Bulaşıcı Hastalıklar Ve Tedavileri

Frengi Nedenleri ve Tedavisi (Sifiliz Nedir?)

Sifiliz (firengi) nedir
Sifiliz veya frengi olarak bilinen ve sadece insanda patojen olan ''Treponema Pallidum'un'' neden olduğu sistemik bir hastalıktır. Sifiliz cinsel yolla bulaşan bir hastalık olduğu için toplum sağlığını yakından ilgilendirir.

Frengi (sifiliz) nasıl bir hastalıktır?

Sifiliz veya frengi olarak bilinen ve sadece insanda patojen olan "Treponema Pallidum'un" neden olduğu sistemik bir hastalıktır. Sifiliz cinsel yolla bulaşan bir hastalık olduğu için toplum sağlığını yakından ilgilendirir. Gelişmekte olan ülkelerde genellikle yüksek oranda görülmüş ve görülmeye devam etmektedir.

Gelişmiş ülkelerde ise sorun daha çok sosyoekonomik çevrelerde, cinsel açıdan aktif gençler ve genç yetişkinler arasında daha sık görülmektedir. Sifiliz diğer cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlarda olduğu gibi, bu hastalığın toplumda yayılma eğilimi de HIV virüsünün yayılma eğiliminin bir göstergesi olarak kabul edilmektedir.

Sifiliz (frengi) nasıl bulaşır?

Sifiliz cinsel temas yolu ile, doğum sırasında ya da fetus içinde anneden bebeğe, kan verilmesi yolu ile ve hastalık bulaşmış eşyalardan bulaşabilen bir hastalıktır. Cinsel yolla bulaşım derideki taze lezyonların sızıntıları (meni ve vajinal salgı gibi) vücut salgıları ile olur.

Konjenital sifiliz genellikle fetusun uterus içinde hastalığın bulaşması sonucu oluşabileceği gibi doğum sırasında doğum kanalından da bulaşma olabilir. Kan transfüzyonu ve hastalık bulaşmış eşyalar ile de bulaşabilir.

Sifiliz (frengi) belirtileri

Sifiliz, teşhisi kolay konulabilen ve tedavi edilmez ise kronikleşen ve vücudun birçok sistemini etkileyen bir hastalıktır. Frenginin ilk belirtileri cinsel ilişkiden 2-3 hafta sonra ağrısız, ıslak temas edilen bölgeye göre ağız bölgesinde, vajen bölgesinde ve penis bölgesinde kendini sınırlayan ıslak bir yara ile (şankr) kendini gösterir. Bu belirtiler cinsel ilişkiden 2-3 hafta sonra ortaya çıkmaya başlar. Bu şankr denilen yara ağrısız olduğu için hastalar bu yarayı pek önemsemezler.

Yara, yaranın oluşumundan 2-3 hafta sonra kendiliğinden de geçebilir. Fakat bu dönemde hastaların mutlaka doktora baş vurması önemlidir. Sifilizin tedavisi oldukça kolaydır. Hasta bu dönemde doktora gitmez ise hastalığın seyri daha da ağırlaşır. Sifilizin zamanında tedavisi yapılmaz ise yaklaşık 1 ay sonra cildin farklı bölgelerinde döküntüler, eklem ağrıları, baş ağrıları gibi şikayetler başlar. Bu süreçte hastanın ağrısız olan yarası kaybolabilir ve hastalığın tanısı daha da zorlaşabilir. Sifiiz (frengi) belirtileri

Sifiliz (frengi) evreleme

Sifilizin oluşturduğu klinik tablo erken ve geç evre olarak ikiye ayrılır. Hastalığın klinik bulguları primer, sekonder, tersiyer, latent ve konjenital sifiliz evrelerine göre değişir.

Primer evre sifiliz nedir? : Primer evrede genellikle genital bölgede ve çoğunlukla tek taraflı lezyon (şankr) bulunur ve bölgesel lenfadenopati ile beraber seyredebilir.

Sekonder evre sifiliz nedir? : Sekonder evrede vücutta yayılımlı papuloskuamöz döküntüler (el ve ayak tabanlarında bile), mukoz membran lezyonları (ağız içi mukozasında lezyonlar), genital bölge siğilleri, saçlı deri lezyonları, nörolojik sorunlar görülebilir.

Tersiyer evre sifiliz nedir? : Tersiyer evre sifilizde karaciğer, cilt, kemik ve diğer organları tutan gommatöz lezyonlar, tabes dorsalis, genel parezi gibi nörolojik sifiliz tablosu, aort anevrizması, aort kapak yetmezliği ya da kardiyovasküler manifestasyonlara rastlanabilir.

Latent evre sifiliz nedir? : Latent evre sifiliz genellikle belirti göstermeyen evredir ve sadece kan testlerinde bulgular görülebilir. Latent dönem (ilk 1 yıl) ve geç (1 yıldan sonra) olmak üzere iki dönemdir.

