G

Gastrit – Mide İltihabı Nedir? Gastrit Belirtileri ve Tedavisi

Gastrit hastalığı nedir
Gastrit veya mide iltihabı olarak adlandırılan bu durum, midenin iç yüzeyini örten örtünün midenin oluşturduğu asit nedeni ile tahrip olmasıdır. Normalde mide hem asit üretir ve bu asit çok etkili bir asittir. Mide öz suyu bir bardak içerisine koyulsa ve içerisine bir parça et atılsa birkaç gün içerisinde yok olabilir. Bu kadar tahriş edici bir maddedir. Midedeki bu asit bu kadar tahrip edici ise mideyi neden tahrip etmediği merak edilir.

Gastrit hastalığı ve gastrit hakkında bilgiler

Gastrit veya mide iltihabı olarak da adlandırılan bu durum, midenin iç yüzeyini örten örtünün midenin oluşturduğu asit nedeni ile tahrip olmasıdır. Normalde mide asit üretir ve bu asit çok etkili bir asittir. Mide öz suyu bir bardak içerisine koyulsa ve içerisine bir parça et atılsa birkaç gün içerisinde yok olabilir. Bu kadar tahriş edici bir maddedir.

Midedeki bu asit bu kadar tahrip edici ise mideyi neden tahrip etmediği merak edilir. Bu durum şu şekilde açıklanabilir. Midenin tıp dilinde mukus denilen sümüksü kendi iç yüzeyinde bulunan koruyucu bir sıvı tabakası vardır ve bu sıvıyı da mide üretir.

Mide hem alınan besinleri eritmek için asit üretir hem de kendi iç yüzeyini bu asitten korumak için mukus adı verilen sıvı tabakayı üretir fakat mukus denilen bu koruyucu tabaka ile asit arasında asiti ön planda tutacak bir bozukluk olur ve asit fazla olur ise ya da koruyucu tabakada azalma olur ise bu durumda midenin iç yüzeyi tahrip olmaya başlar. Bu tahrip olma sürecinin erken döneminde gastrit ortaya çıkar.

Gastrit tipleri

Gastrit akut gastrit ve kronik gastrit olarak iki grupta değerlendirilir.

Akut gastritis nedir? : Akut gastrit, mide mukozasının akut inflamasyonudur (iltihabıdır). Akut gastrit genel olarak erozif ve nonerozif olarak ve mide içinde tutulan bölgeye göre (fundus, korpus ve antrum) şeklinde sınıflandırılır.

Kronik gastrit nedir? : Kronik gastritis, mide mukozasının kronik inflamasyonu olup, atrofi (mukozanın fonksiyonel kapasitesinin kaybı ile birlikte) veya metaplazi ile birlikte seyir gösterir. Kronik gastritte genellikle midenin antrum bölgesi tutulmuştur. Kronik gastritte sınıflandırma sebebe göre (H-pilori, safra reflüsü, antiinflamtuvar ilaç kullanımı, alerjik reaksiyonlar ve otoimmünite gibi) değişir. Kronik gastritte sınıflandırma ayrıca mukozanın endoskopik görüntülemede görünüşüne göre de yapılabilir.

Gastrit oluşmasına neden olan faktörler

Gastrit oluşmasına neden olan bazı etkenler vardır.

  1. Aspirin, aspirin midenin koruyucu tabakasını bozarak asit miktarında artışa neden olur. Aspirin dışında nonsteroid anti-inflamatuar ilaçlar, kotizonlu ilaçlar, alerjik ilaçlar, antibiyotikler gibi ilaçlar da gastrit durumunu tetikleyebilir.
  2. Yoğun stres gastritin en önemli nedenlerinden birisidir.
  3. Bir başka gastrit etkeni helikobakter pilori denilen özel bir bakteridir. Helikobakter pilori midenin koruyucu tabakasını bozarak asitin artmasına yol açar ve midenin tahrip olmasına neden olur.
  4. Sigara, alkol ve aşırı kafeinli içecekler, gazlı ve asitli içecekler midenin mukozasını bozan önemli etkenler arasındadır.
  5. Yanıklar (aşırı sıcak bir şeyler yiyip içme ile oluşan ya da kimyasal bir maddenin içilmesi ile oluşan yanıklar) gastrite neden olabilir.
  6. Cerrahi operasyonlar gibi şiddetli fiziksel stres de gastrit oluşumuna yol açabilir.
  7. Genellikle helikobakter pilori enfeksiyonundan kaynaklanmakla birlikte sigara, alkol ya da safra sorunlarına bağlı (safra taşları, safra polipleri, safra iltihabı gibi) nedenlere bağlı uzun süreli irritasyon kronik gastrite neden olabilir. Yine megaloblastik anemi ya da yaşa bağlı olarak mideyi koruyucu zarın bozulması da kronik gastrite yol açabilir.

