Cinsel Sorunlar Ve Tedavileri

Erkeklerde Kısırlık (İnfertilite) Nedenleri Ve Tedavisi

erkeklerde-kisirlik
Çocuk sahibi olamama, dünya genelinde birçok çifti ilgilendiren sorulara, endişelere ve kuşkulara yol açan bir durumdur. Fakat bu durum kabullenilmesi gereken de bir sağlık sorunu olabilir. Günümüzde tıbbın gelişmesi sayesinde kısırlık problemi olan erkeklerde ve kadınlarda % 70 çaresi olan bir durumdur. Erkeklerde kısırlığın nedenleri 4 ana başlık altında incelenir.

Erkeklerde kısırlığa neden olan hastalıklar

Çocuk sahibi olamama, dünya genelinde birçok çifti ilgilendiren sorulara, endişelere ve kuşkulara yol açan bir durumdur. Fakat bu durum kabullenilmesi gereken de bir sağlık sorunu olabilir. Günümüzde tıbbın gelişmesi sayesinde kısırlık problemi olan erkeklerde ve kadınlarda % 70 çaresi olan bir durumdur. Erkeklerde kısırlığın nedenleri 4 ana başlık altında incelenir.

Erkeklerde kısırlığa neden olan hormonal faktörler

Hipotalamus-hipofiz hastalıkları (sekonder hipoganodizm) :Bu durumlarda spermlerin oluşması ve gelişiminde rol oynayan beyinden salgılanan hormonlar ile ilgili problemler söz konusudur. Genellikle hormon tedavisi gerektiren bu durumların tespit edilmesi kısırlık tedavisinde önemlidir. Bu sorun erkeklerdeki kısırlık nedenlerinin % 1-2'sinden sorumludur. Hormonal kısırlık nedenleri genetik bozukluklardan kaynaklanır ve kalıtsal olabilir. Hormonal bozukluklar genetik olabileceği gibi, ilaçlar, damarsal bozukluklar, tümörler ve bazı sistemik hastalıklar nedeni ile sonradan da oluşabilir.

Erkeklerde kısırlığa neden olan testis ile ilgili faktörler

Testisler ile ilgili kısırlık nedenleri erkek kısırlık nedenlerinin % 30-40'ından sorumludur.

Klinefelter sendromu : En sık görülen kalıtsal kısırlık nedenidir. Bu sendrom 500-700'de bir erkekte görülür ve en sık azospermi (menide sperm yokluğu) şeklinde kendini gösterir.

Y kromozumu mikrodelesyonu (erkeklerde genetik kısırlık) : Azospermi (menide sperm yokluğu) ve ciddi derecedeki oligosperminin (menide sperm azlığı) genetik nedenlerindendir. Bu durum kısırlık problemi olan erkeklerin % 15-20'sinde görülen bir durumdur.

Kriptorşidizm (inmemiş testis) : Anne karnındaki dönemde testislerin skrotuma inmemesi durumudur ve bu durum tek testiste ya da her iki testiste de oluşabilir. İnmemiş testisler karında ya da kasık bölgesinde kalır. Bu testislerde sperm yapımı bozuk olur ve tümör oluşma riski daha fazladır.

Testis kanseri : Kısırlık problemi tespit edilen erkeklerde testis kanseri riski daha yüksektir.

Varikosel : Skrotumda bulunan damar ağının genişlemesidir. Bu durum sol testis tarafında sağ testis tarafına göre daha sık görülür. Varikosel hastalığının tek başına kısırlık nedeni olup olmadığı ve varikosel ameliyatının kısırlığı ortadan kaldırmasında katkısı olduğu tartışılmaktadır.

Post testiküler sorunlar : Erkeklerde kısırlık nedenlerinin % 10 20'sinden sorumlu tutulmaktadır. Sperm taşıyan kanalların kistik fibrozis gibi hastalıklar ile beraber doğuştan yokluğu şeklinde veya bazı sorunlara bağlı bu durum gelişebilir.

Tıkanıklığa bağlı azospermi (meni yokluğu) : Hormon değerleri ve testis hacmi normal olan azospermik hastalardır. Kanalların bağlanması ya da geçirilen enfeksiyonlara bağlı tıkanması sonucu sonradan da oluşabilir. Bu hastalarda cerrahi operasyonlar ile sperm bulunur.

