Bağırsak Hastalıkları

İrritabl Bağırsak (Spastik Kolon) Sendromu Nedenleri (İBS)

irritabl-bagirsak-hastaligi
İrritabl bağırsak (kolon) sendromu veya spastik kolon hastalığı, bilinen bir sebebi olmayan, stres ya da korku ve heyecanlanma sırasında gerilimin yüksek düzeyde olduğu dönemlerde ortaya çıkan veya artan, öncelikle karın ağrısı, ishal, kabızlık gibi semptomlar ile kendini gösteren bir hastalıktır. Bunların yanı sıra daha birçok değişik şikayetler ile tanımlanan fonksiyonel bir bağırsak hastalığıdır.

Spastik kolon hastalığı belirtileri ve tedavisi

İrritabl bağırsak (kolon) sendromu veya spastik kolon hastalığı, bilinen bir sebebi olmayan, stres ya da korku ve heyecanlanma sırasında gerilimin yüksek düzeyde olduğu dönemlerde ortaya çıkan veya artan, öncelikle karın ağrısı, ishal, kabızlık gibi semptomlar ile kendini gösteren bir hastalıktır. Bunların yanı sıra daha birçok değişik şikayetler ile tanımlanan fonksiyonel bir bağırsak hastalığıdır.

İrritabl kolon sendromu, farklı tanımlamalar ile adlandırılmaktadır. Örneğin, spastik kolon, labil veya anstabl kolon, nervöz kolon, mutsuz (unhappy) kolon gibi isimler, eskiden İrritabl bağırsak hastalığına verilen isimlerdir. Bazı görüşlere göre spastik kolit, nervöz kolit, müskülü ve mükomembranöz kolit isimleri ile de adlandırılmıştır. Fakat kolit terimi alakasız bir terimdir. Kolit terimini doğru gösterecek, anatomik ve histolojik bulgular mevcut olmadığı için bu terim kullanılmamalıdır. Bu yüzden irritabl bağırsak sendromu hastalar tarafından ülseratif kolit hastalığı ile karışmaktadır. İrritabl bağırsak sendromu basit bir hastalık değildir ve sadece bağırsakta değil, bağırsakların tüm fonksiyonlarında bozuklar ile seyrettiğinden hastalığa ait kesin bir ad bulunamamıştır. Bu nedenle irritabl bağırsak sendromu en uygun isim olarak kabul görmektedir.

İrritabl bağırsak (spastik kolon) hastalığına neden olan faktörler

İrritabl bağırsak sendromu yaklaşık dünyanın her yerinde görülen bir hastalıktır ve kadınlarda erkeklere göre bir kat daha sık görülür. 20 ve 50'li yaşlarda daha sık görüldüğü gibi çocuklarda da görülebilir. Şehirlerde yaşayanlarda ve beyaz ırkta daha sık rastlanır. İrritabl bağırsak hastalığının sıklığı tam olarak bilinmemekte ve hastaların geneli bu hastalıktan doktora baş vurmamakta dır. Hastalığa neden olan faktörler arasında enfeksiyonlar sorumlu tutulmuş olmasına rağmen kanıtlanmamıştır.

Son yıllarda irritabl bağırsak sendromuna gastrointestinal sistem hormonlarının etken olduğu üzerinde durulmaktadır. Ayrıca irritabl bağırsak sendromuna sigara kullanımı, alkol kullanımı, öğün atlama ve bir defada çok fazla yemek yeme, antibiyotik kullanımı ve diğer ilaçlar, stres, belirli yiyeceklere karşı hassasiyet ve liften fakir beslenme gibi faktörlerde neden olabilir.

İrritabl bağırsak (spastik kolon) hastalığı belirtileri

İrritabl bağırsak sendromu belirtilerinde en görülen belirti karın ağrısıdır.Karın ağrısının bölgesi, sıklığı ve şiddeti kişiden kişiye göre değişiklik gösterir. Heyecana ve korkuya bağlı gerilimsel stres, soğuk hava, bazı yiyecekler, bazı ilaçlar (kolinerjik) ağrıyı şiddetlendirir. Ağrı sırasında hasta, büyük abdest yaptığında ve gaz çıkardığında rahatlama hisseder. Ağrı bazen batıcı, kramp tarzında ve kolik ağrısına benzer özellik gösterir. Gece uyurken hasta oldukça rahattır. Büyük abdest (dışkılama) düzeninde olan değişimlerde (kabızlık ve ishal) sık görülen belirtilerdendir. Kabızlık döneminde zeytin tanesi, keçi dışkısı, sert ve tane tane şeklinde dışkılama, ishal döneminde ise pelte kıvamında, yumuşak ve kötü kokmayan dışkılama ve ishale bağlı halsizlik, yorgunluk, bitkinlik gibi belirtiler görülür.

Hasta her yemekten sonra tuvalete gitme ihtiyacı duyar ve kahvaltıdan sonra daha sık görülen bir durumdur. Bazı hastalarda daha çok kabızlık görülür iken, bazılarında ise ishal daha sıktır ve ishal genellikle ağrısız olur. İshal döneminde de kabızlık döneminde de dışkı sümüksü şekildedir. Bazı hastalarda dışkının şekli incelir ve kalem gibi olur iken, bazı hastalarda da kabızlık iyice artar ve laksatif ve lavmanlar bile işe yaramayabilir. Karında gerginlik, şişkinlik, rahatsızlık hissi, hazımsızlık, geğirme, yellenme, bulantı, iştahsızlık, terleme, çarpıntı, kadınlarda adet dönemlerinde aşırı ağrı, idrar yapmada zorlanma ve safra yolları bozuklukları, anksiyete bozukluğu, saldırganlık ya da korkaklık, yüzde kızartı, baş ağrısı, nefes darlığı ve oksijensiz kalma hissi gibi belirtiler diğer görülen belirtilerdir.