Sonuç olarak; en önemli gastrit etkenleri aspirin gibi ağrı kesici ilaçlar, yoğun stres, alkol, fazla kafein, sigara, gazlı ve asitli içecekler, aşırı hazır gıda tüketimi, aşırı salamura gıda tüketimi, yeterli ve düzenli beslenmemek, safranın, on iki parmak bağırsağından mideye geri kaçması, mide fıtığı, Zollinger-Ellison sendromu, yabancı cisim birikimi (bezoar gibi), helikobakter pilori, travmalar, yanıklar, yaralanmalar ve başka otoimmün sistemik hastalıklar gibi etkenler gastritin en önemli nedenleridir.

Gastrit neden olur

Gastrit neden olur

Gastrit (mide iltihabı) belirtileri

Gastrit çok önemli bir hastalık değildir. Her 10 kişiden 9'unda azda olsa gastrit şikayeti vardır.

Akut gastrit belirtileri : Akut gastrit genellikle belirtisizdir. Akut gastritte midedeki kan kaybından dolayı dışkıda siyahlaşma (melena), bulantı, kusma, devamlı karın ağrısı, midede ekşime, hazımsızlık, epigastrik rahatsızlık görülebilir. Hastalığın şiddetine göre belirtiler hafif veya ağır olabilir. Bakteri kaynaklı oluşan akut gastritlerde şiddetli epigastrik ağrı, bulantı, pürülan gastrik muhteva içeren kusma, hıçkırık, ateş, üşüme gibi belirtiler görülür.

Kronik gastrit belirtileri : Kronik gastrit belirtileri arasında üst karın bölgesinde rahatsızlık hissi, bulantı ve kusma, sık sık gaz çıkarma (geğirme) isteği, midede yanma, midede ağrı, sık sık bulantı hissi, gastroözofageal reflü ve buna bağlı yemek borusunun tahriş olması ve boğazda takılma hissi, göğüste yanma hissi, yutma güçlüğü, boğazda ağrı hissi gibi belirtiler bulunabilir.

Kronikleşmiş gastritin yoğunluğuna göre ve yemek borusuna ve ağız mukozasına verdiği hasara göre belirtiler değişebilir. Kronik gastritte yavaş kan kaybı anemiye yol açabilir ve bu durumda da anemiye bağlı solukluk, halsizlik, nefes darlığı gibi belirtiler de ortaya çıkar.

Helikobakter pilori enfeksiyonuna bağlı gastrit oluşumunda kusma ve ishal görülebilir. Bakteriye bağlı gastritlerde belirtiler genellikle bakteri bulaştıktan 12-72 saat sonra ortaya çıkmaya başlar.

Gastritin genel belirtileri ise genellikle aç karınlı iken göğsün tam ortasında kazıntı hissi, yanma hissi, kramplar, ağrı, aşırı gaz ve geğirme, iştah kaybı, bulantı hissi, dolgunluk hissi ve erken doyma ve şişkinlik gibi rahatsızlıklardır.

Gastrit (mide iltihabı) teşhisi

Gastrit teşhisi için öncelikle bir gastroentroloji uzmanına gitmek gerekir. Hastanın öyküsü ve muayenesi gastrit teşhisini koymada yardımcıdır. Bazı kan testlerinin de yapılması gerekir. Gastrit teşhisi endoskopik gastroskopi yöntemi ile ve bu yöntem ile alınacak biyopsi örneği ile konulur.

