Çocuk Hastalıkları ve Tedavileri

Kanser Nedir? Kanser Belirtileri

Kanser nedir
Kanser, hücrelerin yapısal olarak anormal olduğu, kontrol edilemeyen bir hızla bölündüğü ve tümör adı verilen oluşumların görüldüğü bir tablodur.

Kanser nedenleri ve tedavisi

Kanser, vücuttaki normal hücreler sürekli bölünür ve yaşam boyunca yaşlı ve ölen hücrelerin yerini alırlar. Kanser, hücrelerin yapısal olarak anormal olduğu, kontrol edilemeyen bir hızla bölündüğü ve tümör adı verilen oluşumların görüldüğü bir tablodur.

Kanser her ne kadar çocuklarda nadir görülse de ABD'de her yıl 10. 000 çocuk kanser tanısı almaktadır.

Erişkinlerdeki kanser tipleri çevresel ve yaşam tarzı ile ilgili faktörlerden etkilenir iken (sigara gibi), çocuklardaki kanser türlerinin çevre koşullarından etkilenmediği düşünülmektedir. Çocuklarda rastlanan kanser türleri de erişkinlerdekinden farklıdır.

Kanser hücreleri habistir ve çevre doku ve organlara girebilir ve onlara zarar verebilirler. Ayrıca tümörden kopup kan ya da lenfatikler (bağışıklık sisteminin bir parçası) yolu ile vücudun diğer bölgelerine yayılabilirler. Hastanın vücudunun bir bölgesinde ortaya çıkan tümöre primer tümör adı verilir. Primer tümörden ayrılan hücreler başka bir bölgeye giderek yeni tümörlerin ortaya çıkmasına neden olurlar. Bunlara da sekonder (ikincil) tümörler adı verilir.

Kanser nasıl oluşur

Kanser nasıl oluşur

Çocuklarda sık görülen kanser türleri

Çocuklarda en sık rastlanan kanser türleri Lösemi ve Lenfoma kan ve lenfatik sistemini etkileyen kanserler, Beyin tümörleri ve Nöroblastoma beyin ve sinir sistemini etkileyen kanserler, Wilms tümörü gibi böbreği etkileyen kanser türü, Osteojenik sarkoma, Ewing sarkomu ve Rabdomiyosarkoma gibi kemik ve kasları etkileyen kanserler, Retinoblastoma gözü etkileyen kanser türü, Testiküler karsinom da 14 yaşın üstündeki genç erkeklerin testislerini etkileyen kanser türü gibi kanser türleri çocuklarda sık karşılaşılan kanser türleridir.

Kanser belirtileri

Farklı tümörler farklı belirtilere neden olur. Kanserin sık rastlanan belirtileri arasında hastanın kol ya da bacağında, lenf bezlerinde ya da karnında ele gelen, bazen de ağrılı olan sertlikler (kitleler), sık enfeksiyonlar, yorgunluk hissi, iştah kaybı, kilo kaybı, kronik ateş, ishal, kabızlık, kuru öksürük, yutma güçlüğü, baş ağrısı ve kolay çürük oluşumu gibi belirtiler vardır. Bazı kanser türlerinde ise kanser ileri bir dereceye gelene kadar hiçbir belirtiye rastlanmayabilir.

Belirtilerin çoğu başka bozukluklarda da bulunabilir. Fakat hastada veya çocukta belirtilerin bir haftadan daha uzun sürdüğü görülür ise hemen doktora baş vurulması gerklidir. Doktorun erken kanser belirtilerini fark edebilmesi için düzenli kontroller ihmal edilmemelidir.

Kanser teşhisi

Kanser tanısında anormal dokudan biyopsi alınarak tanı konabilir. Kan, idrar testleri ve röntgen incelemeleri ile kanserin yayılma derecesi değerlendirilebilir. Başka kanser tiplerinde değişik vücut sıvılarının incelenmesi gerekebilir.

Eğer doktor çocukta veya erişkinde herhangi bir tipte kanserden şüphe eder ise ileri değerlendirme için hastayı bir onkoloğa yönlendirir. Onkolog aşağıda sayılan çeşitli görüntüleme tekniklerini (çocuğun ya da erişkinin sistemlerini değerlendirmek için yapılan tetkikler) tanıyı kesinleştirmek için kullanabilir:

Kanser tanısında röntgen tetkiki : En sık kullanılan inceleme tekniklerinden olan röntgen incelemesinde hastanın bir beden bölgesinden gözle görülmez elektromanyetik ışınlar geçirerek bu bölgenin görüntüsünü filme aktaran bir cihaz kullanılmaktadır.

