Hastalıklar ve Tedaviler

Kadınlarda Kısırlık (İnfertilite) Neden Olur?

kisirlik-neden-olur
Kısırlık (infertilite), reprodüktif (üreme) çağında olan bir çiftin herhangi bir doğum kontrol yöntemi kullanmaksızın ve en az düzenli bir yıl cinsel ilişkiye rağmen gebeliğin oluşmaması olarak tanımlanır. Kısırlık üreme çağındaki çiftlerin % 15'ini etkilemektedir. Korunmadan geçen 12 aylık süre sonunda çiftlerin % 80'i ilk altı ay içinde, geri kalanların % 10'u ise geriye kalan altı ay içinde gebe kalmaktadır. Tüm çiftlerin % 30-40'ında erkek, % 40-50'sinde kadınlarda kısırlığa neden olan faktörler tespit edilmektedir.

Kadınlarda kısırlık nedenleri ve tedavisi

Kısırlık (infertilite), reprodüktif (üreme) çağında olan bir çiftin herhangi bir doğum kontrol yöntemi kullanmaksızın ve en az düzenli bir yıl cinsel ilişkiye rağmen gebeliğin oluşmaması olarak tanımlanır. Kısırlık üreme çağındaki çiftlerin % 15'ini etkilemektedir. Korunmadan geçen 12 aylık süre sonunda çiftlerin % 80'i ilk altı ay içinde, geri kalanların % 10'u ise geriye kalan altı ay içinde gebe kalmaktadır. Tüm çiftlerin % 30-40'ında erkek, % 40-50'sinde kadınlarda kısırlığa neden olan faktörler tespit edilmektedir.

% 20-25 çiftte ise hem erkekte hemde kadında kısırlık yapabilen sorunlar görülmüştür. % 15 çiftte ise kullanılan teşhis yöntemlerine rağmen, herhangi bir kısırlık nedeni saptanamaz (nedeni belli olmayan kısırlık). 21'inci yüzyılda özellikle sanayileşmiş ve gelişmiş batılı toplumlarda infertilite (kısırlık) önemli bir halk sağlığı problemi haline gelmiştir. Bunda da en önemli faktör, çocuk doğurma yaşının ertelenmesi olarak kabul görmüştür. Amerika Birleşik Devletlerinde genç yaş kadınlarda 1965'ten bu güne kısırlık (infertilite) oranının 3 kat arttığı gösterilmiştir.

Kadınlarda kısırlığa neden olan faktörler

Genel olarak vücudun her sistemi için geçerli olan hastalık ya da fonksiyon kaybı denilen durum, normalden sapma, o yapının fonksiyonunun normalin dışına çıkması demektir. Genel olarak üreme sistemine bakıldığına kadındaki üreme sistemi yumurta ve tüplerden oluşur. Yumurta ve tüplerde oluşan herhangi bir sıkıntı döllenmeyi olumsuz yönde etkiler. Kadınlarda kısırlığa sebep olabilecek nedenleri gözden geçirir isek, yumurtalık hastalıkları, polipler, rahim ağzı salgısı iltihabı, rahim ve tüpler ile ilgili diğer sorunlar, vücutta döllenmeyi sağlayan hormonal sistemde oluşan dengesizlikler ile ilgili problemler veya bu nedenler tek başına değil, birkaç tanesi bir arada problem yarattığı için kısırlığa yol açabilir.

Kadında doğurganlıkta en sık kısıtlayan faktör kadının yaşıdır. Genel olarak bakıldığında kadında doğurganlık 20'li yaşlarda en üst seviyeye ulaşır iken, 32 yaşından itibaren azalmaya başlar ve 37 yaşından sonra çok ciddi bir düşüşe geçer. Kadında yaş ile birlikte yumurta sayısı azalabileceği gibi, yumurtaların kalitesi de düşer. Yani yumurtanın döllenme imkanı azalır.Döllendiğinde de sağlıklı bir embriyoya dönüşmesi zorlaşır ve sağlıklı bebek doğurma oranları da azalır.

Ayrıca yaşın artması ile birlikte doğurganlığı etkileyecek hastalık varlığı da ortaya çıkmaya başlar. Bu hastalıklar miyom, çikolata kistleri ve diğer kistler ve kitleler gibi hastalıklar yaş ile birlikte arttığı için kadının yaş artışı doğurganlığı etkiler. Ayrıca alkol kullanımı, sigara kullanımı, yaşam tarzı, beslenme tarzı, karı koca ilişkisi, vajinismus gibi bir sorun, ölü doğumlar, düşükler, alerjik hastalıklar, spiral kullanımı, immünolojik faktörler, psikolojik nedenler, kullanılan bazı ilaçlar (bazı antideprasan ilaçları ve tansiyon ilaçları), kemoterapi ve radyoterapi tedavileri ve çevresel faktörler gibi birçok neden kısırlık nedenleri arasında sayılabilir.

Kadınlarda kısırlığa neden olan faktör nasıl teşhis edilir?