Tıkanıklığa bağlı olmayan azospermi (meni yokluğu) : Bu hastalardaki problem testislerde spermin olmamasıdır. Bu hastalarda cerrahi operasyon ile sperm bulma imkanı tıkanıklığa bağlı azospermi sorunu olan hastalara göre daha düşüktür. Ayrıca bu hastalarda genetik bozukluğa rastlanma oranı daha yüksek olduğu için, bu hastalarda genetik inceleme yapılmalıdır.

Erkeklerde kısırlığa neden olan diğer faktörler : Erkeklerde kısırlığa neden olabilecek diğer nedenler ise, sigara kullanımı, alkol ve madde kullanımı, toksinlere maruz kalma, akut ve kronik hastalıklar, genital organ enfeksiyonları, kemoterapi ve radyoterapi tedavileri, nörolojik bozukluklar, spinal kort yaralanmaları, strese bağlı erken boşalma sorunları, psikoterapik ve antihipertansif ilaç kullanımı, geçirilen travmalar, cinsel yolla bulaşan hastalıklar, sıcak küvet banyoları ve saunalar, kabakulağın neden olduğu orşit, dengesiz beslenme ve ereksiyon bozuklukları gibi birçok etken erkek kısırlığına yol açabilir.

Erkeklerde kısırlık (infertilite) nasıl teşhis edilir?

Çiftin çocuk sahibi olamamasında sebep erkek mi, kadın mı araştırılması sırasında erkek ile ilgili araştırmalar çok geniş değildir. Bu araştırmalarda öncelikle 3-5 günlük cinsel ilişki perhizi sonrası semen analizi (spermiyogram) testi yapılır. Bu testi yapmak için erkeğin masturbasyon yolu ile meni örneği alınır ve laboratuvar incelemesine gönderilir. Semen analiz testinde sperm bozuklukları ve kısırlığa neden olabilecek başka bozukluklar var mı bunlar incelenir ve değerlendirilir.

Doktor muayenesinde testlere geçmeden önce kadının ve erkeğin öyküsü (anamnezi) alınır. Bu anamnez sırasında geçirilmiş enfeksiyon varlığı, sigara, alkol kullanımı varlığı var mı araştırılır. Hastanın öyküsü alındıktan sonra spermiyogram testi istenir ve test sonuçlarına göre spermiyogram testinde çıkan bozukluğa neden olan faktöre yönelik tetkikler yapılır. Kısırlık teşhisi erkekte ve kadında kadın doğum uzmanlığında başlar ve yapılan fizik muayene ve spermiyogram testi sonrası çıkan sonuca göre erkek üroloji uzmanlığına yönlendirilir.

Erkeklerde kısırlık muayenesinde üroloji uzmanı fizik muayene ve yapılan değerlendirme sonrası başka tetkikler ister. Örneğin, hormon sistemi için hormon testleri, görüntüleme yöntemleri ile sperm kanallarında sorun olup olmadığına (tümör, kanser, kitle, enfeksiyon ve benzeri) nedenler ile tıkanma var mı, bunlara yönelik tetkikler yapılır. Genetik bir bozukluk olup olmadığının incelenmesi için genetik uzmanlığı tetkikleri yapılır. Örneğin, Y kromozumu (erkekliği belirleyen kromozom) bu kromozomdaki bazı bilinen bölgelerdeki kusurlar ciddi anlamda çocuk sahibi olmayı engelleyebilir. Bu durumun tanısı için genetik testler yapılır.

Erkeklerde kısırlık (infertilite) nasıl tedavi edilir?

Erkeklerde kısırlık tedavisi

Erkeklerde kısırlık tedavisi

Erkekte doğurganlıkta bir sıkıntı olduğu tespit edildiğinde çıkan sonuca yönelik tedavi planı yapılır. Tüm hastalıklarda olduğu gibi, kısırlık tedavisinde de sebebin bulunması önemlidir. Erkeğin doğurganlık faktörünün bozulmasına neden olabilecek her türlü faktör değerlendirilir ve sebebin kesin kararı verildikten sonra tedavi için gereken yöntemlerin yapılması gerekir. Fakat erkeklerdeki kısırlık problemleri için çok fazla tedavi seçeneği yoktur.

