Hastalıklar ve Tedaviler

Kalp Ve Damar Hastalıklarında Beslenme

kalp-damar
Kalp hastalıkları denildiğinde, kalp ve kan damarlarında oluşan hastalıklar akla gelir. Damar sertliği damar duvarlarındaki kalınlaşma, yavaş yavaş seyreden ilerleyici bir kalp damar hastalığıdır.

Kalp ve damar hastalığı olanlar nasıl beslenmeli?

Kalp hastalıkları denildiğinde, kalp ve kan damarlarında oluşan hastalıklar akla gelir. Damar sertliği damar duvarlarındaki kalınlaşma, yavaş yavaş seyreden ilerleyici bir kalp damar hastalığıdır.

Damar sertliğinin en fazla görüldüğü atardamarlar, kalp kasını besleyen ve beyindeki atardamarlardır. Bu damarların sertleşmesi, kalp krizi ve inme gibi ciddi sorunlara sebep olabilir.

Kalp krizi, yüksek kan basıncı (hipertansiyon), kan dolaşım bozukluğu, ritim bozuklukları, göğüs ağrısı, kalp yetmezliği, yüksek kolesterol, koroner arter hastalığı ve felçler, Türkiye'deki ve dünyadaki ölüm sebeplerinin en başta gelen nedenlerindendir.

Kalp ve damar hastalıklarının risk faktörleri

Fiziksel aktivite

Fiziksel aktivite

Bireyin yaşı : Erkeklerde 45 yaş ve üstü, kadınlarda 55 yaş ve üstü kalp hastalıklarında risk faktörü olarak değerlendirilir.

Ailede kalp hastalığı varlığı : Birinci derece akrabalardan, erkeklerde 55 yaşlarından önce, kadınlarda 65 yaşlarından önce koroner arter hastalığı bulunması risk faktörüdür.

Sigara içmek : Orta yaşlı erkek ve kadınlarda kalp hastalığına bağlı ölüm riskini 3 kat arttırır. Sigarayı hem aktif, hemde pasif içici olmak damar sertliği ve kalp krizine neden olan kalp hastalıklarının tetiklenmesinde oldukça fazla yeri bulunmaktadır.

Yüksek kolesterol : Kandaki toplam kolesterolün, 200 mg /dl'nin üzerinde olması. LDL kolesterolünün (kötü kolesterol) 130 mg / dl'nin üzerinde olması.

Düşük kolesterol: HDL kolesterolünün (iyi kolesterol), 40 mg /dl'nin altında olması.

Diyabet (şeker hastalığı) : Diyabeti olan bireylerin 10 yıllık süre içinde ciddi kalp hastalıklarına yakalanma riski % 15-25 arasındadır. Kan şekeri düzeyinin korunması kalp hastası olma riskini düşürür.

Şişmanlık : Kalbin yapısında ve fonksiyonunda farklı değişikliklere sebep olabilir. Şişmanlığın, kalp üzerinde yaratmış olduğu yapısal ve fonksiyonel değişikliklerden dolayı tek başına kalp hastalığı riskini yükseltir. Şişmanlık ve hipertansiyonun birlikte bulunması kalbin yapısı ve fonksiyonu üzerindeki olumsuz etkinin iki kata çıkmasına neden olabilir.

Stresi kontrol altında tutamama : Stres kan basıncını (tansiyonu) yükseltir. stresin azaltılması halinde kan basıncı yükselmesi ve kalp hastalığı oluşma riski azaltılabilir.

Menopoz dönemleri ve fiziksel aktivitenin az olması : Koroner kalp hastalığı riskini arttırır.

Yüksek kan basıncı (hipertansiyon) : Kan basıncının 140/90 mm hg'nin (yani 14/9) üzerinde olması kalp hastalıklarının oluşmasında büyük rolü vardır. Hipertansiyonu olan bireylerin kalp krizi geçirme olasılığı sağlıklı bireylerden iki kat daha fazladır.

Kalp ve damar hastalıklarında risk faktörleri

Baklagiller

Baklagiller

Değiştirilebilir risk faktörleri : Sigara içilmesi, hipertansiyon, yüksek kolesterol, fiziksel aktivite azlığı ve kilo problemi gibi faktörler değiştirilebilir.

Değiştirilemeyen risk faktörleri : Yaşın ilerlemesi, cinsiyet farkı, ailede erken yaşlarda görülen koroner arter hastalığının varlığı, şeker hastalığı (diyabet), bireylerin kişilik yapısı (stresli yaşam) gibi faktörler değiştirilemeyen faktörlerdir.

Kalp ve damar hastalığı nasıl önlenir?

Fazla kilo almayı (şişmanlığı) önlemek : Çok yağlı ve boş enerji veren yiyeceklerden uzak durmak, kızartma, şeker, sakatatlar ve katı yağlar gibi kilo almayı sebep olan besinlerden mümkün olduğunca uzak durmak şişmanlamayı önlemek için önemlidir.

Beslenme davranışı bozukluğu : Aşırı yeme, hızlı yeme ve öğün dışı yeme gibi yanlış beslenme olmamalıdır.

Hipertansiyonu önlemek : Günde 5-6 gramı geçmemesi gereken tuz tüketimi,
Düzenli fiziksel aktivite, Sigara ve benzeri maddelerden uzak durulması, sağlıklı beslenme gibi önlemler ile kalp ve damar hastalıkları önlenebilir.

Sağlıklı beslenme : Kilo almayı önlemek, hipertansiyon ve yüksek kolesterolü önlemek gibi önlemlerdir.

Basit şekerler : Bal, reçel, pekmez ve çay şekeri gibi benzeri şekerler tercih edilmemelidir.