Aile planlaması denilen durum istenildiği kadar çocuk sahibi olmaktır. Aile planlaması çocuk sayısını kısıtlamak olduğu gibi, çocuk sahibi olamayan çiftleri de içerir. Çocuk sahibi olamama kadın veya erkeğin doğurganlığını etkileyen faktörlerin olması veya doğurganlığın kaybolması sonucu oluşur. Dolayısı ile çocuk sahibi olamama çiftin sorunudur. Bu durum kadının ve erkeğin tek başına ve birlikte değerlendirilmesi önemlidir. Bu durum araştırılırken erkekte veya kadında oluşabilecek sıkıntılar değerlendirilir. İnfertilite değerlendirmesi üreme tıbbı ile uğraşan ve dalında deneyimli jenekologlar tarafından yapılır.

Bu değerlendirmelerde spermin ve yumurtanın normal olup olmadığının anlaşılması için bazı tetkikler yapılır.

Kadınlarda incelenen değerler yumurtanın olup olmadığı, sayısının ne kadar olduğu, kalitesi gibi faktörler incelenir. Bazı kadınlarda doğumsal sebeplerden dolayı yumurta olmayabilir. Bu durum ultrason tetkiki ile (yumurtalar, döllenmeyi engelleyen bir faktör ve yumurtanın sayısı ve kalitesi) değerlendirilir. Yumurtlama her ay gerçekleşiyor mu, bu durum için hormonal inceleme için kan testleri yapılır. Tüplerde bir sıkıntı olup olmadığı ve rahimde doğumsal bir kusur olan rahimde perde veya rahimde miyom gibi döllenmeyi engelleyen faktörlerin tespiti için rahim filmi çekilir.

Kadınlarda kısırlık tedavisi nasıl yapılır?

Kadınlarda kısırlık tedavisi

Kadınlarda kısırlık tedavisi

Bir kadında çocuk sahibi olmasında bir sıkıntı olduğu ya da bir güçlük yaşanacağı kararı verildikten sonra, tedavi yöntemlerine baş vurulur. Bu konuda yanlış bilinen bir durum çocuk sahibi olamayan kadınlarda hemen tüp bebek yöntemine baş vurulmasıdır. Tüp bebek, çocuk sahibi olamayan çiftlerde uygulanacak tedavi yöntemlerinin son aşamasıdır. Çünkü tüp bebeğe sıra gelmeden tedavinin diğer aşamalarında daha basit tedavi yöntemleri mevcuttur.

Bu durumda önemli olan nokta, bebek sahibi olamama nedeninin tanısının doğru konulmasıdır. Ancak % 15 çiftin kısırlık nedenleri bulunamayabilir. Bu durum sebebi izah edilemeyen kısırlık olarak tanımlanır. Çocuk sahibi olamama tedavisinde basit ilaç tedavileri, iğneler ile yapılan yumurtlama tedavileri, aşılama tedavisi, hastaların psikolojik tedavileri ve bunlar ile de bu durum aşılamaz ise yardımcı üreme yöntemleri (tüp bebek yöntemi) gibi tedavi yöntemleri kısırlık tedavisinde uygulanan yöntemlerdir. Burada önemli olan, sebebi bulup sebebe yönelik tedavi uygulanmasıdır.

Kadınlarda hangi tip kısırlık tedavi edilemez?

Çocuk sahibi olamama sebebi eğer kadında ise, bu durum en az iki başlık altında değerlendirilmelidir. Birincisi çocuk sahibi olmada güçlük, ikincisi ise çocuk sahibi olmada imkansızlık şeklinde sınıflandırılır. Çocuk sahibi olmada imkansızlık çok düşük bir olasılıktır. Bu durum ancak, kadında yumurtalıkların olmaması, iç rahiminin olmaması, tüplerin olmaması şeklinde olur. Bu kusurlar genellikle doğumsal ve genetik kusurlardır ve kadın kısırlık aşamasına gelene kadar bu durum açığa çıkmış olur.

Bu tip bir doğumsal ya da genetik kusur yeni doğan döneminde eşlik eden başka sorunlar nedeni ile ya da ergenlik döneminde kızın adet görmemesi nedeni ile ve cinsiyete özel karakterlerin oturmaması (kıllanma, memelerin büyümemesi ve benzeri gibi) kız çocuk bunları yaşamadığı için doktora götürüldüğünde ortaya çıkar. Yine bu gibi kusurlarda da kadında bazı kısırlık tedavi yöntemleri uygulanabilir.

Örneğin, doğuştan rahmi olmayan bir kadında taşıyıcı annelik önerilebilir.Taşıyıcı anneliği açıklayacak olursak, kadının kendi yumurtası ve eşinin spermi ile tüp bebek yöntemi ile embriyo elde edilir ve başka bir kadının rahimine yerleştirilerek gebelik elde edilmesi veya son yıllarda gerçekleştirilen rahim nakli gibi yöntemler ile bu kadınlar çocuk sahibi olabilmektedir. Kadında doğumsal veya ileri yaşlarda yumurtalık ya da yumurtanın olmaması durumunda da verici denilen başka bir kadının yumurtası ile döllenme sağlanarak tüp bebek sahibi olmak mümkün olabilir.

Kadın hastalıkları ile ilgili benzer sağlık konuları

  1. Sistit neden olur
  2. Yumurtalık iltihabı nedir
  3. Vajinismus (cinsel ilişkiye girememe) nedenleri
  4. Miyom nedir

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Popüler Konular

Üste Git