Hamilelik Dönemi

Hamilelikte Plasenta Hastalıkları ve Tedavi Yöntemleri

Hamilelikte plasenta hastalıkları ve tedavileri

Plasentanın erken ayrılması (abruptio plasenta) nedir?

Plasentanın rahimden erken ayrılması (abruptio) olarak tanımlanan bu durum, geç gebelik kanamalarının dörtte birinin nedenidir.

Abruptio plasenta daha önce doğum yapmış olan daha yaşlı annelerde, sigara içen annelerde, yüksek tansiyonu (kronik veya gebelik kökenli) olan annelerde, gebeliğin geç dönemlerinde fazla miktarda aspirin alan annelerde ya da daha önce plasentası erken ayrılmış annelerde daha sık görülebilen bir durumdur.

Göbek kordonunun kısa olması ya da herhangi bir kazaya bağlı bir travma bazen böyle bir ayrılmaya sebep olabilir.

Plasentanın erken ayrılması (abrubtio plasenta) belirtileri

  1. Ayrılma küçük boyutta ise, kanama hafif ya da ağır bir adet kanaması şeklinde olabilir ve içinde pıhtı görülebilir ya da görülmeyebilir. Aynı zamanda karın krampları veya hafif bir ağrı ve rahim hassasiyeti gibi belirtiler de görülebilir.
  2. Bazen özellikle karın kısmına bir darbe geldiğinde hiç kanama olmayabilir.
  3. Ayrılma ılımlı ise kanama daha şiddetlidir, karın hassas ve serttir ve biraz da rahmin güçlü kasılmalarından kaynaklanan karın ağrıları daha şiddetli şekilde hissedilebilir. Hem anne hem de bebek kan kaybı belirtileri gösterebilir.
  4. Plasentanın yarısından fazlası rahim duvarından ayrılırsa anne ve bebek için acil durum söz konusudur. Belirtiler ılımlı plasenta ayrılması belirtileri gibidir, ancak daha şiddetlidir.

Plasentanın erken ayrılması (abruptio plasenta) teşhisi

Erken ayrılmış plasenta teşhisi hastanın geçmiş öyküsü, fiziksel muayene ve rahim kasılmalarına karşı oluşan bebeğin tepkilerinin izlenmesi ile konulur. Ultrasonografi tetkiki erken ayrılmış plasenta teşhisinde yardımcıdır ama kopmaların ancak yarısı ultrason ile görülebilir.

Plasentanın erken ayrılması (abruptio plasenta) tedavisi

  1. Ayrılma çok fazla değil ise kanama çoğunlukla yatak istirahati ile durdurulur ve birkaç gün sonra anne hareketlerinde bazı kasıtlamalar gerekliliği ile normal yaşama geri döner.
  2. Bazen ve bazı hamilelerde kanamanın yinelemesi olağandır, bu nedenle gebeliğin sonuna kadar yakın tıbbi gözlem kaçınılmaz olur.
  3. Rahatsızlık belirtileri tekrarlar ve bebeğin doğum zamanı yakın ise doğum başlatılabilir.
  4. Birçok vakada ılımlı olarak tabir edilen plasentanın erken ayrılması durumu yatak istirahatine yanıt verebilir fakat çoğunlukla kan nakli ve başka acil tedavilere gerek duyulabilir.
  5. Plasentanın erken ayrılması durumunda hem anne hem de bebek dikkatli olarak izlenmelidir ve birinden biri rahatsızlık işaretleri gösterdiğinde doğumun başlatılması geciktirilmemelidir.
  6. Ayrılma ciddi boyutta olduğu zaman kan nakli ve acil doğumu da kapsayan tıbbi müdahale zorunludur.

Eskiden plasentanın erken ayrılması durumlarında hem anne hem de bebek için zor süreçlerin başlaması söz konusu idi. Günümüzde ise uzmanlaşmış ve tıbbi bakım ile plasenta ayrılması sorunu olan yaklaşık tüm anneler ve bebekler de % 90 oranında bu durum daha sağlıklı aşılmaktadır.

Sonuç olarak bir yaralanma olur ve abruptio plasenta belirtilerini yaşarsanız hemen doktorunuza haber verin. Hiçbir belirti yoksa bile kazadan hemen sonra, bebeğin hareketlerini belirleyici bir test yaptırın. Bir kaç saat geçince testleri yineletin ve sonraki 2 gün içinde de 2 ila 3 kez yineletin. Plasenta ayrılmasının ve bebeğe ait güçlüklerin işaretleri 24 ile 48 saatten önce ortaya çıkmayabilir.