Kalp ve damar hastalıklarından korunma

Yağa dikkat etmek : Süt ve süt ürünlerinde, özellikle peynirde az yağlı olanlar tercih edilmelidir.
Kızartmalardan uzak durmakta fayda sağlayacaktır.Sakatatlar, sucuk, salam, sosis, tereyağı, kaymak, krema tüketimi azaltılmalıdır. Yağsız dana, koyun eti ve derisi alınmış kanatlı hayvan etlerini tercih etmek gereklidir.

Katı yağların yerine zeytin yağı, fındık yağı başta olmak üzere sıvı yağlar kullanılmalıdır.Satın alınan besinlerin etiketleri üzerindeki yağ oranlarını kontrol etmek gereklidir. Arada atıştırma öğünlerinde yağ oranı düşük besinleri tercih etmek önemlidir. Balık yağının kalp ve damar hastalıklarından koruyucu etkisi bulunduğundan, haftada 2-3 defa balık tüketmenin yararı vardır.

Posa tüketimini arttırmak : Her öğün sebze veya meyve tüketmeyi özen göstermek, haftada en az iki kere kurubaklagil tüketmek, tam tahıllı, yulaflı ve kepekli ekmek tüketmek, pirinç yerine bulgur tüketmek gibi beslenme şeklini benimsemek gereklidir.

Kalp ve damar hastalıkları riskini azaltan diyet programı

Karaciğer gibi yüksek kolesterol içeren sakatat yemek azaltılmalıdır. Yumurta haşlanmış olarak iki günde bir yenilmesi normaldir. İdeal vücut ağırlığı korunmalı veya fazla ise kilo vermek gereklidir. Uygun pişirme yöntemleri seçilmeli ve fırında, ızgarada veya haşlama pişirme yöntemleri tercih edilmelidir. Evin dışında yemek yenildiğinde az yağlı yemekler seçilmelidir.

Besin grupları nasıl seçilmelidir?

Tahıl grubu

Tahıl grubu

Süt grubu iyi seçim : Az yağlı süt, yoğurt ve kefir, yağı azaltılmış sütten yapılan çökelek, lor, peynir ve sütlü tatlılar.

Süt grubu yanlış seçim : Tam yağlı süt, yoğurt, yağlı peynirler, kremadan yapılmış dondurmalar, çikolata katkısı olan tatlılar.

Et, tavuk, balık ve baklagil grubu en iyi seçim : Her türlü balık, tavuk, hindi ve diğer kanatlı hayvanların derisiz beyaz eti, zeytin yağlı kurubaklagil yemekleri.

İyi seçim : Tavuk, hindi ve diğer kanatlı hayvanların derisiz siyah eti, yağı iyice ayrılmış dana ve kuzu eti.

Et, tavuk, baklagil grubu yanlış seçim : Sucuk, salam, sosis, kavurma, yağlı etler, kızartılmış etler, tavuk ve diğer kanatlı hayvanların derisi.

Yumurta : Kalp ve damar hastalıklarında kahvaltıda haftada 2-3 kere 1 yumurta yenilebilir.

Meyve ve sebze grubu : Kalp ve damar hastalıklarında sebze ve meyvelerin tüketilmesinde sakınca yoktur.

Sakıncalı olan unlu mamuller : Yağ ve şeker içeren her türlü unlu mamuller, bisküviler, krakerler, beyaz ekmek ve çikolata ve katı yağ eklenmiş hamurlu tatlılar.

Yağ grubu iyi seçim : Zeytin yağı, fındık yağı, bitkisel sıvı yağlar ve yağlı tohumlar.

Yağ grubu yanlış seçim : Tereyağı, iç yağı, sade yağ ve katı margarin.

İçecek grubu iyi seçim : Şeker konulmamış çay, bitki çayı, su, maden suyu, taze sıkılmış meyve suları, domates suyu, bitki çayları (ıhlamur, ada çayı ve benzeri içecekler.

İçecek grubu yanlış seçim : Kola, gazoz, fazla içilen çay ve kahve, şekerli meyve suları, enerji içecekleri gibi benzeri içecekler.

Tahıl grubu iyi seçim : Kepekli ekmek, tam buğday unu ekmeği, çavdar ekmeği, yulaf ekmeği, bulgur plavı, zeytin yağlı kurubaklagil bulgur karışımı sebze yemekleri, yulaf ezmesi.

Besinlerin hazırlanmasında ve pişirilmesinde nelere dikkat etmek gerekir?

Besinlerin hazırlanması

Besinlerin hazırlanması

Yemek ve salatalarda, zeytin yağı veya sıvı yağ kullanılmalıdır. Yağda kızartma yöntemi değil fırında ya da ocak üstünde mümkün olduğunca kendi suyunda kısık ateşte pişirilmelidir. Izgara tercih edilebileceği gibi, et ile ateşin arasında 12-15 cm mesafe olmalıdır.

Hamsi, istavrit gibi yağlı balıklar buğulama yöntemi ile pişirilmelidir. Kıymalı ve ya etli dolma, sarma ve yemeklerde ya daha az ya da hiç yağ konulmamalıdır. Yemekleri bol soğan, sarımsak veya yeşillik koymak faydalıdır.

Sonuç olarak kalp hastalıkları : Düzenli ve çok yorulmadan egzersiz, yürüyüş fazla kilo probleminin önlenmesi, sağlıklı beslenme ve sigara gibi zararlı maddelerden uzak durulduğunda engellenebilir. Bu nedenle genetik deyip bahane edilmemelidir.

Kalp hastalıkları ile ilgili benzer sağlık konuları

  1. Kalp krizi neden olur
  2. Kalpte ağrı neden olur
  3. Kalp damar hastalıkları
  4. Koroner arter bypass nedir

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Popüler Konular

Üste Git