Endokrinolojik Hastalıklar ve Tedavileri

Hiperkalsemi Nedir? (Kalsiyum Yüksekliği Neden Olur?)

Hiperkalsemi nedir
Hiperkalsemi tanım olarak, serum kalsiyum düzeyinin normalden (normal düzeyi 9-11 mg/dl arası) yüksek çıkması sonucu meydana gelen metabolik bir bozukluktur.

Hiperkalsemi nedenleri, belirtileri ve tedavisi

Hiperkalsemi tanım olarak, serum kalsiyum düzeyinin normalden (normal düzeyi 9-11 mg/dl arası) yüksek çıkması sonucu meydana gelen metabolik bir bozukluktur.

Kan testlerinde serum kalsiyum seviyesinin 12 mg/dl'den yüksek çıkması durumunda hiperkalsemi tablosu ile karşılaşılır. Hiperkalsemi kanserli hastaların % 10-20'sinde görülür ve en sık karşılaşılan onkolojik acillik gerektiren bir durumdur.

Kalsiyumun vücut fonksiyonlarındaki işlevi nedir?

  1. Kalsiyum vücuda sadece beslenme yolu ile alınır.
  2. Kalsiyum % 99 oranında kemik dokusunda depolanır ve fosfat ile birleşerek kemiğin sertliğini oluşturur.
  3. Kalsiyumun kemikte birikimi intrauterin olarak başlar ve bebek anne karnında 9 aylık olana kadar önemli derecede artar. Kalsiyum insan vücudunda bu şekilde artmaya devam ederek çocukluktan ergenliğe kadar artmaya devam eder ve birey 20 -30 yaşlarına ulaştığında kemiklerdeki kalsiyum düzeyi en üst seviyeye gelir. Daha sonraları yılda % 1-2'yi aşmadan kalsiyum düzeyi azalmaya başlar ve bu şekilde yaşlılığa kadar azalmaya devam eder.
  4. Kalsiyumun % 50'si plazma proteinlerine bağlıdır.
  5. Kalsiyumun % 40'ı ise serbest ya da iyonize formdadır. İyonize kalsiyum nöromüsküler aktiviteyi düzenler.

Hiperkalsemi nedenleri

Hiperkalsemi nedeni olarak daha çok kanser belirlenirken, poliklinik hastalarında ise en sık hiperkalsemi nedeni primer hiperparatiroidizm'dir.

Malign hastalıklar ile ilişkili hiperkasemi nedenleri : Lokal osteolitik hiperkalsemi, humoral hiperkalsemi, ektopik 1.25 (OH)2D üretimine bağlı hiperkalsemi ve diğer humoral faktörlere bağlı hiperkelsemi gibi hiperkalsemi nedenleri vardır.

Parathormon ile ilişkili hiperkalsemi nedenleri : Primer hiperparatiroidizm, tersiyer hiperparatiroidizm, familyal hipokalsürik hiperkalsemi gibi hiperkalsemi nedenleridir.

Granülomatöz hastalıklar ile ilişkili hiperkalsemi nedenleri : Sarkoidoz hastalığına bağlı hiperkalsemi, tüberküloz enfeksiyonuna bağlı hiperkalsemi, kandidiyazis enfeksiyonuna bağlı hiperkalsemi, histoplazmozis hiperkalsemisi, Wegener granülomatozise bağlı hiperkalsemi gibi hiperkalsemi nedenleri vardır.

İlaçlara bağlı gelişen hiperkalsemi nedenleri : Tiazid, lityum, D vitamini, A vitamini ve alüminyum intoksikasyonu gibi nedenlere bağlı hiperkalsemi nedenleri vardır.

Diğer hiperkalsemi nedenleri : Endokrinopatiler (hipertiroidi, adrenal yetmezlik), feokromositoma, süt-alkali sendromu, renal yetmezlik, immobolizasyon, parenteral nütrisyon gibi nedenler hiperkalsemi nedenleri olabilir.

Hiperkalsemi neden olur

Hiperkalsemi neden olur

Hiperkalsemi belirtileri

Hiperkalsemide belirtiler ve bulgular kandaki kalsiyum düzeyi ile ilişkilidir. Hiperkalsemi bulunan hastalarda genellikle 11 -12 mg/dl üzerine çıkana kadar herhangi bir belirti görülmeyebilir. Fakat kalsiyum seviyesi 12 mg/dl'nin üzerine çıktığında hayati tehlikeler meydana gelebilir. Kalsiyum düzeyi 12-14 mg/dl'nin üzerine çıkar ise hiperkalsemi (kalsiyum yüksekliği) ile ilgili direkt belirtiler görülmeye başlar. Hiperkalsemi bulguları ile birlikte kalsiyumun yükselmesine neden olan hastalığa yönelik belirtiler de vardır. Belirtiler dalgınlık ve bilinç bulanıklığına kadar değişebilir.