Gastrit teşhisi

Gastrit teşhisi

Gastrit (mide iltihabı) tedavisi

Gastrit, asit oluşturan faktörlerin ortadan kaldırılması ve savunma mekanizmalarını uyarıcı yani midedeki asit miktarını azaltan ilaç tedavisi ile tedavi edilir. Eğer midede helikobakter denilen bir bakteri nedeni ile asit oluşmuş ise bu duruma yönelik antibiyotik tedavisi, bol sıvı tedaviye eklenir. Kronik gastritte tedavi nedene göre değişebilir.

İlaç tedavisinin yanı sıra sigara, alkol, stres, ağrı kesici ilaçlar, çok baharatlı yiyecekler, aşırı acı tüketimi, turşu gibi salamura besinler, kafeinli içecekler, gazlı ve asitli içecekler tüketimi gibi risk faktörlerinin de dikkat edilmesi gerekir.

Gastrit hastalığından korunma yolları

  1. Gastritten korunmak için öncelikle aç kalınmaması önemlidir. Güne mutlaka kahvaltı ile başlanmalı ve ilk yenen ya da içilen bir şey mutlaka ılık olmalı (soğuk veya sıcak olmamalıdır).
  2. Sabah, öğle ve akşam yemekleri mümkün olduğunca aynı saatlerde ve yeterli miktarda olmalıdır.
  3. Gün boyu ayakta kalanlar, hafif bir yiyecek ile ara öğün yapmalıdır. Bu öğünlerde bir meyve ve imkanlar doğrultusunda bir avuç kuruyemiş türleri ile ara öğün yemek, hem öğünde daha az yemek yemeye hem de uzun aç kalmadan ve kilo almadan beslenmeye yardımcı olur.
  4. Yemeklerden en az iki saat sonra meyve tüketilmelidir.
  5. Asitli yiyecek ve içeceklerden mümkün oldukça uzak durmak gerekir.
  6. Asitli meyve ve sebzelerin (portakal, mandalin, nar, greyfurt, elma, domates ve benzeri) suyunu tüketmek asit miktarında artışa neden olur, bu nedenle bu meyveler ve sebzeler yeterli miktarda (aşırıya kaçmadan) ve meyve ve sebze olarak tüketilmelidir.
  7. Diyet yapanların sürekli salata yemesi mide harabiyetine yol açar, bu nedenle her besin grubunu ölçülü tüketmek gerekir.
  8. Acı, baharatlı, turşu ve salamura yiyecekler midede tahrişe neden olur. Şikayetlerin çok olduğu dönemlerde haşlanmış meyve ve sebze tüketmek de yarar vardır.
  9. Aşırı tuzlu ve yağlı yemek mide asidine neden olabileceği için az yağlı ve az tuzlu beslenmeye dikkat etmek önemlidir.
  10. Hazır gıdalar ve içinde ne olduğunu bilmediğimiz gıdalar midede tahrişe yol açar ve gastritin azıtmasına neden olabilir, bunlardan kaçınmak önemlidir ve mümkün olduğunca ev yemekleri ve haşlanarak pişirilen yemekler tercih edilmelidir.

Mide hastalıkları ile ilgili benzer sağlık yazıları

  1. Mide gribi nedenleri, belirtileri ve tedavisi
  2. Helikobakter pilori nedenleri, belirtileri ve tedavisi
  3. Peptik ülser nedenleri, belirtileri ve tedavisi
  4. Gastroskopi işlemi nasıl yapılır
  5. Mide ekşimesi neden olur
  6. Mide spazmı neden olur
  7. Mide ve bağırsak gazı neden olur

1 Yorum

  1. Adsız

    14 Mayıs 2015 at 19:33

    Bende kronik gastrit varmış, geçenlerde endoskopi yapıldı, kronik gastrit teşhisi konuldu, gastrit yüzünden yemek borusunda barret özofagus diye bir oluşum olmuş sanırım ömür boyu boğaz ağrısı çekcem, bu yüzden gastrit tehlikeli bir durum, keşke daha erken tanı konulsaydı belki bu kadar ilerlemezdi. Moralim çok bozuk.

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Popüler Konular

Üste Git