Aşağı yerleşmiş plasenta (plasenta previa) nedir?

Plasenta previa kulağa bir plasenta hastalığı gibi gelse de aslında böyle bir şey değildir. Plasentanın durumu ile değil yeri ile ilgilidir. Plasenta previada plasenta rahim girişine ya da rahim ağzını tamamen veya kısmen örtecek ya da kenarına değecek şekilde rahmin alt bölümüne tutunmuştur.

Gebeliğin ilk dönemlerinde plasentanın aşağıda bulunması oldukça sık görülür ama gebelik ilerledikçe ve rahim genişledikçe plasenta çoğu kez yukarıya çıkar. Plasenta yukarı çıkmasa bile eğer rahim girişine direkt olarak değmiyor ise herhangi bir soruna neden olması genellikle nadir görülür.

Plasentanın girişe değdiği az sayıda olguda da ancak gebeliğin ileri döneminde ya da doğumda sorun oluşabilir. Plasenta rahim ağzına ne kadar yakınsa kanama olasılığı da o kadar yüksektir.

Gebeliğin geç döneminde teşhis edilmiş plasenta previa durumunda bile bazen plasenta yukarıya doğru çıkmaya devam eder ve gebelik sona erdiğinde normal doğum mümkün olabilir fakat plasenta rahim ağzını kısmen ya da tamamen kaplarsa genel olarak normal vajinal doğum imkanı azalır.

Plasenta previa neden olur?

Plasenta previa önceki doğumlardan, rahim ameliyatlarından, sezaryen doğumlardan veya düşük sonrası genişletme ve kürtajlardan rahim duvarında yara izi olan kadınlarda plasenta previa olma riski daha yüksektir.

Bebeğin daha fazla oksijen veya besine ihtiyaç duyması nedeni ile daha büyük plasenta yüzey alanına gerek duyulur (sigara içme, yüksek yerlerde yaşama, birden fazla bebek taşıma gibi durumlar) plasenta previa gelişme olasılığını arttıran etkenlerdir.

Plasenta previa (aşağı yerleşmiş plasenta) belirtileri

Zaman zaman hamileliğin 28. haftasından önce ama çoğunlukla 34-38. haftalar arasında, rahmin gerilen alt bölümünden plasenta çekilirken görülen ağrısız kanama, plasenta previanın en yaygın işaretidir ama plasenta previa problemi olan hamilelerin % 7 ile % 30'unda doğuma kadar hiç kanama görülmeyebilir.

Kanama genellikle parlak kırmızı renktedir ve belirli bir karın ağrısıyla ya da yumuşamayla ilişkili değildir ve kendiliğinden başlar fakat öksürük, zorlanma ya da cinsel ilişki gibi faktörler de kanamayı başlatabilir. Kanama hafif ya da şiddetli olabilir ve çoğunlukla durur ama daha sonra yeniden başlar.

Plasentanın bebeğin iniş yolunu kapatmasından dolayı plasenta previalı bebekler doğuma hazırlanırken normal bebekler gibi pelvise inmezler.

Plasenta previa (aşağı yerleşmiş plasenta) teşhisi

Plasenta previası olan ancak herhangi bir belirti göstermeyen hamilelerde durum rutin olarak yapılan ultrason tetkikinde fark edilebilir fakat doğuma kadar fark edilemeyebilir de.

Kanama var ise ve plasenta previadan şüpheleniliyor ise teşhis genellikle ultrasonografik yöntem ile konulur.