Kanser tanısında bilgisayarlı tomografi (BT) tetkiki : Röntgen cihazının bir bilgisayar ile birleştirildiği ve seri halinde görüntülerin alındığı bir tekniktir. BT taraması radyasyona maruz kalma süresini azaltmaktadır.

Kanser tanısında radyonüklit taraması tetkiki : Bu işlem sırasında hastaya ağızdan ya da enjeksiyon ile bir radyoaktif madde verildikten sonra çeşitli organlardaki radyoaktivite etkisinin ölçüldüğü bir tekniktir. Radyasyona maruz kalma süresi kısadır ve normal röntgen tekniklerinde maruz kalınan radyasyondan daha az radyasyon etkisi görülebilir.

Kanser tanısında ultrason tetkiki : Hastanın organlarının görüntülerinin ses dalgaları ile kaydedildiği bir yöntemdir.

Kanser tanısında manyetik rezonans görüntüleme (MRI) tetkiki : Güçlü bir mıknatıs ile bilgisayarın birleştirilerek röntgen ya da diğer ışınlar kullanılmadan bedenden çeşitli kesitlerin alınabildiği bir tekniktir.

Bu yöntemlerin kullanılması ile kanserin ne derecede yaygın olduğu saptanabilmektedir.

Kanser tedavisi

Kanser hastalığında tedavi kanserin tipine ve yayılma derecesine bağlıdır. Cerrahi ile tümörün çıkarılması, radyasyon tedavisi, kemoterapi, biyolojik tedavi ya da kemik iliği veya organ transplantasyonu (nakli) gibi teknikler kullanılabilir.

Kanser tedavisinde radyasyon tedavisi : Radyasyon tedavisi ile tümör ya da kanser hücreleri üzerinde yüksek enerjili X ışınları kullanılmakta ve bu hücrelerin yok edilmesine çalışılmaktadır.

Kanser tedavisinde kemoterapi tedavisi : Kemoterapi tedavisinde vücutta bulunan tüm kanser hücrelerinin öldürülmesi için güçlü ilaçlar kullanılmaktadır.

Kanser tedavisinde biyolojik tedavi : Biyolojik tedavide interferon, interlökin gibi insan hücrelerinden elde edilen maddeler kullanılmakta ve vücudun enfeksiyon ve hastalık ile mücadelesinde kullandığı doğal mekanizmaların uyarılması hedeflenmektedir.

Kanser tedavisinde kemik iliği transplantasyonu (nakli) tedavisi : Kemik iliği tarnsplantasyonu (nakli) bir aile bireyi ya da başka bir kişiden alınan kemik iliği çocuğun kendi kemik iliği yüksek dozda kemoterapi ile tamamen yok edildikten sonra çocuğa nakledilmektedir.

Kanser tedavisinde organ transplantasyonu (nakli) tedavisi : Organ nakli tedavisinde hastanın tamamen işlevini kaybetmiş organı vericiden alınan ya da bağış yapılan organ ile değiştirilir. Organ donörü yaşayan bir vericiden ya da kadavradan yapılabilir.

Kanser hastasının ya da kanserli çocuğun tedavisinin nasıl yapılacağını ayrıntıları ile doktordan öğrenmek gerekir. Diyet kısıtlaması gibi evde alınması gereken önlemlerin bulunup bulunmadığı doktora sorulmalıdır. Bütün bu tedaviler kanser ile mücadelede güçlü teknikler olsa da normal hücreler ve dokular da hasar görebilir ve çeşitli yan etkiler görülebilir. Kanser hastası bir bireyin ya da çocuğun veya çocuğun ailesinin tedavi sırasında bu etkilere hazırlıklı olması çok önemlidir.

Bu tür kanser tedavileri çocukta ya da erişkinde büyük bir fiziksel baskı oluşturabilir. Tedavi sırasında hastanın direncini artırmak için iyi beslenmesine dikkat edilmeli ama kemoterapi gören bir hastanın iştahının azalacağını da unutmamalıdır. Kanser tedavisi sırasında uygun beslenebilmesi için diyetisyen ya da doktorun görüşü gereklidir.