İrritabl bağırsak (spastik kolon) hastalığı teşhisi

İrritabl bağırsak sendromu teşhisinde gastroentroloji uzmanının yapacağı fizik muayenede hastanın şikayetlerini doğru ve net anlatması büyük önem taşır. Fizik muayenede hasta iyi görünümdedir ve zayıflama ve kilo kaybı gözlenmez. Doktorun yapacağı karın muayenesinde karında hassasiyet vardır. İyi bir fizik muayeneden sonra bazı laboratuvar tetkikleri istenir. Kan tahlillerinde sedimantasyon, tam kan sayımı ve diğer testler istenir. Bunların yanı sıra dışkı tahlilleri, kolon grafisi ve gerek duyulur ise batın ultrasonografisi, bilgisayarlı tomografi, üst sindirim sistemi endoskopisi ve laktoz tolerans testi gibi tetkiklerde yapılır.

İrritabl bağırsak (spastik kolon) hastalığı tedavisi

Spastik kolon hastalığı tedavisi

Spastik kolon hastalığı tedavisi

İrritabl bağırsak sendromu tedavisinde hasta ile doktor ilişkisi oldukça önemlidir. Doktor tarafından hastanın güveni sağlanmalı ve ruhsal yapısı dikkate alınmalıdır. Hastaya, hastalığı hakkında bilgi vermek doktorun önemli görevlerinden biridir. İrritabl bağırsak sendromunun gerçek bir hastalık olup olmadığı doktorlar arasında tartışılmakta ancak, doktorların geneli bu durumu hastalık olarak kabul etmektedir.

İrritabl bağırsak sendromu kansere neden olabileceği gibi olmayabilir. İrritabl bağırsak sendromunda şikayetler aralı aralı şiddetlenip azalır ve sürekli devam etmez. Lakin bu hastalık ömür boyu sürer. İrritabl bağırsak hastalığı tedavisinde bazı ilaçlar (antispazmodikler, antikolinerjikler, kalsiyum kanal blokerleri, antidiyareikler, prokinetik ajanlar, gaz giderici ilaçlar, psikiyatrik ilaçlar) gibi ilaç tedavileri verilir.

İrritabl bağırsak (spastik kolon) hastalarının beslenmesi

İrritabl bağırsak sendromu hastalığında diyet tedavisi, tahıl kepeği ile beslenmedeki fiber miktarını arttırarak dışkının hacimli ve yumuşaması sağlanabilir ve günde en az 30 gr fiber alınmalıdır. Baklagiller, mercimek, fasulye, nohut, börülce, lahana, brokoli, karnıbahar, pırasa, çikolata, aşırı yağlı ve tatlı yiyecekler, alkollü içecekler, çok fazla kırmızı et, çok fazla kafeinli içecekler, kuru meyve gibi gaz içerikli besinler gaz oluşumunda artışa neden olur.

Laktoz intoleransı olmasa bile süt ve süt ürünleri rahatsızlık verebilir. Gıda alerjisi olan ve buna bağlı ishal oluşumundan sorumlu olan gıdanın tespit edilmesi için şüpheli gıdaları bir süre hiç tüketmeyerek bu gıda veya gıdalar bulunabilir. Sık sık kabızlık çeken hastalarda lifli gıda tüketmek, bitkisel çaylardan içmek, patates yemek, doğal yoğurt yemek, balık tüketmek, tahıl içerikli beslenmek, ay çekirdeği ve bal kabağı ve bu kabağın çekirdeklerinden yemek, sebze ve meyve tüketmek, düzenli beslenmek, düzenli egzersiz yapmak, düzenli yürüyüş yapmak ve her gün yeterli su içmek fayda sağlar.

Bağırsak polipleri neden olur?Ülseratif kolit nedir?Karın ağrısı

2 Yorum

  1. aynur

    19 Ekim 2015 at 01:25

    bağırsak sendromu olan kişi sigara içerse olur mu??

    • Sağlık Ocağım

      19 Ekim 2015 at 08:40

      Yıllardır yapılan araştırmalara rağmen spastik kolon (irritabl bağırsak sendromunun) nedeni tam olarak bilinmemektedir. Bu sendrom tamamen yapısal veya psikolojik, fizyojik ve beslenmeye bağlı tetiklenebilir. Kişiye göre şikayetlerin artma sebepleri değişiklik gösterse de, hastalık sindirim sitemini etkilediği için beslenme önemlidir. İrritabl bağırsak hastalığını tetikleyen faktörler arasında lifli gıdaların yetersiz yenmesi, bazı besinlere karşı reaksiyon, stres, sigara, alkol, kadınlarda adet dönemleri, öğün atlama, birkaç çeşit yemeği bir öğünde yeme, enfeksiyonlar ve bazı ilaçların ve antibiyotiklerin kullanımı gibi faktörlerdir. Bunlar göz önünde bulundurulduğunda sigara tetikleyici özellik taşımaktadır ve bırakmaya çalışmanızda fayda var. Çok geçmiş olsun.

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Popüler Konular

Üste Git