Plasenta previa (aşağı yerleşmiş plasenta) tedavisi

Plasenta previa nedir

Plasenta previa nedir

  1. Hamileliğin başlangıcında görülen plasenta previa vakalarının genelinde doğumdan çok önce kendi kendine düzelme olasılığı olduğu ve hiçbir sorun yaratmadığı için 20. gebelik haftasından önce tedaviye başlanmasına genellikle gerek yoktur.
  2. 20. gebelik haftasından sonra herhangi bir belirti görülmüyor ise plasenta previa tanısı konulmuş olan hamileye yatak istirahatinin daha fazla olduğu ve hareketliliğin daha az ve hafif olduğu bir tedavi programı uygulanır.
  3. Kanama var ise anne ve bebeğin durumunun değerlendirilmesi ve gerekiyorsa sabitleştirmek için annenin hastaneye yatırılması gerekir.
  4. Kanama durursa ya da çok hafif ise genellikle koruyucu tedavi tavsiye edilir.
  5. Koruyucu tedavi ise annenin hastaneye yatırılması, tuvalet ihtiyacı dışında yatak istirahati, dikkatli izlem, demir ve belki E vitamini desteği ve bebek doğacak olgunluğa gelene kadar gerektikçe kan nakli yapılması gibi yöntemleri içerir.
  6. Tedavi sürecinde annenin tuvalette zorlanmasını önlemek için çok lifli bir diyet ve bağırsak yumuşatıcı ilaçlar verilebilir.
  7. Bazen bir hafta boyunca kanaması olmayan, hastaneye ulaşması kolay olan (15 dakikalık bir mesafede olan) yatak istirahatine kesin uyacağı güvenilen ve günün 24 saati kendisiyle birlikte kalacak bir yetişkin bulabilen (gerekirse acilen onu arabayla hastaneye götürebilmeli) bir annenin evine gitmesinde fakat kuralların tam uyulması şartı ile bir sakınca olmaz.
  8. İstirahat tedavisinde amaç gebeliği en azından 36. haftaya kadar koruyabilmektir.
  9. Bu amaçla yapılan testlerde bebeğin ciğerlerinde olgunlaşma var ise yoğun bir kanama tehlikesini azaltabilmek için bebeğin sezaryen ile doğurtulmasına izin verilebilir.
  10. Bu süreden önce anne ve/veya bebek kanama yüzünden risk altında olurlar ise bebek için doğum henüz erken bile olsa doğum daha fazla ertelenmez.
  11. Günümüzde gelişmiş yeni doğan yoğun bakım bölümlerinde görev alan uzmanların beceri ve bakımları ve teknolojik aletler sayesinde bu bebeklerin çoğunluğunda, rahimde kanayan bir plasentaya bağlı olmaktansa buralardaki hayat kurtaran aletlere bağlı olmaları daha güvenlidir.
  12. Kısacası plasenta previa tanısı konan her dört hamileden üçü, doğum ağrıları başlamadan sezaryen ile doğum yaptırılır.
  13. Doğum başlayana kadar durum fark edilmemiş ise, kanama hafif ve plasenta rahim ağzını tıkamıyor ise normal doğum başlatılabilir.

Her iki durumda da sonuç genelde iyidir. Oysa plasenta previa eskiden ciddi bir tehdit sayılır idi faka günümüzde annelerin % 99'u ve bebeklerin de bir o kadarı bu durumu başarılı olarak tamamlamaktadır.

Derine yuvarlanmış plasenta (plasenta akreata) nedir?

  1. Plasenta akreata nedir? : Bazı hamileliklerde plasenta rahim duvarının iç tabakalarına doğru büyür ve oraya sıkıca tutunur ve bu durum plasenta perkreata veya plasenta inkreata olarak da adlandırılır. Bu durum önceki ameliyatlardan veya doğumlardan ve özellikle de plasenta previa veya daha önce bir sezaryen doğum geçirmiş ve rahim duvarında yara izi oluşmuş kadınlarda sık görülür.
  2. Plasenta akreata belirtileri : Doğum başladıktan sonra doğumun 3. evresinde genellikle plasenta rahim duvarından ayrılmaz.
  3. Plasenta akreata tedavisi : Vakaların çoğunda kanamanın durdurulabilmesi için plasentanın ameliyat ile alınmasına gerek vardır. Kanama, açılan kan damarları dikilerek kontrol altına alınmaz ise rahim tamamen alınabilir.

Hamilelik dönemi ile ilgili benzer sağlık yazıları

  1. Hamilelikte amniyon kesesinin erken ayrılması neden olur
  2. Hamilelikte kordon sarkması neden olur
  3. Sağlıklı bebek için hamilelikte beslenme nasıl olmalı
  4. Özel bakım ve takip gerektiren hamilelikler
  5. Hamilelik kontrollerinde hangi testler yapılır
  6. Hamilelikte cinsel ilişki nasıl olmalı
  7. Hamilelikte kanama neden olur

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Popüler Konular

Üste Git