Kanser remisyonu ne demek?

Remisyon, kanser bulgularının geçici bir süre baskılanması ve yeniden sağlıklı duruma dönülmesidir. Kür ise tedavi sonrası en az 5 yıl boyunca sürecek olan tam iyilik halidir. Doktorlara göre iki tür remisyondan söz edilebilir. Birincisi tam remisyon, ikincisi ise kısmi remisyondur.

Tam kanser remisyonu nedir? : Tam remisyonda hastalık süreci tamamen kontrol altına alınmıştır. Bütün belirtiler ortadan kalkmış, test bulguları normale dönmüştür ve anormal tümör hücreleri artık saptanamaz hale gelmiştir. Ancak tam remisyon olsa da, hastanın remisyondan aylar hatta yıllar sonra bile kemoterapi görmesi ve kanserin önlenmesi gerekebilir. Örneğin lösemili bir çocuğun remisyon sonrasında bile en az 2-3.5 yıl tedavi görmesi gerekebilir. Wilms tümöründe tedavi 2 yıla kadar sürdürülmelidir.

Kısmi kanser remisyonu nedir? : Kısmi remisyonda hastalık süreci kısmen duraklatılmıştır. Belirtilerin tamamı ya da bir kısmı ortadan kalkmış, ancak çocuğun yine de kanser tedavisi görmesi gerekebilmektedir.

Kanser tedavisinin yan etkileri

Eğer çocuk veya erişkin bir birey kanser tedavisi görüyor ise, tedavinin neden olduğu bazı yan etkilere rastlanabilir. Uzun dönem etkileri genelde hangi yöntemin kullanıldığına, kanserin yerine derecesine ve hastanın yaşına bağlıdır. Kullanılan tekniğin nasıl yan etkilere neden olacağını hastanın doktorundan öğrenmek mümkündür.

Kanser tedavisinde cerrahi tedavinin yan etkileri : Her tür cerrahi girişim sonrasında ağrı yakınmasına sık rastlanır. Ancak ağrının kontrolü için çeşitli ilaçlar verilir. Hastanın cerrahi girişimden sonra ne kadar zaman içinde düzeleceği cerrahinin şekline ve hastalığın derecesine göre değişir.

Kanser tedavisinde radyasyon tedavisinin yan etkileri : Tedavi sırasında yorgunluk, iştah azalması, bulantı, kusma, radyasyonun uygulandığı yerde yüzeysel cilt yanıkları ve saç kaybı görülebilir. Radyasyon, enfeksiyon ile mücadelede gerekli olan normal akyuvarları da öldürdüğünden enfeksiyona yatkınlık görülebilir. Radyasyon tedavisi ağrılı bir yöntem değildir.

Kanser tedavisinde kemoterapi tedavisinin yan etkileri : Kanser hücreleri hızla bölünme özelliği taşıdığından kemoterapide kullanılan ilaçlar bu hızlı bölünen hücreleri hedef almaktadır. Ancak kemoterapi aynı zamanda hızlı bölünen diğer hücreleri de öldürür. Örneğin, saç folikül hücreleri, akyuvarları ve bağırsak hücreleri gibi hücreleri de öldürebilir. Kemoterapinin yan etkileri kullanılan ilaçlara bağlı ise tedavi sırasında hastada enerji kaybı, anemi, enfeksiyonlara yatkınlık, çürük oluşumuna ve kanamalara yatkınlık, iştah azalması ya da kaybı, bulantı ve kusma ve ağızda aft oluşumu görülebilir. Sinir ve organ hasarı riski de yüksektir.

Kanser tedavisinde biyolojik tedavinin yan etkileri : Kanser tedavisi gören hastada nezle belirtileri görülebilir. Ayrıca deride kırmızı ve mor lekelere ve çürük eğilimine rastlanabilir. Bu etkiler tedavi sonlandığında giderek azalabilir.

Kanserden korunma

Kanserden korunma

Kanser hastalıkları ile ilgili benzer sağlık yazıları

  1. Nöroblastom nedir
  2. Çocuklarda lenfoma nedenleri ve tedavisi
  3. Lösemi tipleri ve belirtileri
  4. Kanser tedavisinde kişiye özel tedavi
  5. Kemik iliği kanseri nedenleri ve tedavisi

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Popüler Konular

Üste Git