Örneğin, sperm olmaması durumunda bir tedavi seçeneği bulunmamaktadır. Bu tip bir durumda o erkeğin çocuk sahibi olabilmesi için verici denilen, başka birinin spermi ile aşılama yöntemi ile çocuk sahibi olması önerilir. Kısırlık problemi olan erkekte geçirilmiş bir enfeksiyon öyküsü var ise bu durumun tedavisi yapılabilir. Spermin hareket edeceği kanalarda bir tıkanma var ise cerrahi yöntemler ile kısırlığın tedavisi yapılabilir. Bazı durumlar da hiç bir tedaviye gerek duyulmadan yardımcı üreme teknikleri ile kısırlık sorunu çözülebilir. Yardımcı üreme tekniği nedir denildiğinde, erkekten bir şekilde spermi alıp laboratuvar koşullarında bu spermin döllenme işlemi gerçekleştirilerek aşılama yöntemi ile çiftin çocuk sahibi olması sağlanır.

Kısırlık sadece erkeğin ya da kadının sorunu değildir. Kısırlık çiftin sorunudur ve bu nedenle bu tip bir problemde erkek ve kadın birlikte değerlendirilmelidir. Kısırlığın tedavisi bilinen tüm faktörler ya da araştırılması yapılabilen tüm faktörler araştırıldıktan sonra, ortaya çıkan nedene yönelik tedaviler ile tedavi edilir.

Yaşın ilerlemesi erkeklerde kısırlığa neden olur mu?

Doğurganlığın azalma nedenine bakıldığında, şimdiye kadar bilinen kadının yaş ile birlikte doğurganlığının azalması söz konusu iken, erkeklerde 70-80'li yaşlara kadar çocuk sahibi olunabildiği bilinmekte idi. Fakat son yıllarda yapılan araştırmalarda erkeklerde de doğurganlık yaşının önemli bir yeri olduğu görülmüştür. Kadınlarda doğurganlık dönemi erkeklere göre daha kısıtlıdır. Çünkü yumurta olarak azalma ve ileride menopoza girme gibi dönemleri vardır. Fakat erkeklerde de yaş ile birlikte spermde azalma ve kalitesinde düşme riskleri vardır.

Erkekler kadınlara göre daha ileri yaşlara kadar çocuk sahibi olabilir iken, sağlıklı bir çocuğun dünyaya gelmesi için erkeklerinde çok ileri yaşlarda çocuk yapmaktan kaçınmaları önemlidir. Çocuk sahibi olma zamanının geçmesinde kadın ve erkek arasında yaklaşık 10-15 yıl fark vardır. Fakat erkeklerinde çocuk sahibi olmak için 40-45 yaşlarından sonrasına kalmamaları önemlidir. Erkeklerde ileri yaş nedeni ile çocuk sahibi olmanın bazı riskleri vardır. Bu riskler, doğurganlığın azalması, çocuk sahibi olmanın zorlaşması, sperm kalitesinin bozulması, sağlıksız embriyo gelişimi ve bu embriyoların tutunamaması gibi riskleri söz konusudur.

Sigara ve alkol kullanmak (içmek) erkeklerde kısırlık yapar mı?

Sigara kadınlarda ve erkeklerde doğurganlığın azalması ya da kaybında önemli bir faktördür. Sigaranın kısırlık üzerindeki etkisi, çalışmalara göre sperm kalitesinin bozulmasına neden olduğu görülmüştür. Bu çalışmalarda sigara içen veya içmeyen erkekleri değerlendirmek yol gösterici olmaz iken, bir erkeğin sigara içtiği ve içmediği dönemlerdeki sperm analizlerinin incelenmesi sigaranın kısırlık üzerindeki etkisini ortaya çıkarır.

Alkol kullanımına bakıldığında, alkolün sperm kalitesi üzerinde olumsuz etkisinin olduğu yapılan çalışmalara göre bilinmektedir. Aslında alkol sağlıklı bir cinsel yaşamı da önleyerek doğurganlığın azalmasına neden olmaktadır. Alkol, diyabet hastalığı gibi erkeklerde ereksiyon sorunlarına yol açtığı için de kısırlığa neden olabilir.

Erkek hastalıkları ile ilgili benzer sağlık konuları

  1. İnmemiş testis (kriptorşidizm) nedir
  2. Testis (erkeklerde yumurtalık) kanseri neden olur
  3. Varikosel belirtileri ve tedavisi
  4. Erkeklerde kasık ağrısı neden olur

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Popüler Konular

Üste Git