % 40'ında, erkeklerin % 13'ünde bir veya daha fazla osteoporoza bağlı kırık gelişebilir. Kırıklar genellikle omurga kemikleri, kalça kemikleri, ön kol kemikleri gibi kemiklerde oluşur.

Kemik erimesi (osteoporoz) teşhisi

Kemik erimesi belirtileri

Kemik erimesi belirtileri

Bu durum bazen yaşam tarzı yanlışlarından da kaynaklanabilir. Kemik erimesi tek başına bir ölüm nedeni olmadığı gibi, kemik erimesi nedeni ile uzun süre yatakta yatmak zorunda kalınır ise o zaman ölümcül bir hastalığa dönüşebilir. Çünkü, bazı kırıklar o kadar hafif ve sessiz kırıklardır ki, uzun süre hiç bir belirti ve ağrı, sızı vermeyebilir.Çoğu zaman omurga kemiği kırığı bile ağrısız olarak seyredebileceği için kemik erimesi teşhisi gecikebilir.

Teşhiste öncelikle hastanın fizik muayenesinde hastanın durumu ve şikayetleri değerlendirilir. Daha sonra rutin laboratuvar tetkikleri (tam kan sayımı ve tam idrar tetkiki gibi, torakal ve lomber grafiler, kemik yoğunluğu ölçümüne bakılır. Bunlardan sonra dual enerji kantitatif bilgisayarlı tomografi, ultrason, nöron aktivasyon analizi, kantitatif manyetik rezonans görüntüleme, MR spektroskopi, transiliak biyopsi gibi teşhis yöntemleri kullanılır.

Kemik erimesi (osteoporoz) tedavisi

Osteoporoz tedavisinde amaç kırıkları önlemek, kemik mineral yoğunluğunun stabilize edilmesi ve arttırılması, kırık ve iskelet şekillerinin bozulmasına bağlı belirtilerin iyileştirilmesi, yaşam kalitesinin arttırılmasıdır.

Osteoporoz tedavisinde kalsiyum, D vitamini, östrojen, kalsitonin, bifosfonatlar, anabolik steroidler, testosteron, paratiroid hormonu, kalsitriol, büyüme faktörleri, tibolon, izoflavonlar, vitamin K, tiyazid diüretikleri gibi ilaç tedavileri verilir.

Osteoporoz tedavisinde gereken durumlarda fizik tedavi ve rehabilitasyon tedavisi de uygulanır. Rehabilitasyon tedavisi ağrıyı gidermek, fiziksel kayıpların önüne geçmek ve gelişebilecek sakatlıkları önlemek için uygulanan bir yöntemdir.

Osteoporoz tedavisinde egzersiz tedavisi önemli bir yardımcıdır. Egzersiz doruk kemik kütlesinin sağlanması ve korunması, kondüsyon, fleksibilite ve güç artışı sağlanarak düşmelerin engellenmesi ve kırıkların önlenmesi için oldukça önemlidir. Devamlı egzersiz yapanlarda ve sporcularda aktivitesiz yaşayanlara oranla daha fazla kemik kütlesi vardır. Osteoporozda aerobik egzersizler, yürüyüş, yavaş tempoda koşma ve kas gücünü arttıran programlar düzenlenmelidir.

Osteoporoz hastalarında beslenme nasıl olmalı?

Osteoporoz tedavisinde beslenmenin de önemli yeri vardır. Kalsiyumdan zengin beslenme, D vitamini takviyesi, K vitamini, magnezyum, çinko, bakır ve C vitamini gibi vitaminler ve mineraller açısından yeterli beslenme programı uygulanmalıdır. Sigara kullanımından, aşırı şeker ve tuz kullanımından, aşırı kafein tüketiminden ve kalsiyum yeterli alınmadığı halde aşırı protein tüketiminden kaçınılmalıdır.

Kemik erimesi (osteoporoz) yaşamı nasıl etkiler?

Kemik erimesi başlangıçta günlük yaşamı hemen hemen hiç etkilemeyebilir. Fakat yanlış bir yaşam tarzı var ise kırılganlık döneminde çok kolayca kırılmalar olabilir. Omurga kırıkları üst üste bile olabileceği gibi, bu kırıklarda yaşam çok fazla etkilenmeyebilir. Lakin kalça kırıklarında hasta yatağa bağımlı hale gelebilir. Bu nedenle kemik kırılganlığı olan kişilerin yaşam biçiminde belli bir düzen oluşturmaları önemlidir.

Osteoporoz hastalarında kırıklar nasıl önlenir?

Osteoporoz sorunu olan kişiler evde düşmeyi kolaylaştıracak eşyaların ortada olmaması, merdivenli evlerin tercih edilmemesi, banyolarda tutacakların olması ve dışarıda kaygan zeminlerde yürürken osteoporoz hastalarının çok dikkatli olması ve buzlu, karlı havalarda çok fazla dışarıya çıkmamaları önerilir.

Osteoporoz hastalarının günlük yaşamlarında dikkat etmesi gereken işlerin en önemlisi öne eğilerek yapılan çalışmalardır. Günlük yaşamdaki yapılan hareketlerin çoğuda eğilerek yapılan işlerdir. Bu işlerin devam etmesi durumunda kemiklerin üzerine binen yük bir kat daha artmaktadır. Bu nedenle günlük yaşamda geriye doğru gerilme egzersizi sıklıkla önerilmektedir.

Omurga hastalıkları ile ilgili benzer sağlık yazıları

  1. Omurga kırıkları neden olur
  2. Kamburluk neden olur
  3. Bel kireçlenmesi nedenleri ve tedavisi
  4. Bel ağrısı neden olur
  5. Omurga romatizması nedenleri ve tedavisi
  6. Omurga eğriliği nedenleri ve tedavisi
  7. Omurga hastalıkları neden olur

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Popüler Konular

Üste Git