Konjenital evre sifiliz nedir? : Konjenital sifiliz belirtisiz olabileceği gibi ölüm ile de sonuçlanabilecek bir sifiliz evresidir. Hastalığın erken dönem gösterdiği sonuçlar bebeğin kendiliğinden düşmesi (spontan abortus), bebeğin erken doğması, bebekte ensefalit oluşması, bebekte yaygın cilt döküntüleri, hepatit disfonksiyon, organ yetmezlikleri, uzun kemiklerde enfeksiyon oluşması, bebekte diş bozuklukları, göz anomalilikleri, nörosensorial işitme kaybı gibi belirtiler görülebilir.

Sifiliz (frengi) teşhisi

Frengi (sifiliz), tanısı ve tedavisi kolay bir hastalıktır ve hastalık bulaştıktan 20-25 gün sonra temas bölgesinde vajen, penis, anal veya ağız bölgelerinde ağrısız ve ıslak başlayan belli bölge içinde sınırlı yaralar meydana gelir. Tanıda bu yaraların varlığı çok önemlidir.

Bu tür bir lezyon ile baş vuran bir hastanın yara olan bölgesi kazınır ve kazınan sürüntü karanlık saha mikroskopisi denilen bir yöntem ile incelenir ve frengiye direkt olarak sebep olan "Treponema pallidum" denilen mikroorganizmalar rahatlıkla görülebilir.

Hasta ağrısız yara dönemini geçirdikten sonra doktora baş vurur ve doktor frengiden şüphelenir ise yine bazı kan testleri ve yine sürüntü incelemesi ile tanı konulabilir.

Sifiliz (frengi) tedavisi

Frengi (sifiliz) tanısı kolay konulan bir hastalıktır ve tanısı konulduktan sonra tedavisi de kolay olur. Fakat teşhis konulamaz ve hasta ilk dönemlerde doktora baş vurmaz ise vücutta geri dönüşü olmayan hasarlar oluşur ya da ölüme kadar gidebilir.

Frengi tedavisinde tek doz kalçadan ya da damardan yapılan penisilin yeterli olabilir. Lakin hasta yaralı aşamayı geçtikten sonra veya ileri evrelerde doktora gitmiş ise (eklem ağrıları, vücutta döküntüler, baş ağrıları, kilo kaybı başladıktan sonra) doktora baş vurmuş ise yine dozu arttırılmış penisilin tedavisi uygulanır. Bu durumlar göz önünde bulundurulduğunda önemli olan, hastanın zamanında bir üroloji, cildiye ya da hasta kadın ise kadın doğum uzmanına görünmesidir.

Sifiliz (frengi) hastası cinsel ilişki yaşayabilir mi?

Frengi (sifiliz) hastası olan kişiler cinsel ilişkiye girmemelidir. Cinsel yolla bulaşan hastalıklarda koruyucu olarak kullanılan en önemli koruyucu tek kullanımlık prezervatifler dir. Fakat sifilizli hastalarda kondom kullanımı çok fazla işe yaramaz. Çünkü frengi akıntılar ile, kan yolu ile ve temas yolu ile, eşya yolu ile de bulaşabilir.

Bu nedenle bu tür bir durumdan şüphelenen birey bir an önce cildiye, üroloji ya da kadın doğum uzmanına baş vurmalı ve mümkün olduğunca cinsel ilişkiden kaçınmalıdır. Frengi bireye bulaştıktan sonra 20-25 günlük kuluçka süresinden sonra ağrısız, çok fazla yayılmayan, ıslak lezyonlar ve idrar yaparken yanma, sık idrara çıkma, kasık ağrısı ile kendini gösterir.

Sifiliz (frengiden) korunma yolları

Cinsel yolla bulaşan tüm hastalıklarda en kolay korunma yöntemi tek kullanımlık lateks içerikli kondomlar dır. Fakat cinsel yolla bulaşan hastalıkların genelinde ve frengi de tek kullanımlık kondomlar tek başına korumaya yetmemektedir. Frengi sadece o bölgedeki lezyondan bulaşan bir hastalık değildir.

Yapılan çalışmalarda frengi sadece temas dışında, salınan sıvı yolu ile, temas yolu ile ya da kan yolu ile bulaştığı tespit edilmiştir ve prezervatif yeteri kadar koruyuculuk sağlamaz. Son yıllarda cinsel tabuların yıkılması, kontrolsüz cinsel ilişki, partner sayısının çok fazla artması, paralı cinsel ilişkilerin artması, homoseksüelliğin artışı gibi birçok sebep cinsel yolla bulaşan hastalıkları da arttırmıştır. Firengi kan transfüzyonu ile de bulaşabilir. Bu nedenle kan transfüzyonu yapılırken alınan kan iyi incelenmelidir.

Bulaşıcı hastalıklar ile ilgili benzer sağlık yazıları

  1. Cinsel yolla bulaşan hastalıklar
  2. Hamilelikte bebeğe cinsel yolla hastalık bulaşır mı
  3. Siğil çıkması nedenleri ve tedavisi
  4. Genital uçuk nedir

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Popüler Konular

Üste Git