Hiperkalseminin gastrointestinal sistem belirtileri : Bulantı, kusma, kabızlık, karın ağrısı ve karında gerginlik, ince bağırsağın tıkanması ve/veya gastrointestinal sistem kanaması (mide veya bağırsak kanaması), pankreatit (pankreas iltihabı), peptik ülser gibi belirtiler görülebilir.

Hiperkalsiminin lökomotor sistem belirtileri : Kemik ağrıları, eklem ağrıları, eklem iltihabı ve kendiliğinden ya da basit travmalar ile meydana gelen kırıklar gibi belirtiler görülür.

Hiperkalseminin kardiyavasküler sistem belirtileri : Kan basıncı yüksekliği (hipertansiyon) görülebilir, ritim bozuklukları görülebilir ve ağır hiperkalsemili hastalarda sıvı ve elektrolit kaybına bağlı (dehidratasyona) bağlı şok ortaya çıkabilir.

Hiperkalseminin üriner sistem belirtileri : Hiperparatiroide bağlı hiperkalsemi gelişen hastalarda üriner sistem taş hastalığı görülebilir. Hiperkalsemi (kalsiyum yüksekliği), idrarda aşırı kalsiyum yüksekliğine (hiperkalsiüriye), aşırı susama ve aşırı su içme isteğine (polidipsiye) sebebiyet verebilir ve bunun sonucunda akut ya da kronik böbrek yetmezliği gelişebilir.

Hiperkalseminin nörolojik belirtileri : Kemik vater refleksleri zayıflar ve kas tonusu azalır. Baş ağrısı, kas güçsüzlüğü gibi belirtiler de görülür. Hiperkalsemisi olan yaşlı kişilerde nörolojik belirtiler daha sık görülür. Kişilik değişmesi, bilinç bulanıklığı (konfüzyon), halüsinasyon (olmayan şeyleri görmek), bilinç uyuşukluğu ile birlikte dalgınlık ve en sonunda şok gibi belirtiler ortaya çıkabilir.

Hiperkalseminin altta yatan hastalığa bağlı belirtileri : Kanserli hastalarda iştahsızlık, zayıflık, halsizlik, kabızlık ve mental değişimler gibi belirtiler görülür. Tutulan organ ile ilgili belirgin belirtiler de görülebilir.

Kalp ritminde bozukluklar, ciddi kalp atım yüksekliğinde ise kalp ani durabilir ve ölüm gerçekleşebilir.

Hiperkalsemi teşhisi

Hiperkalsemi teşhisi en az iki normalden yüksek serum kalsiyum değeri ile doğrulanır. Tanı sırasındaki değerlendirmede ve ayırıcı tanı için serum fosfor, total protein albumin, parathormon, pH, elektrolitler, idrar kalsiyum, fosfat miktarı ve eritrosit sedimantasyon hızı belirlenir.

Hiperkalsemi teşhisi için gerekli kan testleri, gerekli idrar testleri, gerekli kan serum testleri, gereken durumlarda görüntüleme yöntemleri de kullanılır. Hiperkalsemi teşhisi genellikle geniş çaplı bir araştırma gerektirdiğinden araştırma veya üniversite hastanelerinde kemik metabolizma hastalıkları alanında konulabilir.

Hiperkalsemi tedavisi

Hiperkalsemi durumunda altta yatan hastalığın tedavi edilmesi en temel tedavi yöntemidir. Fakat hiperkalsemili hastalarda uygulanacak ilk tedavi vücuttan fazla kalsiyumun atılmasıdır. Fazla kalsiyumun atılması için hastalara sıvı verilir. Bunun yanı sıra diüretik ilaç tedavisi ile idrardan fazla sıvının atılması sağlanır. Ayrıca kemikten kalsiyumun açığa çıkmasını engelleme amacı ile bazı ilaçlar ile tedavi gerekir.

Hiperkalsemi tedavisinde altta yatan hastalık kanser ise cerrahi tedavi, kemoterapi tedavisi, radyoterapi tedavisi ve ilaç tedavisi gibi tedavi yöntemleri de uygulanır. Hiperkalsemi durumunda acil tedavi yapıldıktan sonra altta yatan neden araştırılır ve altta yatan nedenin de tedavisi yapılır.

Metabolik hastalıklar ile ilgili benzer sağlık yazıları

  1. Hashimato hastalığı nedenleri, belirtileri ve tedavisi
  2. İnsülin direnci nedenleri, belirtileri ve tedavisi
  3. Hipoglisemi nedenleri, belirtileri ve tedavisi
  4. Wilson hastalığı nedenleri, belirtileri ve tedavisi
  5. Üre siklusu bozukluğu nedenleri, belirtileri ve tedavisi
  6. Kawasaki hastalığı nedenleri, belirtileri ve tedavisi

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Popüler Konular

Üste Git